Έτοιμοι για το ευρώ και σε αναμονή για την ανάκαμψη

Ο υποδιοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος, κ. Νίκος Γκαργκάνας, είναι αισιόδοξος
ότι θα κερδηθούν και τα δύο στοιχήματα. Στη συνέντευξή του στην «Οικονομία»,
ξεκαθαρίσει ότι «έχουν εξασφαλισθεί οι αναγκαίες ποσότητες σε ευρώ», ενώ
προσθέτει ότι «όλα πάνε όπως τα έχουμε προγραμματίσει» σχετικά με την εισαγωγή
του νέου ευρωπαϊκού νομίσματος. Μάλιστα, για τον εφοδιασμό του κοινού με ευρώ,
εκτός από τις τράπεζες θα αξιοποιηθούν τα ΕΛΤΑ, καθώς και το Ταχυδρομικό
Ταμιευτήριο, τονίζει ο υποδιοικητής, περιγράφοντας το σχέδιο της Τραπέζης της
Ελλάδος για την εισαγωγή του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος στην ελληνική
οικονομία. Ο ίδιος καλεί το ελληνικό κοινό να φροντίσει να μετατρέψει τις
δραχμές του σε ευρώ το πρώτο δίμηνο του 2002. Παράλληλα, δεν αποκλείει να
υπάρξουν φαινόμενα αδικαιολόγητων ανατιμήσεων στην αγορά κατά την εισαγωγή του
ευρώ. Γι’ αυτό, συνιστά στους καταναλωτές να παρακολουθούν και να ελέγχουν τις
τιμές στα καταστήματα.

Ανάκαμψη το 2002

Όσον αφορά το αναπάντεχο πλήγμα που δέχθηκε η αμερικανική και η παγκόσμια
οικονομία από το τρομοκρατικό χτύπημα στις ΗΠΑ, ο κ. Γκαργκάνας εκφράζει την
αισιοδοξία του ότι, μακροπρόθεσμα, οι επιπτώσεις από αυτό θα είναι
περιορισμένες. Αν και θεωρεί ότι είναι πλέον «πάρα πολύ πιθανόν, αν όχι
βέβαιο, η αμερικανική οικονομία βραχυπρόθεσμα να μπει σε ύφεση» και ότι αυτό
θα επηρεάσει την ευρωπαϊκή και όλες τις οικονομίες του κόσμου, εκτιμά ότι το
2002 θα υπάρξει ανάκαμψη. Διευκρινίζει, ωστόσο, ότι αυτή τη στιγμή είναι
πρόωρο να γίνουν σαφείς προβλέψεις για τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις των
τελευταίων εξελίξεων. Έτσι, δεν αποκλείει, στον βαθμό που οι διεθνείς
εξελίξεις προσλάβουν αρνητική τροπή, η παγκόσμια οικονομία να βρεθεί
αντιμέτωπη με δύο κινδύνους. Πρώτον, να δημιουργηθεί κλίμα ανασφάλειας στους
καταναλωτές, με αποτέλεσμα να μειωθούν η κατανάλωση και οι επενδύσεις.
Δεύτερον, να επηρεαστούν οι τιμές του πετρελαίου, που αυτή τη στιγμή έχουν
σταθεροποιηθεί.

Όσον αφορά την εξέλιξη της ισοτιμίας του ευρώ με το δολάριο, που βρίσκεται
γύρω στο 0,92 σεντς, ο κ. Γκαργκάνας δεν βλέπει δραματικές εξελίξεις τους
προσεχείς λίγους μήνες, ενώ τονίζει ότι η εξέλιξή της στο μέλλον είναι θέμα
των επενδυτών, δηλαδή του «πώς θα δουν τις προοπτικές της αμερικανικής
οικονομία σε σχέση με τις προοπτικές της ευρωζώνης». Επίσης, δεν αποκλείει να
υπάρξουν και νέες μειώσεις επιτοκίων στις ΗΠΑ, αν και θεωρεί ότι βρισκόμαστε
σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα επιτοκίων, που καθιστούν δύσκολες τις περαιτέρω
μειώσεις.

