«Κακή οργάνωση και κλίκες πρόδωσαν το ΕΣΥ»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
9 λεπτά
Ανοργάνωτο, μονοκρατορικό, ελλιπέστατα εξοπλισμένο και στελεχωμένο, και με
όλες τις αναγκαίες προϋποθέσεις για να «οργιάζει» το ρουσφέτι και οι
πελατειακές σχέσεις… Το Εθνικό Σύστημα Υγείας πρόδωσε κατ’ επανάληψιν όσα
υποσχέθηκε. Έτσι, δέκα χρόνια μετά την ίδρυσή του, ένας νευροχειρουργός που
δηλώνει από τους πλέον ένθερμους υποστηρικτές του αποφάσισε να το
εγκαταλείψει και να στραφεί στον ιδιωτικό τομέα της Υγείας.
 |
|
Ήταν τραγέλαφος. Ο νευροχειρουργός Παναγιώτης Αμπέρτος εγκατέλειψε το ΕΣΥ το |
Το πρώτο βήμα για να εκπληρώσει το όνειρο της ζωής του έγινε το 1968, όταν
μπήκε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Δεκατρία χρόνια αργότερα,
με την ειδικότητα του νευροχειρουργού εξασφαλισμένη και με την γνώση ότι «στην
Ελλάδα υπήρχε τέλμα Νευροχειρουργικής», ο 51χρονος σήμερα Παναγιώτης Αμπέρτος
βρέθηκε στο Frenchay Hospital του Πρίνστον, στη Μεγάλη Βρετανία.
Για δύο χρόνια εργάσθηκε ως επιμελητής, εντρύφησε στα μυστικά τής
μικροχειρουργικής, είδε και έμαθε πολλά για το πώς ασκείται η σύγχρονη
νευροχειρουργική. Πίσω στην Ελλάδα, όμως, έπνεε ήδη ο αέρας της αλλαγής. «Οι
οραματιστές του ΕΣΥ, όπως ο μακαρίτης ο Γεννηματάς, προσπαθούσαν να
δημιουργήσουν ένα σύστημα που θα αναμόρφωνε την παροχή των υπηρεσιών Υγείας. Ο
στόχος ήταν να παρέχονται υγειονομικές υπηρεσίες από νοσοκομεία τριτοβάθμιας
περίθαλψης, τα οποία θα είχαν όλες τις δυνατότητες από πλευράς μέσων,
εξοπλισμού και επιστημονικού προσωπικού, ώστε να εφαρμόζονται όλες οι
σύγχρονες τεχνικές στην Ελλάδα και τελικά κανένας ασθενής να μη χρειάζεται
να μεταβαίνει στο εξωτερικό».
Η μεγάλη πρόκληση
Η πρόκληση ήταν πολύ μεγάλη για να της γυρίσει την πλάτη. Το 1983 επιστρέφει
στην Ελλάδα και ευθύς εξαρχής επιδιώκει να μπει στο Γενικό Κρατικό Αθηνών.
«Ήταν η εποχή που κάποιοι νευροχειρουργοί με μετεκπαίδευση στο εξωτερικό
προσπαθούσαμε δειλά-δειλά να εισαγάγουμε τις καινούργιες (ας τις πούμε έτσι)
μεθόδους της Νευροχειρουργικής. Έτσι, αρχίσαμε να κάνουμε κάποια ανευρύσματα
εγκεφάλου με μικροσκόπιο έως τότε γίνονταν “με το μάτι” και προσπαθήσαμε
να δημιουργήσουμε κάποια στοιχειώδη υποδομή για να εκτελούμε σύγχρονες
νευροχειρουργικές επεμβάσεις, όπως οι εγχειρήσεις Cloward στον αυχένα, οι
επεμβάσεις νωτιαίου μυελού κ.ά.».
Η δημιουργία αυτής της υποδομής στην προ-ΕΣΥ εποχή δεν ήταν εύκολη υπόθεση.
«Οι περισσότεροι γιατροί δεν πίστευαν πως μπορεί να γίνει εκσυγχρονισμός του
συστήματος Υγείας, και έτσι ό,τι κάναμε γινόταν μέσω του προέδρου του
νοσοκομείου. Πιστεύαμε, όμως, ότι μόλις γινόταν το ΕΣΥ θα άνοιγαν διάπλατα οι
πόρτες για ακόμη καλύτερη Ιατρική».
