Απειλητικά τα μηνύματα

Τα μηνύματα από την αγορά δικαιώνουν τους φόβους της Τραπέζης της Ελλάδος
για την πορεία της ελληνικής οικονομίας.

Τα απειλητικά μηνύματα προέρχονται τόσο από τον υπερδανεισμό των νοικοκυριών
και από την ανοδική πορεία του πληθωρισμού, που εκτιμάται ότι θα συνεχισθεί
τους αμέσως επόμενους μήνες, όσο και από τη «μαύρη τρύπα» που αρχίζει να
διαγράφεται στην πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού του 2001.

* Το πρώτο «μήνυμα» στέλνουν τα στοιχεία για τον ρυθμό αύξησης των
δανείων από τις τράπεζες προς τα νοικοκυριά. Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά που
δόθηκαν χθες στη δημοσιότητα, τον Απρίλιο το σύνολο των χρεών των νοικοκυριών
από καταναλωτικά και στεγαστικά δάνεια ανήλθε σε 4,817 τρισ. δρχ., έναντι
3,369 τρισ. δρχ. τον Απρίλιο του 2000. Δηλαδή παρουσίασαν αύξηση 44,6% (βλέπε
γράφημα).

Η διοίκηση της Τραπέζης της Ελλάδος φοβάται ότι η εκρηκτική αύξηση των χρεών
των νοικοκυριών και ιδιαίτερα αυτών που αφορούν στη χορήγηση καταναλωτικών
δανείων και αγορών με πιστωτικές κάρτες, αυξάνουν την πιστωτική επέκταση στο
σύνολο της οικονομίας και πυροδοτούν τον πληθωρισμό, ο οποίος βρίσκεται πλέον
σταθερά πάνω από τα επίπεδα του 3,5%.

Από τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος προκύπτει ακόμη ότι το πρώτο
τετράμηνο του έτους οι τοποθετήσεις των ιδιωτών σε ρέπος αυξήθηκαν 41,8% και
ανήλθαν σε 9,8 τρισ. δρχ. από 6,9 τρισ. δρχ. τον Δεκέμβριο του 2000, γεγονός
το οποίο σχετίζεται με την πτώση του Γενικού Δείκτη Τιμών στη Σοφοκλέους, αλλά
και με τις διαρροές καταθέσεων ταμιευτηρίου.

* Το δεύτερο μήνυμα προέρχεται από την πορεία του πληθωρισμού ο οποίος,
σύμφωνα με όλες τις εκτιμήσεις, θα ακολουθήσει ανοδική πορεία και τους
επόμενους μήνες. Οι μετρήσεις της Τραπέζης της Ελλάδος δείχνουν ότι ο
πληθωρισμός θα αυξηθεί περαιτέρω τους επόμενους μήνες και θα σκαρφαλώσει ακόμη
και στα επίπεδα του 3,9%. Το επόμενο βήμα του πληθωρισμού προς τα πάνω δεν
αποκλείεται να γίνει τον Ιούνιο, που εκτιμάται ότι μπορεί να αυξηθεί στο 3,7%
από 3,6% τον Μάιο. Στη διοίκηση της Τραπέζης της Ελλάδος βλέπουν ότι ο
πληθωρισμός θα επανέλθει σε πτωτική τροχιά το τελευταίο τρίμηνο του έτους.
Φοβούνται όμως για το ενδεχόμενο η αύξηση του πληθωρισμού στο 3,9% να
προκαλέσει ψυχολογία ανατιμήσεων στην αγορά.

* Το τρίτο μήνυμα προέρχεται από τις αποκλίσεις σε σχέση με τους
στόχους που παρουσιάζουν ήδη τα μεγέθη του προϋπολογισμού του 2001. Πρόκειται
για την υστέρηση που παρουσιάζουν τα φορολογικά έσοδα, τα οποία οδηγούν στη
δημιουργία «μαύρης τρύπας» στον προϋπολογισμό. Στην Τράπεζα της Ελλάδος
φοβούνται ότι αν δεν ληφθούν εγκαίρως μέτρα για την κάλυψη των αποκλίσεων
αυτών ­ μέτρα που θα αφορούν σε περικοπές δαπανών ­, τότε θα υπάρξει πρόβλημα
στην εκπλήρωση του στόχου του φετινού προϋπολογισμού για δημιουργία
πλεονάσματος ύψους 0,5% του ΑΕΠ.

