Και πρόστιμα για παρατυπίες στα κοινοτικά προγράμματα

Εισροές 1,2 τρισ. δραχμών αναμένει η Αρχή Πληρωμής του Γ’ Κοινοτικού Πλαισίου
Στήριξης από την Ευρωπαϊκή Ένωση εντός του 2001, αλλά την ίδια ώρα εντείνονται
οι ανησυχίες για ενδεχόμενες αστοχίες, που θα κοστίσουν ακριβά στη χώρα, λόγω
των νέων αυστηρών κανονισμών που εφαρμόζονται.

Ήδη, έχουν εισρεύσει περίπου 550 δισ. δραχμές, ως προκαταβολή για τα έργα και
προγράμματα που εγκρίθηκαν, ενώ εκτιμάται ότι θα ακολουθήσουν άλλα περίπου 650
δισ. δρχ., για την κάλυψη των πρώτων δαπανών που έχουν γίνει.

Αυτήν τη στιγμή, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας,
εκτελούνται 1.104 έργα, προϋπολογισμού 2,6 τρισ. δραχμών. Πρόκειται για έργα
τα οποία είχαν ξεκινήσει από το 2000, χωρίς να έχουν ενταχθεί οριστικά στο Γ’
ΚΠΣ. Οι εντάξεις αυτές αναμένεται να ολοκληρωθούν από τις νεοσύστατες
διαχειριστικές αρχές τον Οκτώβριο. Η Επιτροπή πρέπει τότε να εγκρίνει τις
δαπάνες που έχουν, ήδη, γίνει μέσα σε δύο μήνες.

Όμως, το πρόβλημα με το Γ’ ΚΠΣ δεν είναι η απορροφητικότητα αυτή καθαυτή. Όπως
ο ίδιος ο αρμόδιος υφυπουργός κ. Χρ. Πάχτας λέει: «Το κρίσιμο θέμα είναι να
πιάσει τόπο το κάθε ευρώ, δηλαδή, να επενδυθεί αποτελεσματικά». Αυτή φαίνεται
πως ήταν και η πηγή ανησυχίας του Πρωθυπουργού Κ. Σημίτη, όπως εκφράσθηκε στις
δύο υπουργικές συνεδριάσεις, οι οποίες ασχολήθηκαν με το θέμα, στο τέλος
Ιουλίου. Δηλαδή, η σωστή αξιοποίηση των κονδυλίων για να γίνουν τα έργα που
έχουν προγραμματισθεί και τα οποία συμβάλλουν στην αύξηση της παραγωγικότητας
και της ανταγωνιστικότητας της χώρας.

Το παρελθόν κάθε άλλο παρά εγγυάται ότι αυτό θα συμβεί, καθώς πολλά έργα, κατά
κανόνα τα πιο πρωτοπόρα, δεν κατασκευάσθηκαν λόγω αδυναμιών και οι
προϋπολογισμοί τους μεταφέρθηκαν σε άλλα λιγότερο σημαντικά έργα. Παράδειγμα,
η τηλεϊατρική. Αλλά και πολλά από τα έργα που έγιναν είχαν κακοτεχνίες ή
σημείωσαν υπερβάσεις στους προϋπολογισμούς τους.

Μάλιστα, για να μην επαναληφθεί το κακό παρελθόν ο κ. Πάχτας δηλώνει ότι
κανένας φορέας δεν θα πάρει έργα του Γ’ ΚΠΣ, αν δεν κλείσει κανονικά ώς τον
Σεπτέμβριο, όλα τα έργα του Β’ ΚΠΣ. Μια προειδοποίηση, η οποία απευθύνεται
κυρίως στην τοπική αυτοδιοίκηση, όπου παρατηρήθηκαν πολλά προβλήματα.

