«Φιέστα» στο Βερολίνο υπό… σκιάν

Ολόκληρη η ελίτ της κεντροαριστερής εξουσίας στην Ευρώπη θα συγκεντρωθεί
την εβδομάδα που έρχεται στο Βερολίνο. Αφορμή, το συνέδριο του Ευρωπαϊκού
Σοσιαλιστικού Κόμματος. Όμως οι περισσότεροι εκ των συνδαιτυμόνων έχουν τον
νου τους «κατειλημμένο» από τις λεγόμενες «εθνικές ατζέντες» ­ και, κυρίως, οι
«κολοσσοί» της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας: Ο Γκέρχαρντ Σρέντερ, ο
οικοδεσπότης, κατάφερε να προσβάλει τους προσκεκλημένους του πριν καν πατήσουν
το πόδι τους στη γερμανική πρωτεύουσα, ανακοινώνοντας τις προτάσεις του για τη
μελλοντική Ευρώπη στους Γερμανούς συμπολίτες του, χωρίς να διαβουλευθεί με
κανέναν από τους άλλους ηγέτες. Ενέργεια που εξηγείται απολύτως εάν κανείς
λάβει υπόψη του ότι αυτό που υπαγόρευσε τη δημοσιοποίηση των προτάσεων δεν
ήταν η Ευρώπη, αλλά οι εκλογές του 2002 στη δική του χώρα.

Ο πρώτος δυσαρεστημένος από αυτήν την ενέργεια είναι ασφαλώς ο Λιονέλ
Ζοσπέν, ο Γάλλος πρωθυπουργός, που επίσης αντιμετωπίζει κάλπες το ερχόμενο
έτος και που ιδρώνει για να πείσει τους Γάλλους ότι ο γαλλογερμανικός άξονας
καλά κρατεί και το Παρίσι δεν καπελώνεται.

Ο δεύτερος δυσαρεστημένος είναι ο Τόνι Μπλερ, ο οποίος θα αφήσει στη μέση
την προεκλογική του εκστρατεία προκειμένου να παραστεί στη φιέστα του
Βερολίνου, τη στιγμή που οι προτάσεις Σρέντερ για «περισσότερη Ευρώπη» τον
έχουν «αδειάσει» στα μάτια του καχύποπτου βρετανικού κοινού.

Ο Κώστας Σημίτης ­ ο κεντροαριστερός που έχει μείνει τα περισσότερα χρόνια
στην εξουσία και έχει κερδίσει δεύτερη φορά εκλογική αναμέτρηση ­ είναι ίσως ο
λιγότερο «αδειασμένος». Μπορεί να φιλοδοξούσε να είναι ο πρώτος που θα άνοιγε
τη συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης ­ και οι Γερμανοί τον είχαν ενθαρρύνει
σε αυτό ­, αλλά ταυτοχρόνως το Ασφαλιστικό τού προσέθεσε πονοκεφάλους άλλης
τάξης.

Κατά… σύμπτωση, το Ασφαλιστικό είναι από τα θέματα που κυριαρχεί στις
εθνικές ατζέντες και των τριών μεγάλων χωρών της Ένωσης.

ΓΚΕΡΧΑΡΝΤ ΣΡΕΝΤΕΡ

Ο επιτυχημένος

Ύστερα από πλείστα όσα μπρα-ντε-φερ, ο Γερμανός καγκελάριος κατάφερε να
περάσει την ασφαλιστική μεταρρύθμιση, η οποία όχι μόνο προβλέπει μείωση
συντάξεων, αλλά και αύξηση εισφορών και εισαγωγή (προαιρετικά) της ιδιωτικής
ασφάλισης. Επιπλέον, με μια σειρά από κινήσεις ­ και βοηθούντων των
προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι Χριστιανοδημοκράτες ­ έχει καταφέρει να
αφοπλίσει τα συνδικάτα και να θέσει σε νέες βάσεις το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα.
Τελευταία του επιτυχία το ότι έδωσε το όνομά του σε έναν όρο της πολιτικής ­
σρεντερισμός. Δηλαδή, ο α λα γερμανικά εκσυγχρονισμός. Τι είναι αυτό; Όπως
λέει συνεργάτης του Γερμανού καγκελάριου, «είναι να λέμε αντίο στην αντίληψη
ότι η οικονομία στηρίζεται πάνω από όλα στις ιδέες των εργατικών συνδικάτων ­
μια δύσκολη διαδικασία την οποία περνούμε ακόμα ­ ένα κάποιο χάρισμα σε
συνδυασμό με την εγγύτητα προς τον λαό. Και γρήγορη σκέψη».

