Καλή ανάπαυση, Κύριε Ντίνο

Ναι, γνωρίζω πως η προσφώνηση δεν είναι η πρέπουσα. Μετά την αποχώρηση, το
«κύριος» δεν αρμόζει. Απαλείφεται. Μένει ξερό το ονοματεπώνυμο. Γνωρίζω. Αλλά
δεν το κατανοώ. Όταν κάποιος υπήρξε Κύριος σε όλη του τη ζωή, αυτό δεν το
αλλάζει μια «τόσο μακρινή απουσία». Ένας αληθινός Κύριος αντιστέκεται.
Κερδίζει. Παραμένει Κύριος. Στον ενεστώτα χρόνο.

«Κύριε Ντίνο». Και αυτό ακόμα δεν είναι συμβατό με την έμφυτη κομψότητά σας.
«Κύριε Ηλιόπουλε», θα ταίριαζε περισσότερο. Ντίνο σκέτο, επίσης.

Όμως εσείς δεν υπήρξατε ούτε το ένα ούτε το άλλο. Εσείς δεν ήσασταν ο άνθρωπος
της διπλανής πόρτας. Ήσασταν ο άρχοντας της διπλανής πόρτας.

Μας κερδίσατε μέσα από τεθλασμένες διαδρομές. Μέσα από την πιο παράδοξη, την
πιο κορυφαία αντίφαση. Πώς γίνεται, Κύριε Ντίνο; Πώς μπορεί κάποιος να
φαίνεται ότι αυτοσχεδιάζει και παράλληλα να διαθέτει την ακρίβεια
μοιρογνωμονίου; Πώς γίνεται, τόσα χρόνια, να μην εκβιάσατε ποτέ το χαμόγελό
μας; Πώς παραμείνατε πεισματικά έγχρωμος μέσα από ασπρόμαυρα πλάνα; Είναι
βαριά η καρδιά μου, Κύριε Ντίνο. Λέξη λέξη βγαίνει αυτό το κείμενο.
Προσεχτικά. Φειδωλά. Φοβάμαι μη σας ενοχλήσουν οι μεγάλες λέξεις. Τίποτα δεν
βρίσκατε πιο αποτρόπαιο από την υπερβολή. Τη χυδαία έκθεση αυτού του σπάνιου
εκθέματος: της ψυχής σας!

Τρέμω ακόμα και να χρησιμοποιήσω τον χαρακτηρισμό «μεγάλος». Είναι και η
εποχή, βλέπετε. Η εποχή που μάθαμε να αποκαλούμε «μεγάλο» οποιονδήποτε έκανε
ενάμισι πλάνο σε μια ταινία του ’60. Αν όλοι αυτοί ήταν οι «μεγάλοι», τότε
υπήρξατε ο μέγιστος. Ο Βασίλης Λογοθετίδης. Ο Ορέστης Μακρής. Και εσείς.
Μείνατε τελευταίος. Φύγατε τελευταίος. Ο τελευταίος των μεγίστων. Φύγατε. Και
έμειναν οι μέτριοι. Οι χρυσές μετριότητες. (Λες και μια μετριότης μπορεί να
είναι χρυσή. Ή έστω επίχρυση).

Σκούρυναν τα πράγματα. Θόλωσε η εικόνα. Τοπίο στην ομίχλη. Δύσκολοι καιροί για
τους πρίγκιπες, Κύριε Ντίνο. Και εσείς, ο κατ’ εξοχήν πρίγκηψ, το γνωρίζατε
καλά.

Μία και μόνη φορά είχα το προνόμιο να σας συναντήσω. Εδώ, στην Χρήστου Λαδά 3.
Τρίτος όροφος. Γραφεία του «Ταχυδρόμου». Συνέντευξη. Από τις πιο δύσκολες
συνεντεύξεις της διαδρομής μου. Ήρθατε ακριβώς στην ώρα σας. Συνεσταλμένος.
Σχεδόν απορημένος. Λες και δεν αξίζατε τις σελίδες που θα σας αφιερώναμε. Αυτό
το βλέμμα φέρατε μαζί σας. Αυτό το βλέμμα πήρατε μαζί σας φεύγοντας. Και ­
τόσα χρόνια, τόσες συνεντεύξεις ­ αυτό το βλέμμα δεν το ξανασυνάντησα ποτέ. Σε
κανέναν άλλον. Μου βγάλατε την ψυχή εκείνο το απόγευμα, ακριβέ μου, Κύριε
Ντίνο. Δύο ώρες, μονολεκτικές απαντήσεις. «Ναι. Όχι. Όχι. Ναι. Ναι. Ναι. Ναι.
Όχι. Λέτε; Μπορεί. Αμφιβάλλω. Ίσως. Υπερβολές. Ναι. Όχι. Ναι. Ναι»…

Εσείς σέρνατε τη συστολή σας, εγώ το δέος μου ­ άντε να βρούμε κώδικα
επικοινωνίας. Ίδρωσα να συγκεντρώσω το υλικό, ίδρωσα να απομαγνητοφωνήσω,
ίδρωσα να βγάλω τίτλο. Χαλάλι σας. Χίλιες φορές, χαλάλι… Άλλοι λένε πολλά
και αποτέλεσμα μηδέν.

