Ο Ανδρέας ενώνει το ΠΑΣΟΚ

Στα βράχια, πίσω στο παλιό λατομείο του Βύρωνα, η μορφή του να επιβλέπει
από ψηλά τα «παιδιά» του, αλλά και αυτούς που αγάπησε και τον λάτρεψαν, που
ήπιαν νερό στ’ όνομά του, στο όνομα του Ανδρέα.

Στο Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη». Όλοι ήταν εκεί. Σε κλίμα ενότητας τιμήθηκε η μνήμη του Ανδρέα Παπανδρέου

Και από τα μεγάφωνα, που είχαν στηθεί παντού, η φωνή του να μεταφέρει τους
συγκεντρωμένους σε άλλες ­ ηρωικές για όσους τις θυμούνται ­ εποχές: «Ο αγώνας
μας είναι καθαρός. Οι στόχοι μας δεν επιδέχονται αμφισβήτηση. Το περιεχόμενό
τους είναι δεδομένο. Η Ελλάδα ανήκει στους Έλληνες. Ο στρατός στο έθνος. Ο
λαός στην εξουσία». Και ύστερα το πέρασμα από το ΠΑΚ στο ΠΑΣΟΚ, πάλι με τη
φωνή του: «Ο αγώνας μας σήμερα είναι για Εθνική Ανεξαρτησία, Λαϊκή Κυριαρχία,
Κοινωνική Απελευθέρωση και Δημοκρατική Διαδικασία».

Είκοσι επτά χρόνια μετά την 3η του Σεπτέμβρη, και πέντε χρόνια από τον θάνατό
του, ούτε ένας χθες το βράδυ στο Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη» δεν σκέφθηκε
ότι όλα αυτά είναι ξεπερασμένα, βαρετά, αδιάφορα. Όλοι, μα όλοι, έστρεψαν τη
σκέψη τους στον πολιτικό και τον οραματιστή, που άλλαξε τη μοίρα του τόπου
μας. Που έβγαλε από τη γωνία τη μισή Ελλάδα και την έφερε στην εξουσία.

Δεν ήταν μόνο τα ηχητικά ντοκουμέντα που μάζεψε όλα αυτά τα χρόνια ο γιος του
Νίκος και παρουσιάστηκαν χθες για πρώτη φορά δημοσίως. Δεν ήταν ούτε το
βίντεο, που μέσα σε 4 λεπτά παρουσίασε σαν φωτεινό ορόσημο την πορεία του
ανθρώπου που αγαπήθηκε όσο ελάχιστοι πολιτικοί: φωτογραφίες από την παιδική
του ηλικία, από την περίοδο της Αμερικής και, ύστερα, από την επιστροφή στην
Ελλάδα. Τον Ανένδοτο, τους αγώνες του 114, την περίοδο της δικτατορίας, το
ΠΑΚ, τη Μεταπολίτευση, τις συγκεντρώσεις του ΠΑΣΟΚ στο Σύνταγμα.

Ήταν κυρίως, και πάνω από όλα, το κλίμα της ενότητας που αυτός επέβαλλε με την
παρουσία του. Εκσυγχρονιστές και εσωκομματική αντιπολίτευση, σημιτικοί και
ανδρεοπαπανδρεϊκοί, αντίπαλοι στα συνέδρια και τις Κεντρικές Επιτροπές
βρέθηκαν εκεί για να τιμήσουν τον ιδρυτή του Κινήματος και να ομονοήσουν στη
σκέψη ότι ήταν αξεπέραστος. Κλίμα το οποίο επισφραγίστηκε την ώρα που ο Κώστας
Σημίτης συνοδευόμενος από τον Γιώργο Παπανδρέου και τον Κώστα Σκανδαλίδη μπήκε
στο θέατρο και το σύνθημα «Το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ ενωμένο, δυνατό» ακούστηκε από
όλες τις πλευρές του θεάτρου.

«Ανήκει σε όλους μας ανεξαίρετα», είπε ο Κώστας Σκανδαλίδης. «Τόσο ο ίδιος όσο
και το πιο σημαντικό παιδί του, όπως του άρεσε να λέει, για το ΠΑΣΟΚ. Ξέρετε
ποιο. Αυτό που “δεν εκχωρείται, δεν τεμαχίζεται, δεν κληρονομείται”».

Συγκίνηση σκόρπισε και ο Γιώργος Παπανδρέου, ο οποίος μίλησε για τον πολιτικό
και τον πατέρα με τα μάτια ενός παιδιού που δεν τον χόρτασε, αλλά είδε να τον
θεοποιεί ένας ολόκληρος λαός.

Ο Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης, ο πρόεδρος της Βουλής Απόστολος Κακλαμάνης, ο
πρόεδρος της κυπριακής Βουλής Δημήτρης Χριστόφιας, ο Άκης Τσοχατζόπουλος, ο
Κώστας Λαλιώτης, η Βάσω Παπανδρέου, σχεδόν το σύνολο του Υπουργικού
Συμβουλίου, βουλευτές, μέλη της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος, η Μαργαρίτα
Παπανδρέου, τα παιδιά του Νίκος, Αντρέας και Σοφία, η Δήμητρα
Λιάννη-Παπανδρέου και ένα πλήθος ανθρώπων κάθε ηλικίας, έζησαν για λίγο μακριά
από τους ρυθμούς της προσυνεδριακής διαδικασίας και της συνακόλουθης γκρίνιας
και εσωστρέφειας. Το μουσικό μέρος της εκδήλωσης κράτησε, ο Ηλίας
Ανδριόπουλος, τα «λαϊκά προάστια» του οποίου ερμήνευσαν (μαζί με τραγούδια
Θεοδωράκη, Ξαρχάκου, Λεοντή, Λοΐζου) η Ελ. Δήμου, η Μαρ. Δημητριάδη και ο Βασ.
Λέκκας.

Δήμητρα – Μαργαρίτα. Μια χειραψία που δεν πέρασε απαρατήρητη

Τα αξιοσημείωτα της βραδιάς ήταν οι χειραψίες που αντηλλάγησαν. Η Δήμητρα
Λιάνη έδωσε το χέρι της στη Μαργαρίτα Παπανδρέου, ενώ κατόπιν χαιρέτησε και τη
Σοφία Παπανδρέου. Αξιοσημείωτη ήταν και η δήλωση του Κώστα Σημίτη, ο οποίος
προτίμησε να σταθεί στην πολύπλευρη προσωπικότητα του Ανδρέα, που αγαπούσε τη
μουσική και τη λογοτεχνία, παρά να αναφερθεί στον πολιτικό Ανδρέα Παπανδρέου,
αν και η εκδήλωση ήταν καθαρά πολιτική και αφιερωμένη στον πολιτικό Ανδρέα.
Χαρακτηριστικό είναι ότι στα ηχητικά ντοκουμέντα που παρουσίασε ο γιος του
Νίκος, ο ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ μίλησε, ακόμη εν έτει 1971, για την «κοινωνική
ασφάλιση για όλους τους Έλληνες», μια αναφορά που καταχειροκροτήθηκε στο
κατάμεστο από οπαδούς του ΠΑΣΟΚ θέατρο.