ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Παγκοσμιοπίεση

Από τη ματωμένη Διάσκεψη της Γένοβας είναι πολύ πιθανό να μείνει κάτι
σημαντικό για την ανθρωπότητα. Αντίθετα απ’ ό,τι πολλοί βιάστηκαν να
διακηρύξουν, τα γεγονότα της προηγούμενης βδομάδας δεν είναι ούτε η αρχή ούτε
το τέλος, αλλά η αποκρυστάλλωση μιας σειράς εξελίξεων.

Το πρώτο που κατέστη σαφές είναι ότι το λεγόμενο«κίνημα κατά της
παγκοσμιοποίησης» αποτελεί πλέον μια ιδιαίτερα υπολογίσιμη δύναμη στο διεθνές
πολιτικό προσκήνιο ­ και μάλιστα, αυτό συνιστά την ιδιομορφία του, χωρίς να
έχει πολιτικές, υπό στενή έννοια, επιδιώξεις. Ο ανομοιογενής και ετερόκλητος
συνασπισμός φωνών δεν θέλει να κάνει ο ίδιος πολιτική, ζητά από αυτούς που την
κάνουν να δράσουν, αλλά πριν απ’ όλα να σκεφθούν, διαφορετικά. Το Σιάτλ
προσέδωσε στο πολιτιστικό αυτό αίτημα υπόσταση. Το Πόρτο Αλέγκρε πολιτική
παρουσία. Η Γένοβα τού χάρισε τα δύο σημαντικότερα, για έναν δυνητικό
ανατροπέα, οφέλη: τον φόβο του (πανίσχυρου) αντιπάλου και έναν μάρτυρα. Στο
Μπατσί της Άνδρου ήδη γράφτηκε σε έναν τοίχο (στα αγγλικά) «Δόξα στον Κάρλο
Τζουλιάνι».

Η αμφισβήτηση της παγκοσμιοποίησης δεν επιδιώκει να σταματήσει την εξέλιξη,
ούτε να ανατρέψει τη ρότα της Ιστορίας (χωρίς να ξεχνά, πάντως, ότι την
Ιστορία τη γράφουν άνθρωποι και ευαισθησίες και όχι δήθεν αναπότρεπτες
νομοτέλειες). Οι διαμαρτυρόμενοι χρησιμοποιούν την παγκοσμιοποίηση που
καταγγέλλουν (πρόκειται για ένα κίνημα που χρωστά περισσότερα στο Ίντερνετ από
ό,τι στον Τσε) για να υπενθυμίσουν μία και μόνη, κατά βάθος, πολιτική αλήθεια:
άλλο η τεχνολογική και κοινωνική εξέλιξη και άλλο η ιδεολογική της χρήση. Η
παγκοσμιοποίηση είναι μια πραγματικότητα που στάθηκε επίσης και αφορμή για τη
δημιουργία (ή μάλλον την επανασύσταση) του νεοφιλελεύθερου δόγματος του 21ου
αιώνα. Γι’ αυτό οι μόνοι που καμώνονται πως δεν καταλαβαίνουν γιατί έγινε τόση
φασαρία στη Γένοβα, είναι όσοι θεωρούν πως στη ζωή των ανθρώπων δεν υπάρχει
πια πολιτική παρά μόνο τεχνολογία (δόγμα Νεγρεπόντε) ή εκείνοι που
καταλαβαίνουν καλά σε τίνος τον ιδεολογικό θρίαμβο θα κατέληγε η χωρίς
αμφισβητήσεις επικράτηση των κοινών τόπων (δόγμα Μάνου και Ανδριανόπουλου).

Η επιτυχία, βέβαια, του κινήματος αμφισβήτησης ωφελήθηκε τα μέγιστα από την
πολιτική μικρότητα των σημερινών πολιτικών ηγετών. Στο όνομα της καθεστηκυίας
τάξης μιλούν άνθρωποι χωρίς ευρεία νομιμοποίηση, χωρίς προσωπικό κύρος, χωρίς
ιστορικό βάρος.

Αίφνης η πραγματικότητα μοιάζει ακόμα πιο γκρίζα απ’ ό,τι είναι και η υπαρκτή
ανισότητα ­ το μεγάλο πολιτικό ζητούμενο ­ ακόμα πιο αβάσταχτη. Στη Γένοβα
συνάχθηκαν ένας πλανητάρχης που δεν έχει εκλεγεί από κανέναν, δυο αρχηγοί
κρατών που τους κυνηγά η Δικαιοσύνη (Σιράκ και Μπερλουσκόνι), ένας σοσιαλιστής
που έκανε περήφανη τη Θάτσερ (ο Τόνι Μπλερ), μερικές ήσσονες πολιτικές
προσωπικότητες και ο κοντινότερος σε δικτάτορα εκλεγμένος ηγέτης του κόσμου (ο
Πούτιν). Με την Ευρώπη φτωχό συγγενή και τις ιδέες μονίμως ακάλεστες στα
ραντεβού, όχι μόνο οι Διασκέψεις αυτές δεν έχουν πια κανένα λόγο ύπαρξης αλλά
και, όσο συνεχίζονται, θα κουβαλάνε νερό στον μύλο των αντιπάλων τους.

Μένει το μεγάλο ζήτημα της βίας ­ εκεί που θα παιχθούν και θα κριθούν όλα. Όσο
περισσότερο μείνει η διαμαρτυρία πολύχρωμο πανηγύρι τόσο η παγκόσμια
νομιμοποίηση και δημοφιλία της θα ριζώνει και θα γιγαντώνεται. Όσο πιο γρήγορα
αφήσει το εύκολο ανακλαστικό της βίας (που προσφέρει άμεση δημοσιότητα και
δραματικότητα) να δράσει ανεξέλεγκτο τόσο πιο σίγουρα θα βλάψει τον καλό σκοπό
στον οποίο έχει ταχθεί.

Η βία είναι βέβαια κυρίως εξωγενής, όχι όμως αναπότρεπτη. Στη ζωή υπάρχει
ακόμα, ευτυχώς, το παράδειγμα του στρατού του Μπερλουσκόνι και το παράδειγμα
της στρατιάς του Κομαντάντε Μάρκος.

Ο δικηγόρος Κώστας Β. Μποτόπουλος είναι διδάκτωρ του Συνταγματικού Δικαίου.