Το 1986, το ΕΣΥ γίνεται πραγματικότητα, μια πραγματικότητα «που καμία σχέση
δεν είχε με αυτό που κουβεντιάζαμε». Η κοινή πεποίθηση πως μέσα σε αυτό «όλοι
οι ενταγμένοι γιατροί θα μπορούν να εφαρμόζουν ισότιμα την Ιατρική και όλοι οι
ασθενείς θα έχουν τις ίδιες ευκαιρίες στην ισότιμη ιατρική περίθαλψη», πολύ
γρήγορα διαψεύσθηκε. «Οι αρχιτέκτονες και οι εφαρμοστές του κατασκεύασαν ένα
σύστημα μονοκρατορικό, διευθυντικό. Τον κύριο, τον κεντρικό λόγο τον είχε ο
διευθυντής κάθε κλινικής και η κλίκα του. Αυτή ήταν η πραγματικότητα και έτσι
παρέμεινε έως ότου εγώ έφυγα».
Εγκλωβιστήκαμε
Ο κ. Αμπέρτος παραδέχεται πως τα λόγια του «ίσως να κρύβουν μια προσωπική
πικρία. Προσπαθώ, όμως, να λέω τα πράγματα με το όνομά τους, διότι πραγματικά
εγκλωβιστήκαμε σε ένα σύστημα άκρως διευθυντικό, όπου όλα τα προνόμια μιας
κλινικής τα είχε ο διευθυντής. Αυτός βρισκόταν από τη μια μεριά, ως άλλος
παντοκράτωρ, και όλοι οι άλλοι γιατροί βρίσκονταν από την άλλη».
«Ο διευθυντής αποφάσιζε για τα πάντα, κατευθύνοντας τις δραστηριότητες της
κλινικής όπου αυτός και ο πρόεδρος του νοσοκομείου ήθελαν. Προσπαθούσε να
“βοηθήσει” τον κόσμο με τις γνωστές παρεμβάσεις και ρουσφέτια. Τα πράγματα
ήσαν πολύ “απλά”: ο ασθενής που ήθελε να νοσηλευθεί, αρκούσε να βρει το
“μέσον” που θα τηλεφωνούσε στον διευθυντή ή τον πρόεδρο, ώστε να παρακαμφθούν
οι λίστες και να δοθεί προτεραιότητα στην περίπτωσή του. Όλοι οι άλλοι γιατροί
είχαν μετατραπεί σε δημοσίους υπαλλήλους, οι οποίοι δεν μπορούσαν να κάνουν
απολύτως τίποτα, εάν δεν έπαιρναν εκ των προτέρων την άδεια του διευθυντή».
Καταστροφικό σύστημα
Το σύστημα ήταν «καταστροφικό για γιατρούς και ασθενείς. Εμείς δεν μπορούσαμε
να κάνουμε πάνω από δύο, τρία το πολύ, χειρουργεία την εβδομάδα, και οι
ασθενείς που έμπαιναν στη λίστα εχειρουργούντο ύστερα από πολύ καιρό ενίοτε
και ποτέ.
Ήμασταν εγκλωβισμένοι σε μια κλινική που προσπαθούσε να εφαρμόσει τελικά μια
κατευθυνόμενη Ιατρική, ανάλογα με τις ανάγκες της στιγμής, τις ανάγκες του
υπουργείου, τις ανάγκες του προέδρου και τις ανάγκες του διευθυντή του
μονοκράτορα. Αυτό δεν ήταν σύστημα υγείας, ήταν τραγέλαφος».
Πρόβλημα συνιστούσε επίσης το γεγονός ότι οι γιατροί αδυνατούσαν να αποκτήσουν
προσωπική επαφή με τους ασθενείς τους. «Ο ασθενής που πηγαίνει στο νοσοκομείο
θέλει να γνωρίζει τον γιατρό του στο κάτω κάτω είναι δικαίωμά του προτού
αφεθεί στα χέρια ενός γιατρού, να ξέρει ποιος είναι. Εμείς, όμως, ήμασταν
ευνουχισμένοι. Γραφείο δεν είχαμε, αποφάσεις για το πότε θα γινόταν η
εγχείρηση δεν μπορούσαμε να πάρουμε δίχως τη συναίνεση του διευθυντή, και ο
ασθενής έπρεπε να περάσει από το γραφείο του διευθυντή πριν γίνει οτιδήποτε.
Αυτή ακριβώς η δομή της “πυραμίδας” που κλείνει προς τα πάνω αντί να ανοίγει,
νομίζω ότι αποτελεί την αναγκαία συνθήκη για να οργιάζουν οι πελατειακές
σχέσεις και να χάνονται οι ανθρώπινες και νομίζω πως αυτό το ένιωθαν καλά
στο πετσί τους οι ασθενείς».
