Οριστικό στοπ στο δημοψήφισμα

Οριστικό τέλος στη φιλολογία περί διεξαγωγής δημοψηφίσματος για την
αναγραφή του θρησκεύματος στις ταυτότητες, βάζει το Συμβούλιο της Επικρατείας.

Η συλλογή υπογραφών για τις ταυτότητες ­ με σκοπό να ζητήσει η Εκκλησία δημοψήφισμα ­ τινάχτηκε στον αέρα από την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας

Η Ολομέλεια του Ανωτάτου Διοικητικού Δικαστηρίου, με την απόφασή της που
δημοσιεύθηκε χθες, κλείνει οριστικά κάθε συζήτηση για το θέμα, καθώς δέχθηκε
ότι όχι μόνον η υποχρεωτική, αλλά και η προαιρετική αναγραφή του θρησκεύματος
είναι αντισυνταγματική.

Η άποψη αυτή έγινε δεκτή από τη συντριπτική πλειοψηφία της Ολομέλειας του ΣτΕ
και δεσμεύει πλέον κάθε φορέα πολιτικό ή θρησκευτικό, με συνέπεια να μη μπορεί
να τεθεί πλέον θέμα δημοψηφίσματος. Κι αυτό γιατί δεν μπορεί να γίνει
δημοψήφισμα για οποιοδήποτε ζήτημα που κρίνεται ότι αντιβαίνει σε θεμελιώδεις
συνταγματικές διατάξεις, όπως είναι οι αρχές της ισότητας και της θρησκευτικής
ελευθερίας.

Η ιστορική απόφαση του ΣτΕ τινάζει στον αέρα την πολύμηνη προσπάθεια της
Εκκλησίας της Ελλάδος να συγκεντρώσει έναν ικανό αριθμό υπογραφών, ώστε να
μπορεί να ζητήσει στη συνέχεια επισήμως από την Πολιτεία τη διεξαγωγή
δημοψηφίσματος. Πολιτικός και νομικός κόσμος, μάλιστα, μετά τη δημοσίευση της
απόφασης συνέδεε την αναβολή της ανακοίνωσης του αριθμού των υπογραφών με την
επικείμενη δικαστική κρίση, δεδομένου ότι οποιαδήποτε ενέργεια της Εκκλησίας
θα την εμφάνιζε να προβάλει αντισυνταγματικές θέσεις.

Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, κανένας δεν μπορεί να εξαναγκασθεί,
αμέσως ή εμμέσως, να αποκαλύψει το θρήσκευμα και τις θρησκευτικές του
πεποιθήσεις και «καμία Αρχή ή κρατικό όργανο δεν επιτρέπεται να επεμβαίνει
στον απαραβίαστο, κατά το Σύνταγμα, χώρο αυτό της συνείδησης του ατόμου και να
αναζητεί το θρησκευτικό του φρόνημα. Πολύ δε περισσότερο να επιβάλει την
εξωτερίκευση των όποιων πεποιθήσεων του ατόμου, αναφορικά με το Θείο εν
γένει». Και με αυτήν τη θέση, το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο έκρινε
αντισυνταγματική την υποχρεωτική αναγραφή του θρησκεύματος που προβλέπεται σε
νόμο του 1969.

Αλλά και ως προς την προαιρετική αναγραφή του θρησκεύματος η απόφαση είναι
καταπέλτης. Το άρθρο 13 του Συντάγματος που κατοχυρώνει τη θρησκευτική
ελευθερία, έκρινε η Ολομέλεια του ΣτΕ, δεν παρέχει αξίωση στους φορείς των
δικαιωμάτων να εκδηλώνουν το θρήσκευμα που ακολουθούν με την αναγραφή του όταν
το επιθυμούν. ΄Αλλωστε, τούτο ως ατομικό δικαίωμα θεμελιώνει μόνον αξίωση του
ατόμου για αποχή και όχι αξίωση για θετική ενέργεια. Αντίθετη εκδοχή θα
προσέβαλε τη θρησεκυτική ελευθερία, ενώ θα αναιρούσε και τη θρησκευτική
ουδετερότητα του κράτους, όσον αφορά την άσκηση του ατομικού δικαιώματος.

Όπως τονίζεται στη συνέχεια της απόφασης, όσοι αρνηθούν την αναγραφή
αναγκάζονται να αποκαλύψουν εμμέσως και οιονεί δημόσια μια πλευρά της
ενδιάθετης στάσης τους προς το Θείο. Και παράλληλα διαφοροποιούνται από όσους
ομολογούν τις πεποιθήσεις τους με την αναγραφή.

Ακόμη κρίθηκε ότι η αναγραφή παρέχει έδαφος ενδεχόμενων διακρίσεων και άρα
προσβολής της θρησκευτικής ισότητας, ενώ αξιοσημείωτη είναι η σκέψη του
Δικαστηρίου, αναφορικά με το άρθρο 3 που καθιερώνει ως επικρατούσα θρησκεία
στη χώρα μας τη θρησκεία της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, καθώς δέχεται ότι
το συγκεκριμένο συνταγματικό άρθρο δεν επηρεάζει την άσκηση του ατομικού
δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας, αλλά ούτε εισάγει προνομιακή
μεταχείριση υπέρ των Ελλήνων ορθοδόξων. Γιατί κάτι τέτοιο θα ήταν αντίθετο με
την αρχή της ίσης μεταχείρισης των πολιτών.

* Η ΔΙΣ αποφάσισε ότι η ετήσια Σύνοδος της Ιεραρχίας θα γίνει από τις 9
έως τις 12 Οκτωβρίου, με πρώτο θέμα τις ταυτότητες και τη συλλογή υπογραφών.