Και αυτοί θα γίνουν φοιτητές

Τα αποτελέσματα των επιδόσεων των υποψηφίων της Β’ και Γ’ τάξης του Ενιαίου
Λυκείου στις γραπτές πανελλαδικού τύπου εξετάσεις μάς δίνουν τη δυνατότητα να
φωτίσουμε ορισμένες αθέατες πλευρές που αφορούν την πρόσβαση στην Τριτοβάθμια
Εκπαίδευση, από τη μια, και τη γενικότερη κίνηση/ροή του λυκειακού πληθυσμού,
από την άλλη.

Πού οφείλνται οι κακές επιδόσεις των φετινών υποψηφίων και τι επιπτώσεις έχει
αυτό γεγονός στην κινητικότητα των βάσεων;

* Τι ελπίδες έχουν οι χιλιάδες υποψήφιοι που συνωστίζονται σε βαθμολογίες κάτω
από το 10;

* Γιατί φέτος μειώθηκαν δραματικά οι αριστούχοι και τι συνέπειες μπορεί να
έχει αυτή η εξέλιξη στις βάσεις εισαγωγής στις περιζήτητες σχολές των ΑΕΙ;

* Θα εισαχθούν, επιτέλους, φέτος όλοι οι υποψήφιοι που θα πάρουν απολυτήριο
από το Λύκειο στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, όπως από το «σωτήριον έτος» 1997
(εξαγγέλλεται η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση από τον Γεράσιμο Αρσένη)
ανακοινώθηκε επίσημα από το ΥΠΕΠΘ;

* Ποια είναι η «μαύρη σελίδα» των εξετάσεων πρόσβασης στην Τριτοβάθμια
Εκπαίδευση και τι σημαίνει για την κίνηση του λυκειακού πληθυσμού, στα τρία
χρόνια εφαρμογής της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης;

Στα ερωτήματα αυτά, που βασανίζουν χιλιάδες μαθητές, υποψηφίους, γονείς και
εκπαιδευτικούς, επιχειρούμε να απαντήσουμε με τη σημερινή μας έρευνα, με βάση
τη στατιστική, τους αριθμούς και την «κοινωνική σκιά» τους.

Η «κατασκευή» των χαμηλών επιδόσεων

Να το πούμε ξεκάθαρα: το ΥΠΕΠΘ μοιάζει με τον υδραυλικό που κρατάει στο χέρι
του τον διακόπτη και κανονίζει ανάλογα με τις επιλογές του τη ροή του νερού.
Με λίγα λόγια, τόσο οι 11.500 περυσινοί αριστούχοι (18-20) όσο και οι φετινοί
31.500 υποψήφιοι με απορριπτικές βαθμολογίες (0-9,4) είναι μια τεχνητή
κατασκευή του ΥΠΕΠΘ που δεν συνδέεται καθόλου με το επίπεδο σπουδών των
μαθητών, καθώς κόπηκε και ράφτηκε στο «πατρόν» των επίσημων επιλογών της
κεντρικής επιτροπής εξετάσεων.

Οι χιλιάδες περυσινοί αριστούχοι, που κατασκευάστηκαν στο πλαίσιο μιας αδέξιας
επιχείρησης υφαρπαγής της συναίνεσης της κοινής γνώμης στην εκπαιδευτική
μεταρρύθμιση και τελικά έγιναν μπούμερανγκ καθώς μετατράπηκαν σε πρωταθλητές
χωρίς μετάλλιο, τρόμαξαν τους ίδιους τους «κατασκευαστές» τους, οι οποίοι
φέτος, θέλοντας να αποφύγουν μια παρόμοια εξέλιξη, δυσκόλεψαν τα θέματα. Μόνο
που, καθώς δεν υπολόγισαν καλά το «μαγικό φίλτρο» των πολυδιαφημισμένων
σταθμισμένων τους θεμάτων, έστειλαν περίπου 100.000 γραπτά για αναβαθμολόγηση
και καταδίκασαν μια στρατιά μαθητών, τον 1 στους 3 υποψηφίους, με βαθμολογίες
κάτω από τη βάση (πίνακας 1).

