22 μήνες η Ντελ Πόντε έστηνε την κατηγορία

Ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς ήθελε να συλλάβει τη μεγάλη του αντίπαλο, τη
«μαντάμ ντελ Πόντε», και για να το πετύχει δεν θα δίσταζε να προκαλέσει ένοπλη
σύγκρουση ανάμεσα στον στρατό του και την αστυνομία του Μαυροβουνίου.

Αυτό υποστηρίζει η εισαγγελέας του Δικαστηρίου της Χάγης στο ημερολόγιο που
κρατά εδώ και 22 μήνες και έφερε στο φως η ιταλική Ρεπούμπλικα.

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 1999: Λίγο μετά το τέλος του πολέμου στο Κόσοβο, η ντελ Πόντε
αναλαμβάνει καθήκοντα στη Χάγη. Η πρώτη της σκέψη είναι πως ο Μιλόσεβιτς
πρέπει να περάσει την υπόλοιπη ζωή του σ’ αυτές τις φυλακές. Το ανακοινώνει
μάλιστα και σε συνέντευξη Τύπου, εν μέσω μειδιαμάτων. «Τότε κατάλαβα πως
πρέπει να τον περικυκλώσω και να τον απομονώσω, χρησιμοποιώντας κάθε δυνατό
στήριγμα, στα Βαλκάνια, στην Ευρώπη, στις Ηνωμένες Πολιτείες».

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1999: Ενώ η ντελ Πόντε ετοιμάζει τους φακέλους της κατά του
Μιλόσεβιτς και του Τούτζμαν, φτάνουν οι πρώτες φιλικές φωνές από το Βελιγράδι.
Η Νατάσα Κάντιτς, διευθύντρια μιας μη κυβερνητικής οργάνωσης στο Βελιγράδι, τη
φέρνει σε επαφή με αποκαλυπτικές μαρτυρίες. Αλλά στην Κροατία δεν θα έχει την
ίδια τύχη. «Δεν συνάντησα ποτέ τον Τούτζμαν. Αρνούμαι να βλέπω τους
κατηγορούμενούς μου. Έφτασα όμως ένα βήμα πριν την παραπομπή του». Θα τον
γλιτώσει ο θάνατος. Στις 12 Δεκεμβρίου κλείνει ένα κεφάλαιο για το Δικαστήριο
της Χάγης.

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2000: Ο πρόεδρος και ο υπουργός Εσωτερικών του Μαυροβουνίου
επισκέφθηκαν τη Χάγη και η ντελ Πόντε τους ζήτησε βοήθεια, καθώς στο
Μαυροβούνιο ζει η οικογένεια του Κάρατζιτς. «Εκείνοι με κάλεσαν στην
Ποντγκόριτσα. Όταν έφτασα στην Πρίστινα, δέχθηκα ένα τηλεφώνημα από τη Μαντλίν
Ολμπράιτ: “Αν μπεις στο Μαυροβούνιο χωρίς βίζα, ο στρατός του Μιλόσεβιτς θα σε
συλλάβει”. Το ίδιο μου είπε ο Κόφι Ανάν. Καθώς φοβήθηκα μια σύγκρουση ανάμεσα
στην αστυνομία του Τζουκάνοβιτς και τις σερβικές ένοπλες δυνάμεις, πρότεινα να
συναντηθούμε λίγα χιλιόμετρα από τα σύνορα. Έτσι έγινε. Δεν είχαμε μαζί μας
ούτε έγγραφα ούτε αποσκευές, μόνο το διαβατήριο του ΟΗΕ που εξασφάλιζε την
ασυλία μας».

ΜΑΡΤΙΟΣ 2000: Πενήντα ανακριτές του Δικαστηρίου έχουν διασκορπιστεί στα
Σκόπια, στο Σαράγεβο, στην Πρίστινα, στην Μπάνια Λούκα και στο Ζάγκρεμπ.
«Ολοκλήρωσα τη μηνιαία μου περιοδεία. Όλα βαίνουν καλώς. Υπάρχουν ολόκληρες
ζώνες γεμάτες με μαζικούς τάφους, όπως στη Βοσνία, που θα είναι ο “τάφος” του
Μιλόσεβιτς και των φονιάδων του».

ΜΑΪΟΣ 2000: Η ντελ Πόντε συναντάται με τις χήρες του Σαράγεβο. «Ήταν
συγκλονιστικό να ακούω να μιλούν τόσες μάνες, κόρες, αδελφές, που έχασαν τους
ανθρώπους τους. Θέλουν να μάθουν. Θέλουν τουλάχιστον ένα πτώμα. Ίσως να μην το
πάρουν ποτέ. Αλλά εγώ θα αποδώσω δικαιοσύνη για χάρη τους».