Είναι βαριά η καρδιά μου, Κύριε Ντίνο. Δεν μπορώ να ξεριζώσω από μέσα μου αυτό
το πείσμον συναίσθημα: ενώ αποχωρήσατε «πλήρης ημερών», νιώθω πως φύγατε τόσο
νωρίς. Τόσο νέος. Σαν να σταμάτησε απότομα ο ζοφερός χορός σας στον «Δράκο».
Απότομα, το παιδικό τραγουδάκι σας με την Τζένη. Απότομα, το πόκερ σας με την
Αλίκη και τον Αλέκο. Το μεθύσι σας με τη Ρένα και τον Διονύση. Η αγωνία σας να
μαντρώσετε την πόρτα μαζί με τον Χατζηχρήστο:

­ Η ντουλαπίτσα; Κάτι κάνει και η ντουλαπίτσα!

Τι εύκολα που είναι τα λόγια, Κύριε Ντίνο. Εύκολα και ευτελή. Ίσως γι’ αυτό
εσείς τα αποφεύγατε με τόσο μένος.

«Έφυγε, αλλά θα είναι πάντα κοντά μας!»

«Έφυγε, αλλά θα ζει μέσα από τις ταινίες του!»

Σήμερα, δεν μπορώ να δω τις ταινίες σας. Δεν μπορώ να δω τα κοντινά σας πλάνα.
Το βλέμμα που σπιθίζει. Τα σπάνια χορευτικά σας, που κανένας χορογράφος δεν θα
μπορούσε να σας διδάξει. Την ατάκα που εκτοξεύεται ακριβώς τη στιγμή που
πρέπει. Την εύθραυστη ­ σαν πολύτιμο κρύσταλλο ­ υποκριτική τέχνη, που κανείς
πριν… κανείς μετά…

Τώρα πια μπορώ να σας πω «ευχαριστώ». Τώρα που δεν θα κοκκινίσετε, ούτε θα μου
το απαγορεύσετε. Ευχαριστώ, Κύριε Ντίνο. Σας ευχαριστώ που είχατε την ευγενή
καλοσύνη να μας καλέσετε σ’ αυτήν τη μαγευτική βεγγέρα. Σ’ αυτό το σαλόνι από
σουηδικό ξύλο τικ. Με τους ασημένιους δίσκους να βγάζουν σεργιάνι βερμούτ και
γλυκά του κουταλιού. Σας ευχαριστώ. Σας ευχαριστούμε. Περάσαμε έκτακτα! Γιατί,
δεν ξέρω αν το προσέξατε, αλλά είμαστε μια ωραία παρέα, είμαστε!

Ήσυχα, όπως ζήσατε, έτσι ήσυχα θα έπρεπε να έχετε κοιμηθεί. Όμως, εσείς
πονέσατε πολύ. Βασανιστήκατε. Παρ’ όλο το κουράγιο σας. Δεν ξέρω ποιος
αποφασίζει τι ­ σ’ αυτήν τη ζωή και σ’ αυτόν τον θάνατο. Όμως, σας άξιζε ένας
πιο γλυκός ύπνος. Σας έπρεπε μια ήρεμη σιέστα…

Στο τέλος, μας βάλατε τα δύσκολα. Στην κηδεία σας, ζητήσατε από τους δικούς
σας ανθρώπους να φορέσουν άσπρα και να χαμογελούν. Όμως δικοί σας άνθρωποι
είμαστε όλοι. Όλοι εμείς. Και μας ζητάτε να λευκοφορέσουμε. Και να
χαμογελούμε…

Με το άσπρο μου φόρεμα, σας αποχαιρετώ. Εκεί που πάτε, η βεγγέρα έχει ήδη
στηθεί. Εκεί, σας περιμένουν οι φίλοι σας. Και δεν ξέρω αν το προσέξατε. Αλλά
είσαστε μια ωραία παρέα, είσαστε…

Καλή ανάπαυση, Κύριε Ντίνο!