Η κίνηση των βάσεων και οι περιζήτητες σχολές

Οι βάσεις εισαγωγής, βεβαίως, δεν μπορούν παρά να υπακούσουν στις χαμηλές
πτήσεις των επιδόσεων των υποψηφίων. Έτσι, με βάση την ανάλυση των στοιχείων
που έχουμε στη διάθεσή μας, συνεχίζουμε να εκτιμούμε ότι οι βάσεις εισαγωγής
στα πανεπιστημιακά τμήματα των επιστημονικών πεδίων θα σημειώσουν πτώση που θα
κυμαίνεται ανάμεσα στη μία και στις δυόμισι μονάδες στην κλίμακα του 20.

Το επιστημονικό πεδίο με τη μικρότερη βάση εισαγωγής στα πανεπιστημιακά
τμήματά του θα είναι το 1ο (Ανθρωπιστικών, Νομικών και Κοινωνικών Επιστημών),
το οποίο, σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα που διαθέτουμε, θα δώσει «κάρτα
εισόδου» με μέσο όρο βαθμολογίας κοντά στο 11,5.

Το 2ο επιστημονικό πεδίο (Θετικές Επιστήμες) και το 4ο (Τεχνολογικές
Επιστήμες) είναι πολύ πιθανόν να επιτρέψουν την είσοδο στα πανεπιστημιακά
τμήματά τους με μέσο όρο βαθμολογίας κοντά στο 12-12,5.

Το 5ο επιστημονικό πεδίο (Επιστήμες Οικονομίας και Διοίκησης) είναι πιθανόν να
κατεβάσει τον «πήχυ» εισόδου στο 14, ενώ για μία ακόμη φορά η μεγαλύτερη βάση
εισαγωγής θα απαιτηθεί στο 3ο επιστημονικό πεδίο (Επιστήμες Υγείας) μάλλον από
τη Νοσηλευτική Αθηνών, η οποία θα κυριευθεί με βαθμολογία κοντά στο 16
(πίνακας 2).

Ο εξαιρετικά χαμηλός αριθμός ­ σε σχέση με πέρυσι ­ των αριστούχων θα σύρει
λίγο πιο χαμηλά από ό,τι εκτιμούσαμε πριν από λίγες μέρες τις υψηλόβαθμες
σχολές. Αναφερόμαστε στις σχολές και τα τμήματα που συγκέντρωσαν πέρυσι
βαθμολογίες από 19 έως 19,6. Να θυμίσουμε ότι πέρυσι οι υποψήφιοι που
συγκέντρωσαν βαθμολογίες από 19,1 – 19,9 ήταν 3.755, ενώ φέτος είναι μόλις
538. Αν πάρουμε, επίσης, υπόψη μας ότι οι θέσεις εισακτέων των υψηλόβαθμων
πανεπιστημιακών τμημάτων φέτος αυξήθηκαν, μπορούμε να υπολογίσουμε με
βεβαιότητα ότι:

Τα τρία ιατρικά τμήματα, που διαθέτουν συνολικά 780 θέσεις, θα κατεβάσουν τις
βάσεις εισαγωγής τους κάτω από το 19 και θα κινηθούν ανάμεσα στο 18,3 (Ιατρική
Πάτρας) και στο 18,9 (Ιατρική Αθηνών).

Μεγαλύτερη θα είναι η πτώση στα υπόλοιπα υψηλόβαθμα τμήματα του ίδιου
επιστημονικού πεδίου (όπως π.χ. τα Οδοντιατρικά Τμήματα Αθήνας και
Θεσσαλονίκης).

Τα υψηλόβαθμα τμήματα των Η/Υ (ΕΜΠ, Θεσσαλονίκης και Πάτρας) θα κυριευθούν με
βαθμολογία που θα κυμαίνεται από 18,6 (ΕΜΠ) έως και κάτω από 17,9 (Πάτρα).

