Κυριαρχία 23 ομίλων στην ελληνική αγορά

Υψηλές τάσεις συγκέντρωσης εμφανίζουν δέκα σημαντικοί κλάδοι της ελληνικής
οικονομίας, ο συνολικός τζίρος των οποίων υπερβαίνει τα 6 τρισ. δρχ., ενώ τη
«μερίδα του λέοντος» έχουν αποσπάσει 23 επιχειρήσεις, ελληνικές και ξένες.

Όπως εκτιμούν οικονομικοί αναλυτές, οι τάσεις αυτές που υπάρχουν στην ελληνική
αγορά, αναμένεται να ενισχυθούν ακόμη περισσότερο, ακολουθώντας τις
αντίστοιχες τάσεις που εκδηλώνονται τόσο στην ευρωπαϊκή όσο και στην παγκόσμια
αγορά.

Στην αγορά τσιμέντου, τον τζίρο συνολικού ύψους 270 δισ. δραχμών περίπου,
μοιράζονται σχεδόν αποκλειστικά η ελληνικών συμφερόντων τσιμεντοβιομηχανία
Τιτάν και η βρετανικών συμφερόντων τσιμεντοβιομηχανία ΑΓΕΤ Ηρακλής.

Ισχυρές τάσεις συγκέντρωσης παρουσιάζει και ο κλάδος των γαλακτοκομικών
προϊόντων, καθώς πάνω από τα δύο τρίτα του συνολικού τζίρου πραγματοποιείται
από τις γαλακτοβιομηχανίες Δέλτα και ΦΑΓΕ.

Στην αγορά των υγρών καυσίμων, στον μεν τομέα της διύλισης ρυθμιστές είναι τα
Ελληνικά Πετρέλαια, η Μότορ Όιλ και η Πετρόλα, στον δε τομέα της εμπορίας
υγρών καυσίμων τα μερίδια αγοράς που κατέχουν από κοινού οι τρεις μεγάλοι του
κλάδου, η ΕΚΟ-ΕΛΔΑ, η ΒΡ-Mobil και η Shell-Texaco, προσεγγίζουν το 65%.

Στον κλάδο των αναψυκτικών, κυρίαρχος της αγοράς παραμένει η Coca-Cola, ενώ
σημαντικό μερίδιο κατέχει και η αμερικανικών συμφερόντων εταιρεία Pepsi. Στην
αγορά μπίρας, τη μερίδα του λέοντος κατέχει η ολλανδικών συμφερόντων Αθηναϊκή
Ζυθοποιία.

Στην αγορά τηλεπικοινωνιών, τον συνολικό τζίρο του 1,8 τρισ. δρχ. μοιράζονται,
με διαφορετικά βέβαια μερίδια, ο ΟΤΕ σε ό,τι αφορά τη σταθερή τηλεφωνία και οι
Panfon-Vodafone, Cosmote και Telestet σε ό,τι αφορά την κινητή τηλεφωνία.

Στον τραπεζικό κλάδο, πάνω από το 70% της αγοράς ελέγχεται από τις τράπεζες
Εθνική, Alpha Bank, Eurobank-Ergasias και Εμπορική.

Οι κυρίαρχοι της αγοράς

Στον κλάδο των γαλακτοκομικών προϊόντων, και ειδικά στον τομέα του
παστεριωμένου γάλακτος, ο συνολικός τζίρος του οποίου υπερβαίνει τα 100 δισ.
δρχ., κυρίαρχη θέση στις περιοχές της Αττικής, της Κεντρικής και της Νότιας
Ελλάδας κατέχουν οι εταιρείες ΦΑΓΕ και Δέλτα, ενώ αντίθετα στον Νομό
Θεσσαλονίκης και γενικότερα στις περιοχές της Βόρειας Ελλάδας κυριαρχούν οι
εταιρείες Μεβγάλ και η συνεταιριστική Αγνό. Ανάλογη εικόνα παρουσιάζει και ο
τομέας γιαουρτιού.

Ο τζίρος της αγοράς γαλακτοκομικών προϊόντων υπερβαίνει τα 265 δισ. δρχ. και,
παρά το γεγονός ότι στον τομέα αυτόν δραστηριοποιούνται 36 περίπου
επιχειρήσεις, τη μερίδα του λέοντος κατέχουν η Δέλτα και η ΦΑΓΕ, ενώ
ακολουθούν η Μεβγάλ και η Αγνό.

Στον χώρο της τσιμεντοβιομηχανίας, η μάχη για τα μερίδια αγοράς δίνεται μεταξύ
των ομίλων Τιτάν και ΑΓΕΤ Ηρακλής, ενώ ένα μικρό μερίδιο κατέχει και η
εισηγμένη τσιμεντοβιομηχανία Χάλυψ.

Μέχρι σήμερα, η τιμολογιακή πολιτική που ακολουθούν οι δύο κυρίαρχοι της
συγκεκριμένης αγοράς εκινείτο στα ίδια περίπου επίπεδα, αλλά παραμένει άγνωστο
αν οι «κανόνες του παιχνιδιού» θα είναι οι ίδιοι και μετά την επικείμενη
είσοδο στην ελληνική αγορά του γαλλικού ομίλου της Lafarge, ο οποίος μετά την
εξαγορά της Blue Circle εξασφάλισε και τον έλεγχο της ΑΓΕΤ Ηρακλής.