ΙΟΥΛΙΟΣ 2000: Η ντελ Πόντε ανοίγει τον φάκελο UCK και θέλει να μιλήσει με τα
θύματά τους, τους Σέρβους, που έχουν καταφύγει στο Βελιγράδι. Στέλνει λοιπόν
επιστολή στον Σέρβο υπουργό Εσωτερικών και του ζητά είτε να της δώσει βίζα
είτε να στείλει τους Σέρβους στη Βοσνία. Εκείνος της απαντά προσωπικά,
αποκαλώντας την kurva, «πουτάνα».

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2000: Το αποτέλεσμα των εκλογών αιφνιδιάζει την ντελ Πόντε: ο
Μιλόσεβιτς ηττήθηκε. «Τώρα θα μου τον παραδώσουν αμέσως». Δέκα μέρες μετά,
όμως, η αισιοδοξία της μετριάζεται. «Θα χρειαστεί ακόμα πολύς χρόνος. Μου λένε
πως πρέπει να αποφύγω τις δηλώσεις. Η υπόθεση είναι πολιτική».

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2000: Κι άλλη έκπληξη: ο πρόεδρος Κοστούνιτσα αρνείται να
συνεργαστεί και πληροφορεί την ντελ Πόντε ότι ο Μιλόσεβιτς θα δικαστεί στο
Βελιγράδι. «Έτσι δεν θα πετύχουμε τίποτα», γράφει η εισαγγελέας.

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2001: Η ντελ Πόντε επισκέπτεται το Βελιγράδι. Ο πρόεδρος δεν τη
δέχεται. Ζητά να συναντηθεί με τον υπουργό Εξωτερικών. Μπροστά στο υπουργείο
την υποδέχεται το πλήθος φωνάζοντας απειλητικά συνθήματα. Γυρίζει στο
ξενοδοχείο της. Ο υπουργός της τηλεφωνεί, «κάνατε λάθος πόρτα, έπρεπε να
μπείτε από το πλάι». Τελικά τον συναντά στον πρώτο όροφο του υπουργείου. Το
πλήθος κραυγάζει, πετάει πέτρες και αυγά. Όταν φεύγει, ένας άνδρας τρέχει πίσω
της και πυροβολεί το αυτοκίνητο. Αλλά δεν βρίσκει τον στόχο του.

Θεωρεί την παραπομπή του ως εκδίκηση των ηγετών του ΝΑΤΟ

Τριάντα δύο ολόκληρες σελίδες αριθμεί το κατηγορητήριο που θα διαβάσουν σήμερα
στον Μιλόσεβιτς οι δικαστές της Χάγης. Αναφορά στο ΝΑΤΟ και τους βομβαρδισμούς
του 1999, όμως, γίνεται μόνο στο τέλος ­ στην κατηγορία «Πρόσθετα Γεγονότα».

Οι κατηγορίες που βαρύνουν, πάντως, τον πρώην πρόεδρο της Γιουγκοσλαβίας, και
στις οποίες θα κληθεί σήμερα να απαντήσει «αθώος ή ένοχος», αφορούν και αυτήν
την περίοδο, την περίοδο που τα αεροπλάνα του ΝΑΤΟ βομβάρδιζαν τη
Γιουγκοσλαβία και ο Μιλόσεβιτς κατηγορείται ότι ενορχήστρωνε τις μαζικές
δολοφονίες και τον εκτοπισμό πολλών Αλβανοφώνων του Κοσσυφοπεδίου.
Συγκεκριμένα, ο Μιλόσεβιτς κατηγορείται για εκτοπισμό, έγκλημα εναντίον της
ανθρωπότητας, δολοφονίες, ως έγκλημα εναντίον της ανθρωπότητας, δολοφονίες, ως
έγκλημα πολέμου, καθώς και την άσκηση πολιτικών, φυλετικών και θρησκευτικών
διωγμών, έγκλημα εναντίον της ανθρωπότητας.

