Με κρίκο το νόμισμα

Τον ρόλο του προμηθευτή των Βαλκανίων με ευρώ αναλαμβάνει η Ελλάδα,
ισχυροποιώντας τη θέση της ως συνδετικού κρίκου των χωρών της Νοτιοανατολικής
Ευρώπης με την Ευρωπαϊκή Ένωση, στην οποία μόνο αυτή συμμετέχει από την
περιοχή.

Ήδη, έχει υπογράψει συμφωνίες για την προμήθεια με ευρώ της Βουλγαρίας, της
Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας και της Κύπρου, ενώ ανάλογες
συμφωνίες αναμένεται να υπογραφούν και με την Αλβανία και τη Ρουμανία.
Συμφωνίες, οι οποίες δεν αποδίδουν οικονομικά οφέλη, αλλά έχουν την αυτονόητη
πολιτική τους σημασία.

Αντίπαλος η Μπούντεσμπανκ

Πάντως, η Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία κινεί τα νήματα στην περίπτωση αυτή,
δεν ήταν χωρίς ανταγωνισμό. Αντίθετα, είχε ισχυρότατο «αντίπαλο» τη γερμανική
κεντρική τράπεζα, τη γνωστή Μπούντεσμπανκ. Με δεδομένο τον πολιτικό ρόλο και
το ενδιαφέρον της Γερμανίας για τα Βαλκάνια, τα οποία θεωρούνται ζώνη μάρκου,
η εμφάνιση της κεντρικής τράπεζάς της ήταν αναμενόμενη. Αναμενόμενη ήταν και η
χώρα με την οποία υπέγραψε την πρώτη της συμφωνία, η Τουρκία. Η Ελλάδα δεν
φιλοδοξούσε να εφοδιάσει με ευρώ την τεράστια αγορά της Τουρκίας, αλλά το
επιδιώκει για τη Γιουγκοσλαβία, μια επίσης μεγάλη αγορά, η οποία κατά πάσα
πιθανότητα θα μοιράσει τις προμήθειές της μεταξύ της γερμανικής και της
ελληνικής κεντρικής τράπεζας, όχι απαραιτήτως εξίσου.

Ποιες το ζήτησαν

Η επιχείρηση εφοδιασμού των Βαλκανίων με ευρώ, όπως λέει ο υποδιοικητής της
Τραπέζης της Ελλάδος κ. Νίκος Γκαργκάνας, βασίστηκε σε απόφαση της Ευρωπαϊκής
Κεντρικής Τράπεζας. Σύμφωνα με την απόφαση αυτή, οι τράπεζες που συμμετέχουν
στο ευρωσύστημα έχουν το δικαίωμα να προεφοδιάσουν με ευρώ τις γειτονικές τους
χώρες, εφ’ όσον οι τελευταίες το ζητήσουν.

Η απόφαση αυτή αφορούσε κυρίως την Ελλάδα και την Αυστρία, οι οποίες έχουν
γειτονικές χώρες που δεν είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατόπιν αυτού, η
Τράπεζα της Ελλάδος ενημέρωσε τις γειτονικές κεντρικές τράπεζες και τις ρώτησε
αν ενδιαφέρονται να τις εφοδιάσει με ευρώ. «Ήδη», λέει ο κ. Γκαργκάνας, «το
ζήτησαν οι κεντρικές τράπεζες της Κύπρου, της Βουλγαρίας και της ΠΓΔΜ και εν
μέρει η Εθνική Τράπεζα της Γιουγκοσλαβίας, ενώ αναμένουμε την απάντηση από την
Αλβανία και τη Ρουμανία, που πιστεύουμε ότι θα είναι κι αυτή θετική. Η Τουρκία
δεν εκδήλωσε ενδιαφέρον».

Ο εφοδιασμός – οι συμφωνίες

Η διαδικασία η οποία θα ακολουθηθεί θα είναι η ίδια με αυτήν που ακολουθείται
για τον εφοδιασμό των ελληνικών εμπορικών τραπεζών, σύμφωνα με τον υποδιοικητή
της κεντρικής τράπεζας. Δηλαδή, οι τράπεζες θα ζητούν το ποσό που επιθυμούν,
θα καταθέτουν εγγύηση και θα αναλαμβάνουν την υποχρέωση να μην κυκλοφορήσουν
τα χαρτονομίσματα που θα πάρουν πριν από την 1/1/2002.

Η παράδοση θα γίνεται στο αεροπλάνο, αν η μεταφορά γίνεται αεροπορικώς, ή στα
σύνορα αν γίνεται οδικώς. Οι πρώτες αποστολές θα ξεκινήσουν την 1η Δεκεμβρίου
προς όλες τις χώρες.

Τα ποσά για τα οποία υπεγράφησαν οι πρώτες συμφωνίες δεν θα είναι μεγάλα, αφού
όπως λέει ο κ. Γκαργκάνας η σχετική προμήθεια συνεπάγεται ένα κόστος για τις
κεντρικές τράπεζες. Τα χαρτονομίσματα είτε θα τα αγοράσουν είτε θα τα
αποκτήσουν καταβάλλοντας ως εγγύηση τίτλους του Ελληνικού Δημοσίου.

Οι παραγγελίες που δόθηκαν από τις τρεις τράπεζες της Κύπρου, της Βουλγαρίας
και της ΠΓΔΜ αφορούν συνολικώς περίπου 165 εκατομμύρια ευρώ.

Ο κ. Γκαργκάνας λέει ότι τα μάρκα που κυκλοφορούν στα Βαλκάνια είναι περίπου 6
δισ. (δηλαδή περίπου 3 δισ. ευρώ). Από το ποσόν αυτό, τα 3 έως 5 δισ. μάρκα
υπολογίζεται ότι κυκλοφορούν στη Γιουγκοσλαβία.

Η Τουρκία είναι ξεχωριστή περίπτωση, αφού μόνη της διαθέτει περίπου 30 δισ.
μάρκα.

Τα μάρκα, πάντως, αναλαμβάνουν μόνες τους οι βαλκανικές χώρες, με δικά τους
έξοδα, να τα επιστρέψουν στη Γερμανία.

Η Ελλάδα θα προμηθεύσει τις χώρες με τις οποίες θα υπογράψει συμφωνίες από τα
617 εκατομμύρια τραπεζογραμμάτια που είναι η παραγωγή για τις δικές της
ανάγκες, καθώς σε αυτήν έχουν υπολογισθεί και αποθέματα μέριμνας.