«Ξυπνήσαμε τον ασθενή από τη νάρκωση γιατί δεν είχε δώσει άδεια ο διευθυντής!»
 |
Το ωράριο εργασίας επίσης αποτελούσε πρόβλημα «μα, είναι ποτέ δυνατόν να
δουλέψουν με ωράρια οι χειρουργοί; Ο ασθενής δικαίως έχει την απαίτηση να
βλέπει 24 ώρες το 24ωρο τον γιατρό ή έστω να τον βλέπει συχνά και σίγουρα
όταν συμβαίνει κάτι απρόοπτο. Ε, ούτε αυτό το τόσο απλό και δίκαιο δεν
μπορούσε να γίνει». Τα πράγματα δυσχέραινε περισσότερο το γεγονός πως τα ίδια
γίνονταν σε όλα τα τμήματα, κυρίως στο νευραλγικό για τους χειρουργούς
Αναισθησιολογικό Τμήμα. «Το 1987 έγινε το απίστευτο: επειδή ένας
αναισθησιολόγος έδωσε νάρκωση σε έναν ασθενή που θα χειρουργούσα, δίχως πρώτα
να πάρει την άδεια του διευθυντή του, εκείνος έδωσε εντολή και ξύπνησαν τον
ασθενή! Δεν καταγγέλλω τους γιατρούς γι’ αυτό, αλλά τη νοοτροπία που είχε
εισαγάγει το ΕΣΥ». Η ίδια νοοτροπία, εξάλλου, ήταν αυτή που είχε κάνει τους
αναισθησιολόγους «να εργάζονται με συνθήκες δημοσίου υπαλλήλου: έρχονταν στο
νοσοκομείο στι 8.30′, άρχιζαν την προνάρκωση στις 9, γινόταν η νάρκωση στις 11
και εμείς βάζαμε νυστέρι στον ασθενή στις 12.30′ ή στη 1. Κάπως έτσι, και
μέχρι να τελειώσει το ωράριό μας, χειρουργούσαμε έναν μόνον ασθενή, ενώ τώρα
που είμαι στον ιδιωτικό τομέα χειρουργούμε στο επτάωρο της εργασίας μας
τέσσερις ή και πέντε ασθενείς».
Η ελλιπής οργάνωση, η απίστευτη σπατάλη χρημάτων, η περιορισμένη
παραγωγικότητα και η τεράστια έλλειψη νοσηλευτικού προσωπικού επίσης συνέβαλαν
σημαντικά στην κατάρρευση των προσδοκιών. «Η οποιαδήποτε ιατρική ομάδα πρέπει
να παρέχει υπηρεσίες υγείας οικονομικά συμφέρουσες και να είναι παραγωγική.
Πρακτικά, αυτό σημαίνει πως θα μπορούσε να έχει το ΕΣΥ τέσσερις-πέντε σούπερ
νευροχειρουργικές κλινικές, με 15-20 γιατρούς και με 3-4 χειρουργικά τραπέζια
η κάθε μία, που θα μπορούσαν συνολικά να χειρουργούν 150 ή 200 ασθενείς την
εβδομάδα. Αντί γι’ αυτό, δημιουργήθηκαν πολλές μικρές κλινικές, με
περιορισμένες δυνατότητες και με ελάχιστη παραγωγικότητα, την οποία δεν
τροφοδοτούσε μόνον η ανοργανωσιά, αλλά και η απογοήτευση που νιώθαμε όλοι μας.
Μοιραία, λοιπόν, έφθασε το κρεβάτι και το ράντζο του δημόσιου νοσοκομείου να
κοστίζει 30.000 και 40.000 την ημέρα, λες και ήταν ιδιωτικό».
Η έλλειψη παραγωγικότητας, βεβαίως, «τροφοδοτούσε επίσης τις λίστες αναμονής,
οι οποίες ακόμα και σήμερα είναι τεράστιες». Όσον αφορά το κόστος, «αυτό
διογκωνόταν και από την υπερτιμολόγηση που γινόταν και εξακολουθεί να γίνεται
στα υλικά. Ένα κλιπ ανευρύσματος Sugita, λ.χ., που στο εξωτερικό κοστίζει
20.000-30.000, εδώ μας το χρεώνουν 200.000-250.000 δραχμές. Και μια βαλβίδα
υδροκεφάλου, που δεν πρέπει να κάνει πάνω από 50.000-70.000 στο εξωτερικό, εδώ
ξεπερνάει το μισό εκατομμύριο. Γι’ αυτά τα απίστευτα το υπουργείο ούτε έκανε
ούτε κάνει τίποτα. Και όμως, αυτή η σπατάλη επεκτείνεται σε όλους τους τομείς
ακόμα και στον τομέα του προσωπικού, που είναι υπέρμετρο εκεί που δεν
χρειάζεται και ελλιπές εκεί όπου υπάρχει ανάγκη».