Ο ίδιος θεωρεί το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης, που ιδρύθηκε το 1993,
ως όργανο του ΝΑΤΟ. «Σε τηλεφωνική συνομιλία που είχε με τη σύζυγό του»,
δήλωσε νομική πηγή που συνδέεται με την οικογένειά του, «ο Μιλόσεβιτς εξέφρασε
την επιθυμία η υπεράσπισή του να είναι πολιτική, καθώς θεωρεί όλες τις
εναντίον του κατηγορίες πολιτικές. Θεωρεί την υπόθεσή του ως εκδίκηση των
ηγετών του ΝΑΤΟ, επειδή ο ίδιος και ο σερβικός λαός του έδειξαν ότι δεν
μπορούν να συμπεριφέρονται ως χωροφύλακες του κόσμου».

Όπως και να ‘χουν τα πράγματα, ο άνθρωπος που κρατούσε επί μια δεκαετία στα
χέρια του τη μοίρα της Γιουγκοσλαβίας, θα εμφανιστεί σήμερα και για πρώτη φορά
ενώπιον των Δικαστηρίου της Χάγης, θα οδηγηθεί σε μία ειδικά διαμορφωμένη και
ενδελεχώς φρουρούμενη αίθουσα, θα καθήσει σε μία μπλε περιστρεφόμενη καρέκλα
στα δεξιά της έδρας, και θα ακούσει τον προεδρεύοντα δικαστή, Ρίτσαρντ Μέι, να
απαγγέλλει τις κατηγορίες που τον βαραίνουν. Στη διπλανή αίθουσα, θα
βρίσκονται 130 θεατές που θα παρακολουθούν τα τεκταινόμενα μέσα από
αλεξίσφαιρο τζάμι.

Αν ο Μιλόσεβιτς αρνηθεί να δηλώσει «αθώος» ή «ένοχος», κάτι που δεν
αποκλείεται με δεδομένο το ότι δεν αποδέχεται την αρμοδιότητα του ΔΠΔ, το
δικαστήριο θα του δώσει ένα περιθώριο 30 ημερών προκειμένου να το σκεφτεί. Αν
αρνηθεί να απαντήσει και τότε, το δικαστήριο θα θεωρήσει ότι δήλωσε «αθώος»
και θα προχωρήσει κανονικά τη διαδικασία της δίκης.

Σύμφωνα με τον Κριστιάν Καρτιέ, εκπρόσωπο του ΔΠΔ, ο Μιλόσεβιτς γνωστοποίησε
χθες στο δικαστήριο ότι δεν επιθυμεί να εκπροσωπηθεί «από έναν ή πολλούς
δικηγόρους» κατά τη σημερινή του εμφάνιση, και ότι «θα εκπροσωπήσει ο ίδιος
τον εαυτό του». Ο Καρτιέ διευκρίνισε ωστόσο ότι η κατάσταση αυτή είναι
«αναστρέψιμη».

Χθες, άλλωστε, έφτασαν στη Χάγη και οι δικηγόροι Ζντένκο Τομάνοβιτς και
Νράγκαν Κάργκοβιτς, μεταφέροντας πακέτα από την οικογένεια του Μιλόσεβιτς που
πιστεύεται ότι περιείχαν βιβλία, ρούχα και χρήματα.

Συμβουλές στους συνηγόρους του Μιλόσεβιτς έδωσε χθες και ένας πρώην υπουργός
Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, ο Ράμσεϊ Κλαρκ, ο οποίος τους συνέστησε «να αναφερθούν
στην ευθύνη των ΗΠΑ στους ΝΑΤΟϊκούς βομβαρδισμούς του 1999, στον εκτοπισμό
χιλιάδων Σέρβων ή στη σημερινή κρίση στην ΠΓΔΜ» και δήλωσε ότι μελετά το
ενδεχόμενο να συμμετέχει στην ομάδα υπεράσπισης του Μιλόσεβιτς.

Οι λογαριασμοί

Αρωγή στις γιουγκοσλαβικές αρχές προκειμένου να εντοπιστούν ενδεχόμενοι
τραπεζικοί λογαριασμοί του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς στο εξωτερικό υποσχέθηκε να
παράσχει η ελβετική κυβέρνηση. Σύμφωνα με αξιωματούχους των ομοσπονδιακών
ελβετικών αρχών, το θέμα αποτέλεσε αντικείμενο συνομιλιών με τους
απεσταλμένους του Βελιγραδίου στη Βέρνη. Οι γιουγκοσλαβικές αρχές κατηγορούν
τον Μιλόσεβιτς ότι έχει καταθέσει περισσότερα από 4 δισεκατομμύρια δολάρια
κρατικών κονδυλίων, την περίοδο 1995-2000, σε προσωπικούς του λογαριασμούς στο εξωτερικό.