6 μέτρα για τον έλεγχο των τραπεζών

Μέτρα τεχνικού χαρακτήρα προς τις τράπεζες επιβάλλει η Τράπεζα της Ελλάδος
προκειμένου να τις κάνει πιο προσεκτικές στη χορήγηση καταναλωτικών δανείων.
Τα μέτρα περιλαμβάνονται σε τροπολογία που κατατέθηκε τελικά αργά χθες στο
βράδυ σε νομοσχέδιο που συζητείται στη Βουλή.

Ειδικότερα, τα μέτρα που περιλαμβάνονται στην τροπολογία είναι:

1. Η δυνατότητα της Τράπεζας της Ελλάδος να επιβάλλει την τήρηση
αυξημένου συντελεστή φερεγγυότητας, ρευστότητας και κεφαλαιακής επάρκειας σε
τράπεζες που η πρακτική τους όσον αφορά τη χορήγηση καταναλωτικών δανείων
εγκυμονεί κινδύνους για αύξηση των επισφαλειών.

2. Η υποχρέωση των τραπεζών που παρουσιάζουν αυξημένες επισφάλειες από
τη χορήγηση δανείων να τηρούν ειδικούς κανόνες λογιστικής παρακολούθησης και
αποτίμησης συγκεκριμένων στοιχείων εντός και εκτός ισολογισμού.

3. Η δυνατότητα να παρατείνεται ο χρόνος εξόφλησης των ληξιπρόθεσμων
υποχρεώσεων των πιστωτικών ιδρυμάτων που παρουσιάζουν προβλήματα ρευστότητας
από επισφάλειες δανείων ή άλλους λόγους. Στις περιπτώσεις αυτές προβλέπεται
παράταση του χρόνου πληρωμών για δύο μήνες, η οποία θα μπορεί να παραταθεί για
ακόμη ένα μήνα.

4. Ο περιορισμός από 1.1.2002 σε έξι από δώδεκα μήνες του χρονικού
ορίου μετά την πάροδο του οποίου δεν θα εγγράφονται στους ισολογισμούς των
τραπεζών οι τόκοι των ληξιπρόθεσμων δανείων.

5. Η επιβολή ποινής φυλάκισης μέχρι και 3 χρόνια και χρηματικού
προστίμου μέχρι 1 εκατ. ευρώ στα πιστωτικά ιδρύματα που αρνούνται να υπαχθούν
στο σύστημα εποπτείας της Τράπεζας της Ελλάδος.

6. Η κατάργηση της υποχρέωσης παροχής άδειας από την Τράπεζα της
Ελλάδος που επιτρέπει τη χορήγηση πιστώσεων προς το κοινό από τις επιχειρήσεις
για την πώληση των εμπορευμάτων τους.

Εξοικονομήσεις δαπανών με κάθε μέσο

Η κυβέρνηση φουλάρει τις μηχανές της για την κάλυψη των αποκλίσεων του φετινού
προϋπολογισμού και για την κατάρτιση του προϋπολογισμού του 2002 στον οποίο
προβλέπεται ότι θα απαιτηθούν σημαντικές εξοικονομήσεις δαπανών για να
εναρμονισθεί με τους στόχους που έχουν τεθεί στο πρόγραμμα σταθερότητας.

Το μήνυμα αυτό προκύπτει από τις δηλώσεις του υπουργού Εθνικής Οικονομίας κ.
Γιάννου Παπαντωνίου χθες το βράδυ μετά τη συνάντηση με τον Πρωθυπουργό κ.
Κώστα Σημίτη, στην οποία συμμετείχε και ο υφυπουργός Οικονομικών κ. Γιώργος
Δρυς. Ο κ. Παπαντωνίου είπε ότι ενημέρωσε τον Πρωθυπουργό για την πορεία της
οικονομίας εν όψει της δημοσίευσης ­ σήμερα ­ της εξαμηνιαίας έκθεσης του
υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και εν όψει της ΔΕΘ. Αναφερόμενος στον
προϋπολογισμό, είπε ότι “χρειάζεται σκληρή δουλειά όλο το καλοκαίρι, καθώς ο
προϋπολογισμός κατατίθεται νωρίτερα φέτος”, δίνοντας έτσι το στίγμα για τις
δυσκολίες που υπάρχουν στην κατάρτισή του. Ο προϋπολογισμός, είπε ο κ.
Παπαντωνίου, θα κατατεθεί μετά τις 3 Οκτωβρίου, ενώ σχετικά με τον χρόνο που
θα ισχύσουν οι φοροαπαλλαγές που ετοιμάζει η κυβέρνηση παρέπεμψε για το 2003.