Σκόπια: Αμερικανική «πάσα» σε Ελλάδα, Τουρκία και Βουλγαρία

«Τα πράγματα στην ΠΓΔΜ είναι σε πολύ κρίσιμη κατάσταση και σύντομα μπορεί να
χρειασθεί να λάβουμε αποφάσεις». Με τη φράση αυτή ανώτερος Αμερικανός
αξιωματούχος προδιέγραψε ότι ο κλεφτοπόλεμος στα Σκόπια τερματίζεται και
αρχίζει πλέον ο εμφύλιος, με όλους τους κινδύνους που αυτός συνεπάγεται.

Ο ίδιος αξιωματούχος πρόσθεσε, μάλιστα, ότι οι Ελλάδα, Τουρκία και Βουλγαρία
θα κληθούν να παίξουν έναν σημαίνοντα ρόλο.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, οι Αμερικανοί «επενδύουν» στην ταξιαρχία της
Νοτιοανατολικής Ευρώπης, στην οποία μετέχουν όλες οι βαλκανικές χώρες, αλλά
δεν υπάγεται θεσμικά ούτε στην Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε στο ΝΑΤΟ και λειτουργεί
υπό εναλλασσόμενη διοίκηση. Οι Ευρωπαίοι ουδέποτε θεώρησαν την ταξιαρχία αυτή
ως υπολογίσιμο εργαλείο σε συνθήκες κρίσης στην περιοχή. Από την άλλη μεριά,
υπάρχουν δύο αδυσώπητα δεδομένα: το ένα είναι ότι ο ευρωστρατός, ακόμη κι αν
ξεπερασθεί ο σκόπελος του τουρκικού veto, είναι ακόμη στα… χαρτιά.

Το άλλο, είναι ότι η αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει καμιά διάθεση να στείλει
Αμερικανούς στρατιώτες σε μια περιοχή όπου μπορεί έστω κι ένας να σκοτωθεί.

Ως εκ τούτου, είναι λογική η βαλκανική ταξιαρχία αίφνης να «ανεβαίνει» στο
στρατιωτικό χρηματιστήριο, γι’ αυτό, άλλωστε, οι ΗΠΑ φέρονται να την έχουν
ενισχύσει εσχάτως με υλικό. Το ζήτημα της ΠΓΔΜ αναμένεται να κυριαρχήσει τόσο
στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, στις Βρυξέλλες, όσο και της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
στο Γκέτεμποργκ, την εβδομάδα που έρχεται ­ σε αμφότερες θα είναι εξάλλου
παρών ο Τζορτζ Μπους, όπως και ο Μπουλέντ Ετζεβίτ. Η Αθήνα, όμως, αν κι υπήρξε
πρωτοπόρος στη δημιουργία της ταξιαρχίας, έχει σοβαρές επιφυλάξεις, πολλές από
τις οποίες είχαν διατυπωθεί και κατά την περίοδο της κρίσης στο Κόσοβο. Τότε,
ο κ. Σημίτης είχε υποστηρίξει ότι θα ήταν λάθος γειτονικές χώρες να εμπλακούν
σε στρατιωτικές επιχειρήσεις κι έτσι, τόσο τα ελληνικά όσο και τα τουρκικά
στρατεύματα έμειναν μακριά και συμμετείχαν μονάχα όταν ήρθε η ώρα των
ειρηνευτικών επιχειρήσεων. Η θέση αυτή δεν έχει μεταβληθεί.

Τώρα, ωστόσο, με τον Σκοπιανό πρωθυπουργό να επιμένει σε κήρυξη της χώρας σε
κατάσταση πολέμου ­ και άρα, ρήξης με το αλβανικό στοιχείο ­ ο κόμπος φαίνεται
πως έφθασε στο χτένι. Και η διεθνής κοινότητα ­ είτε πρόκειται για το
Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ είτε για το ΝΑΤΟ είτε για την Ευρωπαϊκή Ένωση ­ θα
πρέπει να αποφασίσει εάν θα παρέμβει στρατιωτικά ή θα αφήσει τους πολίτες της
ΠΓΔΜ να αλληλοεξοντωθούν. Η τωρινή απροθυμία των Αμερικανών να εμπλακούν εκ
των πραγμάτων «ρίχνει το μπαλάκι» στο ευρωπαϊκό και βαλκανικό γήπεδο. Οπότε η
Ελλάδα ενδέχεται να υποστεί πιέσεις για την αποστολή δυνάμεων.

Την ίδια στιγμή, η Αθήνα δεν ενθουσιάζεται και από το ενδεχόμενο ανάμιξης είτε
της Τουρκίας είτε της Βουλγαρίας. Η μεν πρώτη θα κληθεί να παίξει έναν ρόλο
ανταγωνιστικό προς την Ελλάδα στα Βαλκάνια, η δε δεύτερη έχει μακρά ιστορική
ανάμιξη στη συγκεκριμένη περιοχή. Στο πλαίσιο αυτό, όσο κι αν είναι αντίθετη η
Ελλάδα με τη δική της ενεργό συμμετοχή σε μια στρατιωτική επιχείρηση, ίσως να
χρειασθεί να το πράξει για να μη μείνει «εκτός».