Οι πρωταθλητές του εμπορίου

Πωλήσεις 3,82 τρισεκατομμυρίων δραχμών και η έντονη παρουσία των ελληνικών
επιχειρήσεων είναι τα δύο στοιχεία που χαρακτηρίζουν σήμερα το ελληνικό
λιανεμπόριο. Η πλειονότητα των 50 πρωταθλητών του εμπορίου είναι είτε αμιγώς
ελληνικές επιχειρήσεις είτε επιχειρηματικοί όμιλοι στους οποίους έχουν
σημαντική παρουσία Έλληνες επιχειρηματίες. Έτσι, πρωταθλητής στις πωλήσεις
στον κλάδο των σούπερ μάρκετ είναι η ελληνική εταιρεία Σκλαβενίτης, στα
ηλεκτρικά είδη η Κωτσόβολος και στα ηλεκτρονικά η Γερμανός.

Εξαίρεση αποτελεί ο κλάδος της ένδυσης, όπου πρωταγωνιστικό ρόλο έχει η
εταιρεία ισπανικών συμφερόντων Ζάρα. Πρωταθλητής του ελληνικού λιανεμπορίου
αναδείχθηκε ο κλάδος των επιχειρήσεων σούπερ μάρκετ, συγκεντρώνοντας το 47,8%
των συνολικών πωλήσεων, με δεύτερο τον κλάδο της εμπορίας αυτοκινήτων (17,4%)
και τρίτο των ηλεκτρικών ειδών (16,9%). Χαρακτηριστικό του ελληνικού
λιανεμπορίου είναι η μικρή παρουσία ξένων επιχειρήσεων ανάμεσα στους
πρωταθλητές των κλάδων, αλλά και οι αυξημένες σε σχέση με το 1999 πωλήσεις
κατά 20,2%.

1,8 τρισ. δρχ. στα σούπερ μάρκετ

Το ελληνικό λιανεμπόριο βρίσκεται σε φάση διαρθρωτικών αλλαγών, όπως προκύπτει
από τη μελέτη της εταιρείας Kantor Capital. Το νέο τοπίο που διαμορφώθηκε το
2000 χαρακτηρίζεται από την επέκταση των πιστώσεων και τον ισχυρό ανταγωνισμό
των επιχειρήσεων σε αυτόν τον τομέα. Χαρακτηριστικό των τάσεων που επικρατούν
στον ευρύτερο χώρο του λιανικού εμπορίου είναι ότι οι μεγαλύτερες εταιρείες
οδηγούνται προς διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων τους εντός του ευρύτερου
τομέα των λιανικών πωλήσεων, φαινόμενο το οποίο αναμένεται ότι θα
ισχυροποιηθεί εντός του 2001.

Στην κορυφή του λιανεμπορίου ήταν το 2000 ο κλάδος των σούπερ μάρκερ, ο οποίος
ξεπέρασε σε κύκλο εργασιών τα 1,8 τρισεκατομμύρια δραχμές, παρουσιάζοντας
αυξήσεις 10,5% σε σχέση με το 1999. Οι 15 μεγαλύτερες αλυσίδες μοιράζονται
περίπου 1,2 τρισεκατομμύρια δραχμές, ποσό που αντιστοιχεί στο 68% των
συνολικών πωλήσεων. Στον κλάδο κυριαρχούν οι αμιγώς ελληνικές επιχειρήσεις, με
τις δύο αλυσίδες ξένων συμφερόντων Carrefour και Άλφα -Βήτα να κατέχουν το
20,2 της αγοράς. Όπως εκτιμάται, την επόμενη 5ετία αναμένεται μεγαλύτερη
συγκέντρωση στον κλάδο, με τις οργανωμένες αλυσίδες να ελέγχουν έως και τα 4/5
του συνολικού κύκλου εργασιών του κλάδου. Μάλιστα, η συγκέντρωση μοιάζει
προδιαγεγραμμένη, με τάσεις εξαγορών, αλλά και συσπείρωσης από την πλευρά των
αμιγώς ελληνικών αλυσίδων.