Για να τα πετύχει όλα αυτά ο κ. Σρέντερ υπέστη και θυσίες ­ σταμάτησε να
καπνίζει δημόσια τα ευμεγέθη πούρα του και ανακοίνωσε ότι μετακομίζει από την
πολυτελέστατη βίλα του σε ένα μικρό διαμέρισμα στην καγκελαρία. Την ίδια
στιγμή, βέβαια, δεν δίστασε να πει ότι οι Γερμανοί «δεν έχουν δικαίωμα να
είναι τεμπέληδες» ­ και μιλούσε για τις αλλαγές στο Ασφαλιστικό.

Όλα καλά λοιπόν για τον κ. καγκελάριο; Όχι ακριβώς. Η οικονομία δείχνει
σημάδια επιβράδυνσης, ο στόχος για περαιτέρω μείωση της ανεργίας εμφανίζεται
ανέφικτος, ορισμένοι φανατικοί του Χρηματιστηρίου έχουν κάθε λόγο να
διαμαρτύρονται και το ίδιο κάνουν και οι χαμηλόμισθοι ­ αυτοί κυρίως
που«εισέπραξαν» τις συνέπειες των μεταρρυθμίσεων στην αγορά εργασίας και την
κοινωνική ασφάλιση.

Οπότε, με έναν χρόνο και κάτι να απομένει μέχρι τις εκλογές, ο κ. Σρέντερ
έβγαλε τον τελευταίο… λαγό από το καπέλο του: κατέθεσε τις προτάσεις του για
την εμβάθυνση της ευρωπαϊκής ενοποίησης, διεκδικώντας παράλληλα και μεταβατική
περίοδο επτά ετών για τη διεύρυνση ­ διότι, όπως και να το κάνουμε, μια
ξενοφοβία την έχουν οι Γερμανοί και δε θέλουν να πλημμυρίσουν εν μια νυκτί από
Πολωνούς και άλλους τινές.

Όμως και οι προτάσεις του καγκελάριου για την Ευρώπη είναι «κομμένες και
ραμμένες» στα γερμανικά εθνικά συμφέροντα, ενώ το μοντέλο που προτείνεται ­ με
Άνω και Κάτω Βουλή ­ είναι αντίγραφο του γερμανικού συστήματος.

Όπως ακριβώς και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είναι αντίγραφο της
Μπούντεσμπανκ…

ΛΙΟΝΕΛ ΖΟΣΠΕΝ

Ο αλαζονικός

Ο Γάλλος πρωθυπουργός έχει ανοίξει και έχει κλείσει το Ασφαλιστικό δυο τρεις
φορές μέχρι τώρα. Και κάθε φορά εκατομμύρια Γάλλων κατέβηκαν στον δρόμο
διαδηλώνοντας τη δυναμική τους αντίθεση στην αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης
στα 67 χρόνια. Δεδομένου όμως ότι και στην κυβέρνηση υπάρχουν και οι
κομμουνιστές και οι οικολόγοι, ο κ. Ζοσπέν είναι υποχρεωμένος να σκέπτεται
σοβαρά τις ρήξεις, όπως οφείλει σε κάθε του βήμα να σκέπτεται τον Πρόεδρο Ζακ
Σιράκ, ο οποίος δεν «φθείρεται» από την εσωτερική πολιτική και θα είναι ένας
γερός αντίπαλος στις εκλογές του 2002.

