Πιέσεις σε εξαγωγές, μισθούς, συντάξεις…

Πλήγμα στην ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων καθώς και τις πιέσεις
στον προϋπολογισμό λόγω των υψηλότερων δαπανών που θα απαιτηθούν το 2002 για
μισθούς, συντάξεις αλλά και για την κάλυψη των τρεχουσών αναγκών του Δημοσίου
φοβάται το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης στον βαθμό που συνεχισθεί η
ανοδική πορεία του πληθωρισμού τους επόμενους μήνες ή στην περίπτωση που
καθυστερήσει για πολύ καιρό ακόμη η επαναφορά του στα επίπεδα του 2%, που
είναι και το πιθανότερο.

Πρόκειται πάντως για επιπτώσεις τις οποίες σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό
δέχεται ήδη η ελληνική οικονομία στους δύο αυτούς τομείς που θεωρούνται
ιδιαίτερα κρίσιμοι. Από τις εξελίξεις στο μέτωπο της ανταγωνιστικότητας και
των μεγεθών του προϋπολογισμού θα εξαρτηθούν οι επιδόσεις και η πορεία της
ελληνικής οικονομίας τα επόμενα κρίσιμα χρόνια στα οποία θα πρέπει να
καλυφθούν οι υπέρογκες δαπάνες διοργάνωσης των Ολυμπιακών Αγώνων, να μειωθεί
δραστικά το χρέος και να διατηρηθεί σε χαμηλά επίπεδα ο πληθωρισμός σύμφωνα με
τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί στο πρόγραμμα σταθερότητας απέναντι στην
Ε.Ε.

Οι επιπτώσεις στους δύο αυτούς τομείς, που ήδη καταγράφονται, είναι και ο
λόγος για τον οποίο η νέα εκτόξευση του πληθωρισμού στα επίπεδα του 3,5% έχει
μετατραπεί σε έναν μόνιμο εφιάλτη για τους ιθύνοντες στον σχεδιασμό και την
υλοποίηση της οικονομικής πολιτικής, παρ’ ότι οι επίσημες προβλέψεις κάνουν
λόγο για επαναφορά του σε πτωτική τροχιά τους επόμενους μήνες λόγω
ομαλοποίησης των διεθνών τιμών των καυσίμων που είναι και η “εστία του κακού”
για την πανευρωπαϊκή έξαρση του τιμαρίθμου.

Ο προϋπολογισμός

Όσον αφορά τα “χτυπήματα” που έχει ήδη δεχθεί ο προϋπολογσμός από την άνοδο
του πληθωρισμού στο διάστημα των τελευταίων μηνών, εντοπίζονται κυρίως στο
σκέλος των δαπανών του. Η διαμόρφωση του πληθωρισμού στο 3,5% τον Απρίλιο
καθιστά ανέφικτο τον στόχο να πέσει στο 2,3% στο τέλος του έτους με βάση τον
οποίο είχε καταρτισθεί το πρόγραμμα σταθερότητας και είχε υπολογισθεί η
εξέλιξη των βασικών κατηγοριών δαπανών τα επόμενα χρόνια. Σε αυτές
συγκαταλέγονται και οι δαπάνες μισθοδοσίας οι οποίες αποτελούν το μεγαλύτερο
κονδύλι του προϋπολογισμού. Με έναν πληθωρισμό που όπως όλα δείχνουν θα
“κλείσει” φέτος κοντά στα επίπεδα του 3%, η κυβέρνηση θα αναγκασθεί να
χορηγήσει υψηλότερες αυξήσεις με την εισοδηματική πολιτική του 2002 από ό,τι
αν ο πληθωρισμός του 2001 διαμορφωνόταν στα επίπεδα του αρχικού στόχου (2,3%).

Ενδεικτικές των αρνητικών εξελίξεων που σημειώνονται στο μέτωπο του
πληθωρισμού είναι και οι εκτιμήσεις σύμφωνα με τις οποίες και τον Μάιο δεν
αποκλείεται να σημειωθεί νέα αύξηση με αποτέλεσμα ο δείκτης να “σκαρφαλώσει”
πάνω από τα επίπεδα του 3,5%. Αυτό θα εξαρτηθεί από το εύρος της μείωσης των
λιανικών τιμών των καυσίμων που ενδέχεται να γίνει αυτή την εβδομάδα εφόσον οι
φορείς στο κύκλωμα εμπορίας καυσίμων απορροφήσουν μέρος του κόστους που
προκαλεί η άνοδος των διεθνών τιμών τους. Σε διαφορετική περίπτωση θεωρείται
σίγουρη η περαιτέρω άνοδος του πληθωρισμού για έναν ακόμη μήνα.

Η ανταγωνιστικότητα

Όσον αφορά στις επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων θα
εξαρτηθούν και από την πορεία του πληθωρισμού στις άλλες χώρες-μέλη της
Ευρωπαϊκής Ένωσης. Προς το παρόν η Ελλάδα δεν φαίνεται να εισπράττει άμεσες
μεγάλες επιπτώσεις στον τομέα αυτό, αφού η άνοδος των διεθνών τιμών των
καυσίμων οδηγεί σε αύξηση του πληθωρισμού και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Έχει αποδειχθεί όμως ότι η άνοδος του πληθωρισμού που οφείλεται σε αύξηση των
τιμών των καυσίμων είναι μεγαλύτερη στην Ελλάδα από ό,τι στις άλλες χώρες-μέλη
της Ε.Ε. Έτσι, οι όποιες επιπτώσεις θα πρέπει να καταμετρηθούν μετά την
ολοκλήρωση των επιπτώσεων των διεθνών τιμών των καυσίμων στον πληθωρισμό των
χωρών της Ε.Ε. Επίσης, οι εξελίξεις στο μέτωπο των τιμών εμποδίζουν την Ελλάδα
να ρίξει τον πληθωρισμό στα επίπεδα των άλλων ευρωπαϊκών χωρών και να
περιορίσει την ήδη υπάρχουσα μεγάλη διαφορά στο επίπεδο ανταγωνιστικότητας με
τις χώρες αυτές, η οποία ήταν η κύρια αιτία για τον διπλασιασμό του
ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της χώρας κατά το 2000. Από την
άλλη, τα αρμόδια στελέχη του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης δεν κρύβουν
το φόβο τους για το ενδεχόμενο η άνοδος των διεθνών τιμών των καυσίμων στον
βαθμό που συνεχισθεί να πυροδοτήσει αλυσιδωτές αυξήσεις στις τιμές των
προϊόντων των επιχειρήσεων λόγω της αύξησης του κόστους παραγωγής τους.