Οι τρεις Νομικές Σχολές θα υποστούν κι αυτές τις συνέπειες του χαμηλού αριθμού
αριστούχων. Οι αριστούχοι της θεωρητικής κατεύθυνσης (18-20) από όπου κυρίως
εφορμούν οι υποψήφιοι για τις Νομικές Σχολές είναι 617, εκ των οποίων μόλις 44
έχουν βαθμολογία πάνω από 19. Οι προσφερόμενες θέσεις εισακτέων φθάνουν
συνολικά τις 1.400 και, ως εκ τούτου, οι βάσεις εισαγωγής θα βρίσκονται
ανάμεσα στο 17,9 (Νομική Αθήνας) και στο 17 (Νομική Θράκης).

Κοντά στο 18,5 θα βρίσκονται τα τρία περιζήτητα τμήματα του 5ου επιστημονικού
πεδίου (Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών και Πολιτικών Σπουδών Μακεδονίας,
Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής Πειραιά, Επιχειρησιακής Έρευνας
& Μάρκετινγκ Οικ. Παν. Αθηνών). Είναι γνωστό ότι για να μπορεί κάποιος
υποψήφιος να έχει πρόσβαση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση χρειάζεται τη «βεβαίωση
πρόσβασης» που βγαίνει εφόσον ο μαθητής έχει μέσο όρο βαθμολογίας 9,5
(βαθμολογία που εξάγεται από τα εννέα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα και τα
πέντε ενδοσχολικά). Επειδή, όμως, η ίδια η πρόσβαση στην Τριτοβάθμια
Εκπαίδευση και η κατανομή στις διάφορες σχολές της εξαρτάται ουσιαστικά από τη
βαθμολογία στα εννέα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα, είναι σίγουρο ότι πάνω
από 10.000 υποψήφιοι μπορούν να ελπίζουν την εισαγωγή τους σε αυτήν με
βαθμολογία κάτω από τη βάση (7 – 9,9).

Φέτος, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΥΠΕΠΘ πήραν μέρος στις Πανελλήνιες Εξετάσεις
της Γ’ Λυκείου 83.950 υποψήφιοι (63 χιλιάδες τελειόφοιτοι και 20 χιλιάδες
απόφοιτοι), για τους οποίους οι διαθέσιμες θέσεις στα ΑΕΙ – ΤΕΙ ανέρχονται σε
63 χιλιάδες.

Στο πολυσέλιδο φυλλάδιο του ΥΠΕΠΘ με τίτλο «Εκπαίδευση 2000 ­ Για μια παιδεία
ανοικτών οριζόντων», που κυκλοφόρησε σε όλα τα σχολεία το 1998 (όταν οι
φετινοί υποψήφιοι βρίσκονταν στη Α’ Λυκείου), αναγράφεται επί λέξει: «Όλοι οι
κάτοχοι απολυτηρίου Λυκείου θα έχουν δικαίωμα εγγραφής στα ΑΕΙ/ΤΕΙ και τις
άλλες τριτοβάθμιες σχολές. Από το 2000 και μετά οι διαθέσιμες θέσεις στην
Τριτοβάθμια Εκπαίδευση θα υπερκαλύπτουν τον αριθμό των αποφοίτων Λυκείου».

Θα εισαχθούν, λοιπόν, στα ΑΕΙ και ΤΕΙ φέτος όλοι οι απόφοιτοι του Ενιαίου
Λυκείου, όπως δηλωνόταν ξεκάθαρα στα επίσημα κείμενα, ή μήπως πρόκειται για
μία ακόμη «υποσχετική», απαραίτητο «λίπασμα» για την εξαγορά της συναίνεσης
στις προτεινόμενες αλλαγές; Όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι, φέτος, περίπου 20
χιλιάδες απολυτηριούχοι Λυκείου δεν θα βρουν θέση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.