Κανονισμοί-φωτιά

Οι νέοι κανονισμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιχειρούν να περιορίσουν τα
περιθώρια για αυθαιρεσίες. Μάλιστα, το δείγμα γραφής της το έδωσε, ήδη, η
Ευρωπαϊκή Επιτροπή με το να διαγράψει το Κτηματολόγιο, ένα έργο τεράστιας
σημασίας, από το πρόγραμμα του υπουργείου Περιβάλλοντος, επειδή διαπίστωσε
παρατυπίες. «Το Κτηματολόγιο ήταν γυμναστική για το Γ’ ΚΠΣ» ομολογεί ο κ.
Πάχτας, απαντώντας σε σχετική ερώτηση.

Οι νέοι κανονισμοί βασίζονται σε ένα σύστημα διαχείρισης των προγραμμάτων,
μέσω ειδικών διαχειριστικών αρχών που έχουν συσταθεί σε κάθε περιφέρεια και
υπουργείο. Επίσης, υπάρχει το ηλεκτρονικό σύστημα παρακολούθησης κα το σύστημα
ελέγχων που διεξάγονται κυρίως από τις εθνικές αρχές, αλλά και από την ίδια
την Κομισιόν.

Οι έλεγχοι της Κομισιόν θα είναι, όμως, πλέον, αιφνιδιαστικοί. Και όποιος
συλλαμβάνεται να κάνει οποιαδήποτε παρατυπία θα καταβάλλει πρόστιμο. Ο
σχετικός κανονισμός για τα πρόστιμα μόλις εγκρίθηκε και το υπουργείο Εθνικής
Οικονομίας θεωρεί ότι οι έλεγχοι μπορεί να ξεκινήσουν ανά πάσα στιγμή.
Άλλωστε, ήδη, έχουν επισκεφθεί την Ελλάδα αντιπροσωπείες κοινοτικών υπαλλήλων
για να ελέγξουν τις διαχειριστικές αρχές και το πληροφοριακό σύστημα και οι
έλεγχοι θα συνεχισθούν το φθινόπωρο.

Η ύπαρξη των κανονισμών αυτών έχει και μία ακόμη συνέπεια. Την κατάργηση κάθε
δυνατότητας να γίνει στο μέλλον «πολιτική διαπραγμάτευση» για την εξασφάλιση
των κονδυλίων. Όχι πως υπήρξε τέτοιου είδους διαπραγμάτευση στο κοντινό
παρελθόν, αλλά όσο η Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν μία μικρή ομάδα κρατών-μελών η
Ελλάδα είχε κάποια περιθώρια να διεκδικήσει και με πολιτικά επιχειρήματα
περισσότερα οφέλη.

Βαριές διαδικασίες

Οι νέες αρχές που στήθηκαν για τη διαχείριση του Γ’ ΚΠΣ επικρίθηκαν από
ορισμένους υπουργούς ως εξαιρετικά «βαριές διαδικασίες», οι οποίες δεν μπορούν
να λειτουργήσουν αποτελεσματικά. Είναι αλήθεια ότι δημιουργείται ένα νέο
παράλληλο Δημόσιο, με περίπου 1.000 υπαλλήλους (ήδη έχουν τοποθετηθεί πάνω από
600 από μετατάξεις από το Δημόσιο και ακολουθούν άλλοι 380, οι οποίοι θα
προσληφθούν από τον ιδιωτικό τομέα).

Αλλά ο αντίλογος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που θέσπισε τις νέες διαδικασίες,
είναι ότι οι αρχές αυτές έχουν τη δυνατότητα να λειτουργήσουν με ευελιξία,
χωρίς τους περιορισμούς του δημοσιοϋπαλληλικού κώδικα, αποδίδοντας αντίστοιχα
καλύτερα από τις δημόσιες υπηρεσίες.

Αυτό, φυσικά, θα φανεί στην πράξη και αργότερα. Γιατί προς το παρόν τα στελέχη
τους δεν έχουν καν εισπράξει ακόμη το ειδικό επίδομα που δικαιούνται και το
οποίο καθυστερεί λόγω… δημοσιοϋπαλληλικών αγκυλώσεων.