Η κρίση «βλάπτει» τον ανασχηματισμό

Ηαυριανή εκλογή των συνέδρων του ΠΑΣΟΚ είναι ουσιαστικά η τελευταία πράξη για
το 6ο Συνέδριο του Κινήματος που κάποτε βρέθηκε στην κορυφή της επικαιρότητας
και τώρα φαντάζει ως διαδικαστική εξέλιξη. Ακόμη και το πώς θα πραγματοποιηθεί
η εκλογική διαδικασία δεν φαίνεται να προκαλεί τις ίδιες αναταράξεις που είχαν
υπάρξει κατά τις ανάλογες διαδικασίες πριν από τα Συνέδρια του 1996 και του
1999. Άλλωστε, η προσοχή των περισσότερων κορυφαίων στελεχών εστιάζεται στο
μετά το Συνέδριο (πραγματοποιείται από 11-14 Οκτωβρίου) διάστημα.

Η δέσμευση του Πρωθυπουργού να προχωρήσει σε ανασχηματισμό της κυβέρνησης,
ακριβώς ενάμιση χρόνο από τη συγκρότησή της (Απρίλιος του 2000), αποτελεί ήδη
πολιτικό πρόβλημα για δυνατούς λύτες. Θα κάνει ανασχηματισμό παρά την κρίση;
Κι αν προχωρήσει σε ανασχηματισμό, πόσο θα επηρεασθούν οι επιλογές του από τις
εξελίξεις; Υπάρχει περίπτωση να μην πραγματοποιηθεί ο ανασχηματισμός και να
συνεχίσει με την ίδια κυβέρνηση;

Ακολουθώντας αντίστροφη πορεία, οφείλει κανείς να απαντήσει στο τρίτο ερώτημα:
ασφαλώς και θα κάνει ανασχηματισμό. Ο μόνος λόγος που θα απέτρεπε κάτι τέτοιο
θα ήταν μια γενικότερη ανάφλεξη εξαιτίας των αμερικανικών αντιποίνων, πράγμα
όμως που δεν φαίνεται ορατό. Αυτό που μπορεί να συμβεί, είναι αυτό που
απλουστευτικά ανέφερε στενός συνεργάτης του κ. Σημίτη χθες: “Αν πέφτουν
βόμβες, είπε, και η προσοχή της κοινωνίας είναι στραμμένη στα γεγονότα, τι
ανασχηματισμός να γίνει; Θα χαθεί μέσα στα γεγονότα. Καλύτερα να αναβληθεί και
να γίνει αργότερα”. Ο ίδιος παράγοντας πιστεύει ότι θα ήταν λάθος να
πραγματοποιηθεί ο ανασχηματισμός υπό συνθήκες κρίσης, όπως η σημερινή. Η άποψή
του είναι ότι οι σημερινές συνθήκες “μπορεί να λειτουργήσουν περιοριστικά ως
προς τις αλλαγές που προτίθεται να πραγματοποιήσει ο Πρωθυπουργός”.

Η εκτίμηση αυτή είναι ευρέως διαδεδομένη μεταξύ των συνεργατών του κ. Σημίτη
και εμμέσως απαντάει στα προηγούμενα ερωτήματα, για το αν δηλαδή μπορεί να
γίνει ανασχηματισμός και τι είδους ανασχηματισμός θα είναι αυτός. Για
παράδειγμα, θα είναι δομικός ο ανασχηματισμός, όπως επιμόνως εισηγείται ο
γραμματέας του Υπουργικού Συμβουλίου Σωκράτης Κοσμίδης, που πιστεύει ότι τώρα
είναι η χρυσή ευκαιρία να αλλάξει ριζικά η εικόνα του κυβερνητικού σχήματος;
Όχι, απαντούν εκείνοι που γνωρίζουν τις προθέσεις του κ. Σημίτη. Ο
Πρωθυπουργός θεωρεί ότι για αλλαγές αυτού του είδους (δηλαδή συγχωνεύσεις
υπουργείων, καταργήσεις άλλων κ.λπ.) απαιτείται γενικότερη συζήτηση και κρίνει
ότι ο χρόνος δεν επαρκεί.

Δεύτερο παράδειγμα: ο ανασχηματισμός θα είναι από μηδενική βάση ή θα είναι
ένας ευρύς ανασχηματισμός με αλλαγές υπουργών και μετακινήσεις άλλων; Η
απάντηση εδώ δεν είναι απόλυτη. Ο κ. Σημίτης δεν δέχεται όρους όπως ο
συγκεκριμένος “από μηδενική βάση”. Δεν του λέει τίποτε αυτός ο όρος και δεν
τον αποδέχεται ως υπαρκτό. Αν μάλιστα αποκρυπτογραφήσει κανείς σωστά αυτά που
έχει πει ο Πρωθυπουργός κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του στη Θεσσαλονίκη,
τότε στις προθέσεις του είναι μάλλον ένας ανασχηματισμός που θα έχει ως βάση
εκείνους που κατέχουν σήμερα μερικά βασικά υπουργεία, όπως το Εξωτερικών, το
Άμυνας, το Εσωτερικών, το Παιδείας, το Πολιτισμού, το Δημόσιας Τάξης.