Ελλιπές ήταν το νοσηλευτικό προσωπικό του Γενικού Κρατικού Αθηνών «υπήρχαν
δύο νοσοκόμοι για όλα τα χειρουργεία του κτιρίου ΚΟΦΚΑ, με επακόλουθο να
παραμένουν και δύο ώρες οι ασθενείς στο χειρουργείο, επειδή δεν υπήρχε
νοσοκόμος να τους πάει στον θάλαμό τους». Υπέρμετρο το λοιπό προσωπικό
«είχαμε από έναν θυρωρό για κάθε όροφο και δεν ξέρω πόσους κηπουρούς. Όχι ότι
αυτοί οι άνθρωποι δεν έχουν δικαίωμα να εργάζονται, αλλά πρώτα πρέπει να
εξασφαλίζεις επαρκές νοσηλευτικό προσωπικό και μετά να δίνεις δουλειά σε
άλλους δημοσίους υπαλλήλους».
Όσον αφορά τον τεχνολογικό εξοπλισμό και την κτιριακή υποδομή, «εκεί πια τι να
πει κανείς. Αγόραζαν αξονικούς τομογράφους, οι οποίοι ποτέ δεν δούλευαν ή
χαλούσαν συνέχεια. Εξαναγκαζόμασταν να μεταφέρουμε τους ασθενείς στον ιδιωτικό
τομέα, του οποίου οι αξονικοί κατά σατανική σύμπτωση δεν χαλούσαν ποτέ
κυρίως τις ημέρες της εφημερίας, όταν ο δικός μας μονίμως ήταν χαλασμένος.
Είχαμε φθάσει στο σημείο να παρακαλάμε να γίνει σέρβις σε κάποια μηχανήματα ή
να αντικατασταθούν, αλλά ουδείς μας άκουγε.
Όσο για την κακή κτιριακή υποδομή, αυτή είχε φθάσει να είναι το μικρότερο από
τα προβλήματά μας, όχι για κανέναν άλλο λόγο αλλά επειδή ήταν η μόνη που
μπορούσε να διορθωθεί κάποια στιγμή. Τη νοοτροπία, όμως, ήταν αδύνατον όπως
αποδείχθηκε να την αλλάξει κανείς».
Η πικρία παραμένει χρόνια μετά
Σήμερα, ο κ. Αμπέρτος έχει βρει όλα όσα ζητούσε στον ιδιωτικό τομέα
«εννοείται και καλύτερη αμοιβή, αφού τότε έπαιρνα 500.000 δραχμές μαζί με τις
εφημερίες κι ας είχα επενδύσει 15 χρόνια από τη ζωή μου για να γίνω
νευροχειρουργός». Παρ’ όλ’ αυτά, η πικρία παραμένει. «Είχα πιστέψει πολύ στο
ΕΣΥ το ίδιο και πολλοί άλλοι, καλοί συνάδελφοι οι οποίοι επίσης το
εγκατέλειψαν. Τα προβλήματα που αντιμετωπίσαμε, όμως, ήσαν πολλά και ποικίλα
όσα προανέφερα είναι τα ελάχιστα που μπορώ να πω. Υπήρχαν τρόποι να λυθούν,
αλλά ουδείς ενδιαφερόταν. Θα μπορούσαν να μας έχουν κρατήσει δίνοντάς μας
στοιχειώδη πράγματα ένα μικρό γραφείο, μια γραμματέα, μια αξιοπρεπή αμοιβή
και πάνω απ’ όλα τη δυνατότητα να κάνουμε αυτό για το οποίο μας πλήρωναν.
Τίποτα από αυτά δεν έγινε όμως. Γι’ αυτό, έφυγα εγώ και πολλοί άλλοι
συνάδελφοι, από διάφορα νοσοκομεία. Διότι αυτά που τράβηξα εγώ τα δέκα χρόνια
που εργάστηκα εντός ΕΣΥ, τα αντιμετώπιζαν και οι συνάδελφοι σε νοσοκομεία,
όπως το ΚΑΤ, ο Ευαγγελισμός, το Κρατικό Νικαίας, το Ακληπιείο Βούλας, ο Άγιος
Σάββας, ο Ερυθρός…».
Google news
