ΓΝΩΜΗ Αυτήν τη φορά η έκβαση είναι δύσκολο να προβλεφθεί

Οι επόμενες εβδομάδες υπόσχονται να θέσουν σε μεγάλη δοκιμασία τις ένοπλες
δυνάμεις των ΗΠΑ. Η τελευταία μεγάλη δοκιμασία τους ­ ο πόλεμος του Κόλπου, το
1991 ­ έγινε κάτω από τις ευνοϊκότερες συνθήκες. Υπήρχε χρόνος να λάβουν θέση
οι δυνάμεις, υπήρχαν βάσεις και άφθονα διαθέσιμα καύσιμα στη Σαουδική Αραβία.
Το κύριο μέρος των εχθροπραξιών έλαβε χώρα στην έρημο. Η νίκη ήλθε εύκολα και
οι απώλειες ήσαν λιγοστές.

Μία δεκαετία αργότερα, οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν έναν εχθρό πολύ μικρότερο
αριθμητικά, λιγότερο εξοπλισμένο, αλλά πολύ πιο δύσκολο από κάθε άλλη πλευρά.
Το Αφγανιστάν προσφέρει το ιδανικό πεδίο για ανταρτοπόλεμο. Γι’ αυτό και
αναμένεται να διαδραματίσουν τόσο σημαντικό ρόλο οι επίλεκτες μονάδες. Αυτό
δεν είναι το είδος του πολέμου όπου οι ΗΠΑ μπορούν να χρησιμοποιήσουν
προηγμένα όπλα ώστε να πολεμήσουν εξ αποστάσεως. Όλες οι ουσιαστικές μάχες θα
γίνουν από κοντά και προβλέπονται άγριες. Γεγονός που ρίχνει το βάρος στην
επιμελητεία, τη συλλογή πληροφοριών και την εκπαίδευση. Ο χρόνος είναι εχθρός.
Ενέχει τον κίνδυνο να εξαντληθεί η υπομονή του αμερικανικού λαού ή να λυγίσει
η εύθραυστη διεθνής συμμαχία. Η έλευση του χειμώνα εντείνει την πίεση.

Σε αυτήν τη βάση δεν είναι δύσκολο να προσδιορίσει κανείς το χειρότερο
σενάριο: οι συμμαχικές δυνάμεις δεν κατορθώνουν να βρουν αρκετά μέλη της Αλ
Κάιντα ή να υπονομεύσουν τους Ταλιμπάν. Οι συντριβές ελικοπτέρων και οι
περιστασιακές ενέδρες προκαλούν ανασφάλεια. Ανεπιβεβαίωτοι ισχυρισμοί μιλούν
για σφαγές αθώων πολιτών. Σκληροπυρηνικά στοιχεία κινητοποιούνται σε άλλες
ισλαμικές χώρες, το Πακιστάν, η Αίγυπτος και η Σαουδική Αραβία βυθίζονται στην
αστάθεια. Οπαδοί του Οσάμα Μπιν Λάντεν και άλλοι συμπαθούντες αναλαμβάνουν
πρωτοβουλία και εξαπολύουν ακόμη πιο θεαματικές τρομοκρατικές επιθέσεις.

Υπάρχουν βέβαια και πιο ευοίωνα σενάρια. Γεγονός, πάντως, είναι ότι αν η
πορεία και η έκβαση του πολέμου του Κόλπου μπορούσε να προβλεφθεί με σχετική
ακρίβεια, η περίπτωση αυτή είναι πολύ πιο δύσκολη, διότι ο ανθρώπινος
παράγοντας βαραίνει περισσότερο από τον τεχνολογικό.

Όποια στρατηγική κι αν υιοθετηθεί, η επιτυχία θα εξαρτηθεί όχι μόνο από το
θάρρος και την επιδεξιότητα των ενόπλων δυνάμεων, αλλά και από την επίδειξη
ευαισθησίας ως προς το ευρύτερο πολιτικό πλαίσιο και την ικανότητα
χρησιμοποίησης όλων των διαθέσιμων οικονομικών και πολιτικών «καρότων»,
παράλληλα με τη στρατιωτική ράβδο, ώστε να αποδυναμωθούν οι Ταλιμπάν και η Αλ
Κάιντα.

Ο Lawrence Freedman είναι καθηγητής Πολεμικών Σπουδών στο King’s College
του Λονδίνου