Ένας υπουργός, από αυτούς με τους οποίους ο κ. Σημίτης συχνά συνδιαλέγεται,
υποστηρίζει ότι “κανείς δεν γνωρίζει τις προθέσεις του Πρωθυπουργού. Ό,τι
γράφεται προέρχεται είτε από ενδιαφερομένους για συγκεκριμένες θέσεις είτε από
άλλους που θέλουν να “κάψουν” όσους θεωρούν ότι είναι εμπόδιο στα πόδια τους”.

Πρόκειται για μια δήλωση που κινείται στα όρια του πραγματικού. Μπορεί όμως
και να μην έχει πολλή σχέση με την πραγματικότητα μια και ο συγκεκριμένος
υπουργός… φέρεται υπό μετακίνηση! Εξετάζοντας κανείς όλα τα δεδομένα, μπορεί
με ασφάλεια να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι αν ο ανασχηματισμός
πραγματοποιηθεί υπό συνθήκες κρίσης λόγω της τρομοκρατίας, ο μόνος που πρέπει
να θεωρείται δεδομένο ότι θα μείνει στη θέση του είναι ο υπουργός Εξωτερικών
Γιώργος Παπανδρέου. Είναι αποδεκτός συνομιλητής για τον ξένο παράγοντα, έχει
ένα πολύ καλό όνομα στην Ευρώπη και οι Αμερικανοί αυτόν ξέρουν, αυτόν
εμπιστεύονται.

Την άποψη αυτή την αποδίδουν στον ίδιο τον κ. Σημίτη με την προσθήκη ότι “δεν
αλλάζεις υπουργό Εξωτερικών όταν είναι έτσι τα πράγματα”. Αλλάζεις όμως
υπουργό Άμυνας, Εσωτερικών και όλους τους υπόλοιπους εμπλεκομένους; “Ναι”
υποστηρίζουν εκείνοι οι οποίοι επιμένουν ότι οι προθέσεις του κ. Σημίτη μπορεί
να μην είναι απολύτως γνωστές, είναι όμως “αναγνωρίσιμες”.

Εδώ το ζητούμενο είναι ποιος ή ποιοι θα δώσουν το χρώμα στην κυβέρνηση.
Ασφαλώς αυτό δεν θα το δώσουν οι δύο μεγάλες είσοδοι ­ του Θ. Πάγκαλου και του
Κ. Σκανδαλίδη. Ούτε τα υπουργεία-αιχμής που (πιστεύεται ότι) θα καταλάβουν: ο
πρώτος το Γεωργίας, ο δεύτερος το Εργασίας. Θα το δώσει η μετακίνηση των
“μεγάλων”, των “βαρόνων” της κυβέρνησης και του κόμματος. Ο κ. Σημίτης
εμφανίζεται αποφασισμένος να το κάνει. Θέλει για παράδειγμα τον Άκη
Τσοχατζόπουλο από το Άμυνας στο Εθνικής Οικονομίας, τη Βάσω Παπανδρέου από το
Εσωτερικών στο ΠΕΧΩΔΕ για να αναλάβει την επιτάχυνση των Ολυμπιακών έργων, τον
Γιάννο Παπαντωνίου από το Εθνικής Οικονομίας στο Άμυνας ή το Εσωτερικών.
Ερωτηματικά υπάρχουν πολλά: για παράδειγμα τι θα γίνει με τους Χρίστο Βερελή
και Νίκο Χριστοδουλάκη. Ο κ. Σημίτης θέλει τον κ. Βερελή να μένει στο
Μεταφορών, αλλά σε κάποια φάση είχε αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο να μετακινήσει
στο Εθνικής Οικονομίας από το Ανάπτυξης τον Νίκο Χριστοδουλάκη.

Επειδή σε έναν ανασχηματισμό σπουδαίο ρόλο παίζουν οι καραμπόλες, κάποιες
τέτοιες θα παίξουν ρόλο σε ό,τι αφορά τους Μιχ. Χρυσοχοΐδη, Αλ. Παπαδόπουλο,
Πέτρο Ευθυμίου. Τον Αλ. Παπαδόπουλο, που μέχρι πρόσφατα ήταν βέβαιος ότι έμενε
στο Υγείας, τώρα οι πληροφορίες τον θέλουν να πηγαίνει στο Δικαιοσύνης ή και
το Άμυνας. Και τον Μιχ. Χρυσοχοΐδη να οδεύει και πάλι για το υπουργείο
Ανάπτυξης, αλλά αυτή τη φορά ως υπουργός. Ο Πέτρος Ευθυμίου φέρεται ως νέος
υπουργός Τύπου ­ χώρο που τον ξέρει καλά. Εκτός κι αν ο Πρωθυπουργός κάνει την
έκπληξη, που πολλοί ήδη ψιθυρίζουν: να ορίσει κυβερνητικό εκπρόσωπο τη Μιλένα
Αποστολάκη. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος, παρά το γεγονός ότι τον φέρουν να
μετακινείται στο Παιδείας, δεν πρόκειται να φύγει από το Πολιτισμού. Οι
καθυστερήσεις στην Ολυμπιακή προετοιμασία είναι ήδη πολλές για να προστεθούν
και άλλες.

Αδιευκρίνιστη παραμένει η τύχη υπουργών περιφερειακών υπουργείων, όπως Αιγαίου
(Ν. Σηφουνάκης), Μακεδονίας-Θράκης (τη θέση του Γ. Πασχαλίδη λέγεται ότι θα
καταλάβει ο Γ. Φλωρίδης), Ναυτιλίας (Χρ. Παπουτσής), και του υπουργού παρά τω
πρωθυπουργώ (Μ. Παπαϊωάννου).