Ένας στους τρεις εξοστρακίστηκε

Καμιά όμως χαμηλή ή υψηλή επίδοση των υποψηφίων των φετινών εξετάσεων δεν
μπορεί να φωτίσει το μαύρο φόντο των περίπου 30 χιλιάδων συμμαθητών τους οι
οποίοι «χάθηκαν» κατά τα τρία τελευταία χρόνια του εξεταστικού ματαθωνίου
λυκειακού κύκλου. Η απόρριψη, ο εξοστρακισμός και η διαρροή ενός σημαντικού
αριθμητικά τμήματος του μαθητικού πληθυσμού από τις λυκειακές αίθουσες και τη
«μάχιμη» μαθητική ιδιότητα «δίνει τα ρέστα» της. Αν αποδράσουμε από την
«ατσαλάκωτη εικόνα» των επίσημων διακηρύξεων της «μεγαλύτερης εκπαιδευτικής
μεταρρύθμισης του αιώνα μας» (πρόεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου), της
«παιδείας των ανοικτών οριζόντων» (ΥΠΕΠΘ), των «στέρεων βάσεων της Γενικής
Παιδείας υψηλού επιπέδου» (ΥΠΕΠΘ), «της σταδιακής εξάλειψης των φραγμών στη
μόρφωση» (πρόεδρος του Κέντρου Εκπαιδευτικής Έρευνας), των «ίσων ευκαιριών για
όλους και της λειτουργίας του ως μηχανισμού αποτροπής του κοινωνικού
αποκλεισμού» (ΥΠΕΠΘ), της «ελεύθερης πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση»
(ΥΠΕΠΘ), θα βρεθούμε μπροστά σε μια μαύρη σελίδα της εκπαιδευτικής ιστορίας.
Οι 60.000 μαθητές των δημοσίων σχολείων που τελείωσαν φέτος (2000/01) το
Λύκειο, όταν βρίσκονταν στην Α’ τάξη, κάθονταν στα ίδια θρανία με περίπου
27.000 ακόμη συμμαθητές τους, καθώς το σύνολο των μαθητών που γράφτηκαν στην
Α’ τάξη του Λυκείου τη σχολική χρονιά 1998/99 ήταν 86.138.

Παράλληλα, μόνο ο ένας στους δύο μαθητές που ξεκίνησαν μαζί πριν από δώδεκα
χρόνια κατάφερε να αποφοιτήσει φέτος από το Ενιαίο Λύκειο. Αυτό είναι
συμπέρασμα που εξάγεται από την παρακολούθηση της κίνησης (ροής) του μαθητικού
πληθυσμού. Συγκεκριμένα, οι περίπου 60.000 μαθητές της φετινής Γ’ τάξης του
Ενιαίου Λυκείου που θα πάρουν σε λίγες μέρες το απολυτήριό τους δεν αποτελούν
παρά το 46,5% του συνόλου των συμμαθητών που γράφονταν πριν από δώδεκα χρόνια
στην Α’ τάξη του Δημοτικού Σχολείου (το 1989/90 στην Α’ τάξη του δημοτικού
σχολείου είχαν εγγραφεί 129.054 μαθητές).

Είναι φανερό ότι η εγκατάλειψη του Ενιαίου Λυκείου από χιλιάδες μαθητές
πριμοδοτείται κατά κύριο λόγο από τα αποτελέσματα των πανελληνίου τύπου
εξετάσεων της Β’ τάξης. Το μέγεθος της απόρριψης στην τάξη αυτή ήταν τα τρία
χρόνια της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης κατά μέσο όρο πενταπλάσιο από τον μέσο
όρο εκείνων που απορρίπτονταν στην τάξη αυτή τα προηγούμενα της μεταρρύθμισης
χρόνια (1993-1996), με αποτέλεσμα να αποτελούν τον κύριο βραχίονα αναχαίτισης
της κίνησης του μαθητικού πληθυσμού.