ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Λουτρά ιδεοληψίας

«Απαράδεκτη ρατσιστική ενέργεια» αποφάνθηκαν από τη θαλπωρή του Κολωνακίου
κάποιοι αυτοαποκαλούμενοι «αριστεροί», γυμνασμένοι θαρρείς εκ γενετής στον
μόνο αγώνα των εντυπώσεων. Και, βέβαια, η εναντίωση και η καταπολέμηση κάθε
ρατσιστικής συμπεριφοράς στην κοινωνική ζωή αποτελούσε εξ αρχής ­ και ευτυχώς
συνεχίζει ν’ αποτελεί ­ βασικό χαρακτηριστικό της αριστερής πολιτικής σκέψης
και πράξης. Και, βέβαια, η απώθηση των τεχνητών διαχωριστικών γραμμών ανάμεσα
σε κατηγορίες ανθρώπων ­ και όχι με βάση τον χαρακτήρα και το ήθος του καθενός
από εμάς ξεχωριστά ­, η αναχαίτιση της τυφλής δυσπιστίας απέναντι στον άλλον ή
τον ξένο, η πάλη για την έμπρακτη κατοχύρωση ίσων δικαιωμάτων για όλους,
αποτελούν τον ηθικό κορμό της Αριστεράς, αυτόν που την κάνει, σε πείσμα των
προφητών της πολιτικής ισοπέδωσης, να διαχωρίζεται και να ξεχωρίζει σε
ποιότητα από τη νεοφιλελεύθερη άρνηση των αξιών χάριν του κέρδους. Και βέβαια,
λοιπόν, υπάρχουν ­ ευτυχώς που υπάρχουν ­ συνειδήσεις που εξεγείρονται μπροστά
σε κάθε έκφανση ρατσιστικής συμπεριφοράς. Αρκεί όμως ο χαρακτηρισμός αυτός να
δικαιολογείται από τα πραγματικά γεγονότα.

Αυτό που συνέβη στα Λουτρά της Μυτιλήνης ­ και αυτό που αποφάσισαν να
αγνοήσουν όσοι αρέσκονται στις εύκολες κρίσεις ­ ήταν, πρώτα απ’ όλα, όπως
φάνηκε μέσα από το θαυμάσιο ρεπορτάζ των «ΝΕΩΝ» του Σαββάτου, η έμπρακτη
απόδειξη του αντι-ρατσισμού των κατοίκων. Όχι μόνο δεν έδιωξαν απ’ το χωριό
τους τους Αλβανούς επειδή ήταν Αλβανοί, ούτε καν ­ αν υποθέσουμε ότι τους
είχαν οικονομική ανάγκη ­ τους χρησιμοποίησαν με φόβο και βαριά καρδιά, αλλά,
όπως φαίνεται, όχι μόνο απ’ τις διηγήσεις τους αλλά και τα ίδια τα γεγονότα
(ξέρετε πολλούς Αλβανούς σε άλλα μέρη που να είναι ιδιοκτήτες και όχι
υπάλληλοι κρεοπωλείου;), τους ενσωμάτωσαν στην κοινότητά τους, τους άνοιξαν τα
σπίτια τους, τους βοήθησαν στις δυσκολίες τους, τους έκαναν φίλους. Δεν θέλω
να πω ότι αυτή η στάση έχει κάτι το ηρωικό ­ έτσι θα ‘πρεπε να κάνουν όλοι με
τους συνανθρώπους τους, μόνο που ελάχιστοι το κάνουν.

Η στάση, πάντως, των κατοίκων των Λουτρών ­ γιατί τη στάση των ανθρώπων δεν
δικαιούσαι να την κρίνεις από μια στιγμή και απρόσωπα, αλλά μέσα στον χρόνο
και με βάση τα πραγματικά γεγονότα ­ όχι μόνο δεν μπορεί να θεωρηθεί
ρατσιστική, αλλά είναι φιλοξενία που θα ‘κανε περήφανους ακόμα και τους
αρχαίους.

Γι’ αυτό το ξέσπασμα της αγριότητας των ευεργετημένων ­ φυσικά, κάποιων μόνο
από τους ευεργετημένους ­ πλήγωσε και πόνεσε τους φιλόξενους διπλά και
τρίδιπλα.

Δεν παραγνωρίζω ότι αυτό που συνέβη δεν μπορεί παρά να εξυφαινόταν υπόγεια από
καιρό, πως τίποτα δεν αποκλείει η φιλοξενία να κρύβει μέσα της και καταπίεση.
Δεν θέλω, επίσης, να πω ότι η μαζική εκδίωξη των Αλβανών ήταν απολύτως νόμιμη
ή έστω η αποτελεσματικότερη αντίδραση ­ παρ’ όλο που δεν μπορεί να μη
σημειωθεί ότι σε τέτοιο φορτισμένο κλίμα δεν ασκήθηκε σωματική βία. Πώς, όμως,
μπορεί να παραγνωρίσει κανείς την αδυναμία πλέον συνύπαρξης τού παρ’ ολίγον
νεκρού από ξυλοδαρμό με τον θύτη και μέχρι χθες φίλο του;

Όταν ανοίγει το καπάκι των σκοτεινών ενστίκτων, κανείς δεν έχει δίκιο και
κανείς δεν μπορεί να το βρει. Πριν καταγγείλουμε όμως τον ρατσισμό, ας
σκεφτούμε τι σημάδι αφήνει στην ψυχή κάθε ανθρώπου το τσίμπημα της αχαριστίας.

Ο δικηγόρος Κώστας Β. Μποτόπουλος είναι διδάκτωρ του Συνταγματικού Δικαίου.