Ηλεκτρικά είδη και ηλεκτρονικά

Η έκπληξη το 2000 ήρθε από τις λιανεμπορικές επιχειρήσεις ηλεκτρικών ειδών, οι
οποίες παρουσίασαν άνοδο σε κύκλο εργασιών και κέρδη. Συγκεκριμένα, ο κύκλος
εργασιών των επιχειρήσεων αυτών αυξήθηκε κατά 31,5%, ξεπερνώντας τα 640
δισεκατομμύρια δραχμές, ενώ τα κέρδη αυξήθηκαν κατά 22%. Κύριες αιτίες αύξησης
θεωρούνται από τους αναλυτές η μείωση των επιτοκίων από τις τράπεζες (σε
πιστωτικές κάρτες, προσωπικά και καταναλωτικά δάνεια), αλλά και η εξάπλωση της
στεγαστικής πίστης και η αύξηση των συνολικών ιδιωτικών επενδύσεων σε
κατοικίες. Ο κλάδος των ηλεκτρικών, στον οποίο πρωταγωνιστούν ελληνικές
εταιρείες, παρουσιάζει έντονο ανταγωνισμό και περίπου το 1/3 των εταιρειών
μοιράζεται το 80% των συνολικών πωλήσεων.

Τη μεγαλύτερη άνοδο στις πωλήσεις το 2000 παρουσίασε ο κλάδος των ηλεκτρονικών
ειδών. Η αύξηση ξεπέρασε το 50% σε σχέση με το 1999 και οι κύριες αιτίες ήταν
η αυξημένη ζήτηση ηλεκτρονικών υπολογιστών και η διείσδυση της κινητής
τηλεφωνίας στην ελληνική αγορά. Χαρακτηριστικό του κλάδου είναι ο έντονος
βαθμός συγκέντρωσης, καθώς μία εταιρεία, η Γερμανός, κατέχει το 41,5% της
αγοράς. Οι προβλέψεις για το μέλλον είναι ιδιαίτερα θετικές, καθώς η ένταξη
της χώρας στην ΟΝΕ, αλλά και οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004 θα δημιουργήσουν
αυξημένες ανάγκες στην αγορά.

Αυτοκίνητα – Ενδύματα

Στο κλάδο της εμπορίας αυτοκίνητων, οι πωλήσεις το 2000, αν και η πτώση του
Χρηματιστηρίου επηρέασε αρνητικά την αγορά, εμφάνισαν άνοδο της τάξεως του
11%. Ο κλάδος είναι κατακερματισμένος και οι 20 πρώτες εταιρείες καταλαμβάνουν
μόλις το 35,6% του συνολικού κύκλου εργασιών του κλάδου.

Τέλος, ο κλάδος ένδυσης και υπόδησης παρουσιάζει διαφοροποιήσεις σε σχέση με
το παρελθόν, καθώς τα τελευταία χρόνια έχουν αλλάξει τα καταναλωτικά πρότυπα,
επηρεάζοντας και την εικόνα των καταστημάτων. Ο κλάδος παρουσιάζει υψηλή
συγκέντρωση, με τις 5 μεγαλύτερες εταιρείες του κλάδου, οι οποίες στην
πλειοψηφία τους πωλούν επώνυμα είδη ένδυσης και υπόδησης, να κατέχουν το 22,6%
και τις 15 μεγαλύτερες το 40% του συνολικού κύκλου εργασιών, ο οποίος το 2000
διαμορφώθηκε στα 404,4 δισεκατομμύρια δραχμές. Πρωταθλητής του κλάδου και για
το 2000 η ισπανική αλυσίδα Zara. Πάντως, το νέο στοιχείο που αλλάζει τα
δεδομένα στον κλάδο είναι απειλή για τους λιανέμπορους του κλάδου από τα
σούπερ μάρκετ, καθώς επεκτείνουν τα τμήματα ένδυσης που διαθέτουν.