Στον χώρο της εμπορίας πετρελαιοειδών και ειδικότερα στον τομέα των βενζινών
οι τρεις μεγάλοι όμιλοι ΒΡ-Mobil, Shell-Texaco και ΕΚΟ-ΕΛΔΑ κατέχουν συνολικά
μερίδια αγοράς που κυμαίνονται περί το 65%.

Ωστόσο, οι σημερινές ισορροπίες αναμένεται να ανατραπούν με την εφαρμογή του
νέου θεσμικού πλαισίου που θα διέπει την εμπορία πετρελαιοειδών, καθώς
αναμένεται ότι στην αγορά θα διαμορφωθούν και άλλα, νέα επιχειρηματικά
σχήματα, μεταξύ των οποίων θα είναι και η Πετρόλα, η οποία βρίσκεται σε φάση
αναζήτησης στρατηγικού συμμάχου.

Στον τραπεζικό κλάδο αυτή τη στιγμή η κυριαρχία της Εθνικής Τράπεζας δεν
φαίνεται να απειλείται από κανέναν, καθώς τα μερίδια που κατέχει είναι πολύ
μπροστά σε σχέση με τον αμέσως επόμενο όμιλο της Alpha Bank. Σύμφωνα με τα
στοιχεία του τελευταίου, το μερίδιο που κατέχει η Εθνική στο σύνολο του
ενεργητικού της ελληνικής τραπεζικής αγοράς ανέρχεται στο 30%, της Alpha Bank
στο 20%, της Eurobank-Ergasias στο 11% και της Εμπορικής επίσης στο 11%.

Στον κρίσιμο, σε ό,τι αφορά το μέγεθός του, κλάδο των τηλεπικοινωνιών, τη
σταθερή τηλεφωνία μονοπωλούσε μέχρι πρόσφατα ο ΟΤΕ αλλά νέοι παίκτες
ετοιμάζονται να αποσπάσουν σημαντικό μερίδιο από το ένα τρισ. δρχ. του
συνολικού τζίρου της συγκεκριμένης αγοράς.

Τάσεις συγκέντρωσης και στην εγχώρια αγορά των ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών, ο
συνολικός τζίρος της οποίας υπερβαίνει τα 120 δισ. δρχ. Ειδικότερα, στις
γραμμές των Κυκλάδων, παρά το γεγονός ότι δραστηριοποιούνται ήδη οι
ακτοπλοϊκές εταιρείες MFD, Γραμμές Στριντζη και ΝΕΛ, η παρουσία της πρώτης
εξακολουθεί να είναι κυρίαρχη. Ωστόσο, τα σημερινά δεδομένα στην αγορά
αναμένεται να αλλάξουν μετά την απελευθέρωσή της, από τον Νοέμβριο του 2002.

Αλλαγές, όμως, δρομολογούνται και στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, όπου τα 400
δισ. δρχ., που είναι ο συνολικός της τζίρος, μονοπωλούνται από τη ΔΕΗ αλλά
μετά τρία χρόνια περίπου μερίδια αγοράς θα διεκδικήσουν και ιδιωτικές
εταιρείες.

Η παρουσία των ξένων επιχειρήσεων

Από τούς 23 κυρίαρχους Ομίλους της ελληνικής αγοράς, οκτώ είναι ξένων
συμφερόντων.

Συγκεκριμένα, στον κλάδο των τσιμέντων, η ΑΓΕΤ Ηρακλής, η οποία ελέγχει το
μισό περίπου της συγκεκριμένης αγοράς, βρίσκεται σήμερα υπό τον έλεγχο του
βρετανικού Ομίλου της Bue Circle, ενώ μέχρι το τέλος του έτους προβλέπεται να
ενταχθεί στο δυναμικό της ισχυρότερης ευρωπαϊκής τσιμεντοβιομηχανίας, της
γαλλικής Lafarge.

Στον κλάδο της εμπορίας υγρών καυσίμων, οι πολυεθνικοί Όμιλοι ΒΡ-Mobil και
Shell-Texaco κατέχουν μερίδια που προσεγγίζουν το 45% της συνολικής αγοράς, τα
δεδομένα όμως αναμένεται να αλλάξουν μετά το νέο θεσμικό πλαίσιο που
προωθείται από το υπουργείο Ανάπτυξης.

Στον χώρο των ποτών, στα μεν αναψυκτικά δεσπόζουσα θέση κατέχουν οι
πολυεθνικών συμφερόντων Coca Cola και Pepsi, ενώ στην μπίρα το μεγαλύτερο
μερίδιο κατέχει η ολλανδικών συμφερόντων Αθηναϊκή Ζυθοποιια.

Στις τηλεπικοινωνίες και ειδικά στον τομέα της κινητής τηλεφωνίας, η Panafon
ελέγχεται από τον μητρικό Όμιλο τής βρετανικών συμφερόντων Vodafone, ενώ η
Telestet είναι θυγατρική εταιρεία της Telecom Italia, η οποία έχει σοβαρές
βλέψεις και για το κομμάτι της σταθερής τηλεφωνίας.

Οι μοναδικοί κλάδοι στους οποίους κυριαρχούν, προς το παρόν τουλάχιστον,
εταιρείες ελληνικών συμφερόντων, είναι αυτοί των γαλακτοκομικών, της διύλισης
πετρελαίου, των τραπεζών, της ακτοπλοΐας και της ενέργειας.