ΠΡΟΣΩΠΑ Σίγουρες εκλογές

Αλεξάντερ Λουκασένκο. «Ποιος είπε ότι η επόμενη θα είναι η τελευταία θητεία μου;»

«Το Κράτος είμαι εγώ»: αν δεν είχε πει τη φράση ο Λουδοβίκος 14ος, θα μπορούσε
να την έχει επινοήσει ο πρόεδρος της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο.

Η εκλογή του Αλεξάντερ Λουκασένκο για άλλη μια θητεία στην προεδρία της
Λευκορωσίας έμοιαζε χθες εξασφαλισμένη ­ με τον υποψήφιο της αντιπολίτευσης να
διαμαρτύρεται για νοθεία και τον ΟΑΣΕ να έχει εκφράσει εκ των προτέρων φόβους
ότι οι εκλογές δεν θα είναι δίκαιες. Ωστόσο ουδεμία λαϊκή εξέγερση
προβλέπεται: σε μια χώρα όπου το 80% των μισθωτών απασχολούνται στο Δημόσιο, ο
Λουκασένκο έχει στα χέρια του όλο τον κρατικό μηχανισμό και τις δυνάμεις
ασφαλείας και οι περισσότερες επιχειρήσεις εξακολουθούν να ανήκουν στο κράτος.

Επιπλέον, έστω κι αν σχεδόν οι μισοί Λευκορώσοι δεν κερδίζουν πάνω από 2
δολάρια ημερησίως, χαίρει αυθεντικής υποστήριξης μεταξύ των ηλικιωμένων και
των φτωχών αγροτών ως εγγυητής της τάξης, των μισθών και των συντάξεων. Και ο
στόχος του να δημιουργήσει μια «ένωση» με τη Ρωσία, ευνοείται από μια
νοσταλγία για τη σοβιετική εποχή που προέρχεται εν πολλοίς από τον φόβο των
μεταρρυθμίσεων. Στα 47 του χρόνια, ο Λουκασένκο, πρώην πρόεδρος σοβχόζ
(σοβιετικό κρατικό αγρόκτημα), διευθύνει τη χώρα του σαν να ήταν αγροτική
επιχείρηση, διορίζοντας, παύοντας και μεταθέτοντας κατά βούληση τα δημόσια
στελέχη. Εξελέγη για πρώτη φορά πρόεδρος το 1994 με ποσοστό 80% και το 1996
υιοθέτησε με δημοψήφισμα ένα Σύνταγμα που παρέτεινε τη θητεία του κατά δύο
χρόνια, ενώ παράλληλα περιόριζε τις αρμοδιότητες του Κοινοβουλίου και μείωνε
τους βουλευτές στους μισούς. Από το 1995 διαθέτει ένα Προεδρικό Ταμείο που
λέγεται πως υπερβαίνει τον κρατικό προϋπολογισμό και βάζει χέρι στις πιο
προσοδοφόρες δραστηριότητες στη χώρα. Οι κακές γλώσσες λένε πως ο Πρόεδρος
φτάνει να ορίζει ο ίδιος τα βασικά θέματα των σχολικών διαγωνισμών.

Στο εξωτερικό, ο Λουκασένκο είναι απολύτως απομονωμένος από τη Δύση και έχει
εντατικοποιήσει μια στρατιωτική συνεργασία με τη Λιβύη, το Ιράκ και την Κίνα ­
κάτι που κάνει την Ουάσιγκτον να τρίζει τα δόντια. Αλλά στη χώρα του δεν
αντιμετωπίζει πρόβλημα επανεκλογής. Δεν χρειάστηκε καν να κάνει προεκλογική
εκστρατεία: τα αναρίθμητα προεδρικά ταξίδια ανά τη χώρα καλύπτονται
εκτενέστατα από μια τηλεόραση που είναι υπό τις διαταγές του και η οποία δεν
έδωσε στους δύο άλλους υποψήφιους παρά δύο ημίωρα στον καθένα. Εξίσου πιστή
και η εκλογική επιτροπή, επέβαλε πρόστιμο στον υποψήφιο της αντιπολίτευσης που
μοίρασε μπλουζάκια σε μια προεκλογική συνάντηση. Όταν ο Πρόεδρος προσέφερε μια
αγελάδα σε μια οικογένεια, δεν είπε κουβέντα.