Για την ελληνική οικονομία, ο κ. Γκαργκάνας επισημαίνει ότι «ασφαλώς, δεν
μπορεί να μείνει αλώβητη» από τα τελευταία γεγονότα, αλλά προβλέπει πως θα
διατηρηθούν οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης λόγω της εσωτερικής εγχώριας ζήτησης
(αύξηση ιδιωτικών και δημοσίων επενδύσεων, αύξηση της καταναλωτικής δαπάνης
λόγω πτώσης των επιτοκίων). Όσο για τον πληθωρισμό, προβλέπει ότι το 2001 σε
μέσα επίπεδα θα κλείσει κοντά στο 3,5% και ότι το 2002 θα πέσει σε χαμηλότερα
επίπεδα.

Έτοιμοι για το ευρώ

«Το πρόγραμμά μας για τον προεφοδιασμό της ελληνικής αγοράς με ευρώ προχωρεί
κανονικά», λέει ο κ. Γκαργκάνας. «Όπως γνωρίζετε, αυτόν τον μήνα γίνεται ο
προεφοδιασμός των τραπεζών με κέρματα και από την 1η Οκτωβρίου θα γίνει με
τραπεζογραμμάτια», τονίζει ο υποδιοικητής. «Από την 1η Νοεμβρίου οι ίδιες οι
εμπορικές τράπεζες θα προεφοδιάζουν τους πελάτες τους και τις επιχειρήσεις με
κέρματα και από την 1η Δεκεμβρίου με τραπεζογραμμάτια». Όπως αναφέρει ο κ.
Γκαργκάνας, από την 1.1.2002 «οι τράπεζες θα είναι έτοιμες να παρέχουν ευρώ
μέσω των αυτόματων ταμειολογιστικών μηχανών και από τα γκισέ τους», ενώ η
εισαγωγή του νέου νομίσματος θα γίνεται και μέσω των σούπερ μάρκετ και των
άλλων επιχειρήσεων «καθώς ο κόσμος θα πληρώνει σε δραχμές και θα παίρνει ρέστα
σε ευρώ». Επίσης, ο υποδιοικητής αναφέρει ότι από την Τράπεζα της Ελλάδος έχει
αρχίσει εκστρατεία ενημέρωσης του κοινού για το ευρώ, που περιλαμβάνει τη
διανομή 5.000.000 ενημερωτικών φυλλαδίων σε όλα τα νοικοκυριά της χώρας, τη
διοργάνωση ημερίδας (στις 17 Οκτωβρίου), διαφημίσεις σε εφημερίδες και
τηλεοπτικά σποτ. «Με αυτή την καμπάνια πιστεύω ότι όποιος πολίτης θέλει να
ενημερωθεί για το ενιαίο νόμισμα, θα έχει τη δυνατότητα να ενημερωθεί»
διαβεβαιώνει ο κ. Γκαργκάνας.

Ευρώ και από τα ΕΛΤΑ

Ο κ. Γκαργκάνας καλεί τους Έλληνες πολίτες να φροντίσουν να εφοδιασθούν με
ευρώ μέσα στο πρώτο δίμηνο του 2002 και εξηγεί ότι «εκτός από τις τράπεζες, θα
αξιοποιήσουμε και τα ΕΛΤΑ». Περιγράφει χαρακτηριστικά ότι «ο ταχυδρόμος που θα
πηγαίνει στα χωριά για να πληρώνει τις συντάξεις, θα έχει μαζί του και ευρώ,
προκειμένου να εξυπηρετεί τον κόσμο στην ανταλλαγή μικρών ποσών δραχμών».
Επίσης, θα αξιοποιηθεί και το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο με τα εκατοντάδες
υποκαταστήματά που έχει σε όλη τη χώρα.

