Ξεπερνά το 190% του ΑΕΠ το κρυφό χρέος

Ξεπερνά το 300% του ΑΕΠ το συνολικό δημόσιο χρέος της χώρας, αν σε αυτό
συνυπολογισθεί και το κρυφό χρέος της κοινωνικής ασφάλισης. Πρόκειται για τα
καθαρά χρέη του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης (των οργανισμών κοινωνικής
ασφάλισης προς διάφορους φορείς).

Αυτό προκύπτει από τη μελέτη «Τα προβλήματα μετάβασης από το διανεμητικό στο
κεφαλαιοποιητικό σύστημα ασφάλισης». Τη μελέτη κατήρτισαν ο καθηγητής του
Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Γ. Προβόπουλος και ο κ. Π. Καπόπουλος. Η μελέτη
παρουσιάστηκε στο πρώτο διεθνές συνέδριο της Επιστημονικής Εταιρείας
Κοινωνικής Πολιτικής.

Στη μελέτη τονίζεται ότι το δημόσιο χρέος, παρά τη μείωσή του κατά τη δεκαετία
του 1990, «παραμένει ακόμη σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα» και προστίθεται ότι «αν
ληφθεί υπ’ όψιν και το αφανές χρέος της κοινωνικής ασφάλισης, το συνολικό
χρέος υπερβαίνει το 300% του ΑΕΠ». Αυτό σημαίνει ότι το αφανές χρέος της
κοινωνικής ασφάλισης υπερβαίνει το 190% του ΑΕΠ, δεδομένου ότι το επίσημο
δημόσιο χρέος κυμαίνεται σε ποσοστό γύρω στο 103% του ΑΕΠ. Στη μελέτη
αναφέρεται ότι το μεγαλύτερο τμήμα του αφανούς χρέους αφορά στο ΙΚΑ, το
Δημόσιο και τον ΟΓΑ.

Σύμφωνα με ένα από τα σενάρια που παρουσιάζονται στη μελέτη, το ύψος του
αφανούς χρέους μπορεί να περιοριστεί στο 137% του ΑΕΠ, αν προεξοφληθεί αύξηση
της εισφοράς στην κοινωνική ασφάλιση κατά 50%, από το 2010. Επίσης, σύμφωνα με
την ίδια μελέτη, το χρέος αυτό μπορεί να περιορισθεί στο 140% του ΑΕΠ, αν
υποτεθεί ότι από το 2001 επιμηκύνεται ο εργασιακός βίος κατά 5 έτη.

Η μελέτη καταλήγει σε ορισμένα βασικά συμπεράσματα σχετικά με τις παρεμβάσεις
που πρέπει να γίνουν για τη «διάσωση» του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.
Όπως αναφέρεται, μια ολοκληρωμένη παρέμβαση θα πρέπει να περιλαμβάνει σε
γενικές γραμμές, μεταξύ άλλων:

* Κίνητρα, τόσο στο φορολογικό όσο και στο ασφαλιστικό πεδίο, που να
δυσχεραίνουν την πρόωρη συνταξιοδότηση και κίνητρα στο πεδίο των αμοιβών, που
να ευνοούν την καθυστέρησή της.

* Μεταρρυθμίσεις, που να εξασφαλίζουν ότι περισσότερες ευκαιρίες για εργασία
θα είναι διαθέσιμες στους εργαζομένους μεγάλης ηλικίας.

* Περαιτέρω δημοσιονομική προσαρμογή, που μπορεί να επιτευχθεί μέσω κλιμακωτών
προσαρμογών στο ύψος των δημοσίων συντάξεων και, όπου είναι εφικτό, αυξήσεων
στο ύψος των εισφορών.

Τέλος, προτείνεται η υιοθέτηση ενός μεικτού συστήματος, που θα αποτελείται από
το σημερινό αναδιανεμητικό σύστημα, αφού αυτό αναμορφωθεί, και ένα
κεφαλαιοποιητικό (ανταποδοτικό) σύστημα.