Πρόσωπα «Το φως έρχεται από τη Δύση»

Νταριούς Σαγεγκάν. Καλεί τη Δύση σε μια νέα πνευματικότητα

Ο σύγχρονος κόσμος έχασε την ψυχή του: η διαπίστωση αυτή, παλαιά όσο και ο
σύγχρονος κόσμος, διατυπώνεται σήμερα από έναν Ιρανό φιλόσοφο, τον Νταριούς
(Δαρείο) Σαγεγκάν. Γεννημένος το 1935 στην Τεχεράνη, ο Σαγεγκάν σπούδασε στο
Ιράν, την Αγγλία και την Ελβετία, διετέλεσε καθηγητής Φιλοσοφίας στο
Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης και διευθυντής του ιρανικού Κέντρου για τον Διάλογο
των Πολιτισμών και ζει ανάμεσα στην Τεχεράνη και το Παρίσι. Είναι λοιπόν
φυσικό να μην αρκείται στην απλή καταγγελία της Δύσης. Αναγνωρίζει στον
πολιτισμό μας το ερευνητικό πνεύμα, τον επιστημονικό ορθολογισμό και τους
δημοκρατικούς θεσμούς, δηλαδή τη διευθέτηση των συγκρούσεων χωρίς βία. Αλλά το
τίμημα για να τα πετύχουμε αυτά ήταν ανεκτίμητο ­ θυσιάσαμε «τις μεγάλες
συγκινήσεις που κάνουν τις καρδιές να πάλλονται», αυτή τη συνδιαλλαγή με το
αόρατο που εκφράζεται πλέον στη Δύση από τις αιρέσεις, το Νιού Έητζ, τον
βουδισμό. Σήμερα είναι φανερό πως υπάρχει μια προσδοκία για μη αυστηρά
υλιστικές αξίες, την οποία δεν ικανοποιούν πλέον οι θρησκείες, βυθισμένες
καθώς είναι σε αυταρχικά δόγματα και παλαιούς καβγάδες, γράφει ο Πασκάλ
Μπρυκνέρ στο «Νουβέλ Ομπσερβατέρ», αναφερόμενος στο τελευταίο βιβλίο του
Σαγεγκάν ­ «Το φως έρχεται από τη Δύση» (εκδ. Aube). Ο Ιρανός φιλόσοφος,
προσθέτει ο Γάλλος συγγραφέας, επισημαίνει ότι έχουμε μπει στην εποχή της
ανακεφαλαίωσης, όπου όλες οι εποχές της ανθρώπινης ιστορίας εμπεριέχονται η
μία στην άλλη, από τη νεολιθική ώς την εποχή της πληροφορικής. Έστω κι αν αυτή
η συγχώνευση προκαλεί μερικές φορές κάποια σύγχυση, δεν υπάρχει πια στη γη
ούτε ένας πολιτισμός που να είναι άθικτος, κλειστός στον εαυτό του, αλώβητος
από οποιαδήποτε «μόλυνση». Όλους έχει σφραγίσει, για το καλύτερο ή για το
χειρότερο, η επίδραση της Δύσης. Και το αποτέλεσμα είναι να έχουμε από τη μια
τον ήρωα της ορθοδοξίας, ένα είδος τέρατος που δημιουργεί το καβούκι του και
κλείνεται σ’ αυτό για να αποφύγει οτιδήποτε θα μπορούσε να μολύνει την
αγνότητά του· και από την άλλη τον άνθρωπο των ορίων, που προσπαθεί να
προσαρμοστεί στους διάφορους κόσμους που διασχίζει και μοναδική φιλοδοξία του
είναι να ελέγξει τη σχιζοφρένειά του ­ ή την «πολυφρένεια», σύμφωνα με τον
νεολογισμό του φιλοσόφου.

Ο Νταριούς Σαγεγκάν εκφράζει την πεποίθηση ότι η Δύση θα καταφέρει να
ξεπεράσει το πνευματικό έλλειμμά της. Εκκινώντας από την αρχή ότι «γιατρεύει
την πληγή μόνο το όπλο που την έκανε», ο Σαγεγκάν μάς καλεί να αναλάβουμε μια
μεγάλη αποστολή: να επινοήσουμε μια νέα πνευματικότητα που θα διαδεχθεί την
έκλειψη του θείου. Στα ερείπια όλων των πίστεων, αισιοδοξεί ο Ιρανός
φιλόσοφος, δημιουργείται μια πίστη, την οποία ακόμη δεν γνωρίζουμε.