ΔΡΟΜΟΙ

Η Κόκα Κόλα..

… στη σημερινή της μορφή είναι μερικές φορές επικίνδυνη. Στην Κολομβία η
εταιρεία μηνύθηκε από ανθρωπιστικές οργανώσεις που υποστηρίζουν ότι έβαλε
παραστρατιωτικούς να δολοφονήσουν συνδικαλιστές στα εργοστάσιά της. Όμως και
στην αρχική της μορφή, στα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα, δεν ήταν λιγότερο
επικίνδυνη: πλούσια σε αλκοόλ, κόκα και καφεΐνη. Από τα παλιά συστατικά της,
που τα περισσότερα δεν χρησιμοποιούνται πια, κανένα δεν υπήρξε τόσο
προσαρμόσιμο όσο η καφεΐνη. Ακίνδυνη ή επικίνδυνη, ελάχιστοι καλλιτέχνες και
διανοούμενοι μπόρεσαν να αντισταθούν στον πειρασμό ενός φλιτζανιού καφέ: ο
Μότσαρτ και ο φιλόσοφος Κάρναπ, ας πούμε, προτιμούσαν το τσάι, αλλά οι
αντιστοίχως ομόλογοί τους Μπετόβεν και Χάιντεγκερ υπέκυπταν ευχαρίστως στις
ηδονές ενός μυρωδάτου καφέ.

Για τους κινδύνους…

… του καφέ, τόσο απόλυτα ήταν πεπεισμένος ο βασιλιάς Γουσταύος Γ’ της
Σουηδίας, που σκαρφίστηκε ένα μάλλον διεστραμμένο πείραμα για να τους
αποδείξει. Ένας κακοποιός καταδικάστηκε να πίνει απανωτά φλιτζάνια καφέ μέχρι
θανάτου, ενώ ένας άλλος καταδικάστηκε να πίνει τσάι εφ’ όρου ζωής. Δυστυχώς,
για τον βασιλιά, πρώτα από όλους τους άλλους πέθαναν οι δύο βασιλικοί γιατροί
που παρακολουθούσαν το πείραμα. Ύστερα δολοφονήθηκε ο Γουσταύος. Και τέλος
πέθανε ο τεϊοπότης, σε βαθιά γεράματα, αφήνοντας τον συγκρατούμενό του να
απολαμβάνει για πολλά ακόμη χρόνια με την ησυχία του τον εσπρέσο του. (Ύστερα
από αυτό το ατυχές πείραμα, οι πιθανολογούμενες τοξικές ιδιότητες του καφέ
τέθηκαν υπό σοβαρή αμφισβήτηση.)

Αν ο καφές…

… είναι επικίνδυνος, ίσως φταίει η επανάσταση: οι επαναστατικές του
ιδιότητες θεωρούνται τόσο ισχυρές όσο και η μυρωδιά του. Είναι άραγε τυχαίο
που η Αμερικανική Επανάσταση άρχισε με την απόρριψη ενός βρετανικού φορτίου με
τσάι που είχε φτάσει στο λιμάνι της Βοστώνης; Οι πραγματικοί επαναστάτες
προτιμούν τον καφέ, διαπιστώνουν ο Μπένετ Άλαν Γουάινμπεργκ και η Μπόνι Κ.
Μπίλερ στο βιβλίο τους «Ο κόσμος της καφεΐνης» (εκδ. Routledge). Οι Καναδοί,
ας πούμε, που είναι γενικά πιο μετρημένοι, κέρδισαν την ανεξαρτησία τους γύρω
από ένα φλιτζάνι τσάι, στα σαλόνια του Ουεστμίνστερ.

Ένας άγνωστος…

… Ρώσος πρόσφυγας ονόματι Τρότσκι είχε το συνήθειο να παίζει κάθε βράδυ
σκάκι και να πίνει τον καφέ του στο «Καφέ Σεντράλ» της Βιέννης. «Τυπικός Ρώσος
πρόσφυγας», γράφουν στο βιβλίο τους οι δύο συγγραφείς, «μιλούσε πολύ, μα
έδειχνε ακίνδυνος, μια αξιοθρήνητη φιγούρα στα μάτια των Βιεννέζων. Μια μέρα
το 1917, ένας υπάλληλος του αυστριακού υπουργείου Εξωτερικών μπήκε ταραγμένος
στο γραφείο του υπουργού και του είπε: Εξοχότατε, ξέσπασε επανάσταση στη
Ρωσία! Πιο φλεγματικός και πιο δύσπιστος, ο υπουργός αποκρίθηκε στον
υφιστάμενό του: “Καλά, πήγαινε… Στη Ρωσία δεν μπορεί να γίνει επανάσταση.
Άλλωστε, ποιος θα την κάνει; Μήπως ο χερ Τρότσκι από το Καφέ Σεντράλ;”». Ας
πρόσεχε ο υπουργός. Θα έπρεπε να γνωρίζει ότι, με μια γερή δόση καφέ, γίνεται
κανείς ικανός για τα πάντα.