Οι επιπτώσεις

«Πρέπει να πω ότι αυτό το χτύπημα δεν μπορούσε να έρθει σε χειρότερη στιγμή,
γιατί ακόμη και προτού συμβεί η αμερικανική οικονομία, αλλά και οι άλλες
οικονομίες, βρισκόταν σε φάση υποχώρησης του ρυθμού ανάπτυξής της» τονίζει ο
κ. Γκαργκάνας αναφερόμενος στις πρόσφατες δραματικές εξελίξεις. Ο ίδιος θεωρεί
πάρα πολύ πιθανό, αν όχι βέβαιο, οι ΗΠΑ να μπουν σε ύφεση και τονίζει ότι από
τις εξελίξεις αυτές «επηρεάζεται η ευρωπαϊκή οικονομία, όπως και οι υπόλοιπες
οικονομίες στον κόσμο». Το πρόβλημα, όπως αναφέρει ο υποδιοικητής, θα προέλθει
από τη μείωση της κατανάλωσης και των ιδιωτικών επενδύσεων στις ΗΠΑ, η οποία
συνδέεται τόσο με την αβεβαιότητα που δημιουργείται κάθε φορά που υπάρχει μια
καταστροφή όσο και με «τη μείωση των τιμών, ιδιαίτερα στο Χρηματιστήριο της
Αμερικής, όπου τα νοικοκυριά κατέχουν αρκετές μετοχές». Πάντως, ο κ.
Γκαργκάνας εκτιμά ότι αυτή θα είναι η άμεση επίπτωση και ότι «μακροπρόθεσμα,
υπάρχουν δυνάμεις που ωθούν προς τα πάνω τον ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας».
Οι δυνάμεις αυτές αφορούν τη σημαντική αύξηση των αμυντικών δαπανών, την
αποκατάσταση των ζημιών, την αποζημίωση των αεροπορικών εταιρειών, την αύξηση
των επενδύσεων σε κατασκευές κ.ά. Έτσι, καταλήγει στην εκτίμηση ότι «το 2002
θα υπάρξει ανάκαμψη της αμερικανικής οικονομίας», αν και τονίζει ότι «σε αυτή
τη φάση δεν μπορεί κανείς να εκτιμήσει πόσο σημαντική θα είναι η ανάκαμψη
αυτή».

Όσον αφορά το ενδεχόμενο ­ που θεωρεί ότι είναι περιορισμένο ­ οι εξελίξεις να
οδηγήσουν σε αύξηση της τιμής του πετρελαίου, ο κ. Γκαργκάνας τονίζει ότι σε
αυτή την περίπτωση θα υπάρξουν επιπτώσεις. Ειδικότερα αναφέρει ότι, σύμφωνα με
υπολογισμούς, «αύξηση κατά 10 δολάρια της διεθνούς τιμής του πετρελαίου
μειώνει τον ρυθμό ανάπτυξης στις ΗΠΑ κατά 0,5% και περίπου το ίδιο, ίσως
ελαφρώς λιγότερο, στην Ευρώπη». Για την Ελλάδα, η μείωση θα είναι λίγο πάνω
από 0,5% του ΑΕΠ, καθώς ­ όπως εξηγεί ­ «στην Ελλάδα έχουμε μεγαλύτερη
κατανάλωση κατά μονάδα προϊόντος πετρελαίου απ’ ό,τι κατά μέσο όρο στην
Ευρώπη».

Ποιος είναι ο Νίκος Γκαργκάνας

Ο Νικόλαος Χ. Γκαργκάνας ανέλαβε τη σημερινή τoυ θέση ως υποδιοικητής της
Τραπέζης της Ελλάδος στις 5 Σεπτεμβρίου 1996. Τον Φεβρουάριο του 1998
διορίστηκε, με εξαετή θητεία, υποδιοικητής και μέλος του Συμβουλίου
Νομισματικής Πολιτικής της Τραπέζης της Ελλάδος. Το 1975 προσελήφθη στην
Τράπεζα της Ελλάδος ως ανώτερο στέλεχος του οικονομολογικού κλάδου. Το 1984
έγινε διευθυντής-σύμβουλος στη Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών και το 1993
διορίστηκε οικονομικός σύμβουλος της τράπεζας. Παλαιότερα είχε εργαστεί ως
ερευνητής στο Εθνικό Ινστιτούτο Οικονομικών και Κοινωνικών Ερευνών του
Λονδίνου.

Ο Νικόλαος Γκαργκάνας είναι πρόεδρος του Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων στην
Ελλάδα, μέλος της Οικονομικής και Νομισματικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης
και αναπληρωτής διοικητής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για την Ελλάδα.
Είναι επίσης επίτιμος εταίρος του London School of Economics.