Για τους εκτός Γαλλίας, το ενοχλημένο ύφος του κ. Ζοσπέν δεν εξηγείται εύκολα.
Κατάφερε να δημιουργήσει ενάμισι εκατομμύριο νέες θέσεις εργασίας, η οικονομία
πάει καλά, η εθνική Γαλλίας ακολουθεί θριαμβευτική πορεία. Κι όμως, ο κ.
Ζοσπέν υπέστη ήττα στις δημοτικές εκλογές, οι απεργίες ταλαιπωρούν μεγάλο
τμήμα του πληθυσμού και ο Τύπος (τον οποίο κατηγορεί ευθέως ο Γάλλος
πρωθυπουργός) έχει πάψει να τον χαϊδεύει.

Ο ίδιος επιμένει να απαριθμεί τα επιτεύγματά του ­ το έργο του. Το κοινό,
όμως, φαίνεται πως ζητεί νέες πρωτοβουλίες και ο κ. Ζοσπέν αντιδρά, όπως λέει
ο Τύπος, με αλαζονεία και επίδειξη ενός υπερβολικού εγώ. «Έχει απομονωθεί από
τον κόσμο», είναι η κοινή διαπίστωση. Και δεν είναι η καλύτερη δυνατή για
κάποιον που οδεύει σε εκλογές με αντίπαλο έναν συμπαθή στους Γάλλους Ζακ
Σιράκ.

Κάποιοι μάλιστα παροτρύνουν τον Γάλλο πρωθυπουργό να γίνει λίγο πιο…
Σρέντερ, αν όχι λίγο πιο… Μπλερ. Να υποβαθμίσει, δηλαδή, την παραδοσιακή
σοσιαλιστική ορολογία, ώστε να προσελκύσει και ψήφους από την Κεντροδεξιά.

ΤΟΝΙ ΜΠΛΕΡ

Ο σίγουρος

Παρά την εισαγωγή της ιδιωτικής ασφάλισης στο κραταιό κάποτε σύστημα
κοινωνικής πρόνοιας στη Βρετανία, παρά τον αφθώδη πυρετό και παρά τις
αμφισημίες του για την Ευρώπη, ο Βρετανός πρωθυπουργός θεωρείται ο βέβαιος
νικητής των εκλογών του Ιουνίου ­ αν κι η πλειοψηφία του θα είναι μικρότερη.

Το Νέο Εργατικό Κόμμα του κ. Μπλερ κατηγορείται από το παραδοσιακό του κοινό ­
κυρίως τους συνδικαλιστές ­ ότι υιοθέτησε όλες τις αρχές της Θάτσερ και του
Μέητζορ κι έτσι μονάχα κατάφερε να βρεθεί στην εξουσία, ύστερα από μακρά
παραμονή στην αντιπολίτευση. Με την έννοια αυτή, λένε, ο κ. Μπλερ και η
κυβέρνησή του δεν έκαναν τίποτε άλλο από το να διαχειρίζονται την κατάσταση ως
είχε, χωρίς να προχωρούν σε καμιά ουσιαστική μεταρρύθμιση ή εκσυγχρονισμό, με
την εξαίρεση του τομέα της Υγείας. Και τώρα ζητούν δεύτερη θητεία για να
κάνουν όσα δεν έκαναν στην πρώτη.

Ασφαλώς ένας από τους πρωτεργάτες της Κεντροαριστεράς διεθνώς, ο κ. Μπλερ
ψέγεται και για κάτι ακόμη που δεν έχει σχέση με την πολιτική ­ για την
πολιτική του σταρ σύστεμ που εισήγαγε. «Ο λατρευτός των μίντια», είναι ένας
από τους χαρακτηρισμούς του, και παρά την περιφρόνηση που νιώθουν ορισμένοι
παραδοσιακοί σοσιαλδημοκράτες, όλοι παραδέχονται ότι «του βγήκε».

Το δυσκολότερο ίσως έργο που έχει μπροστά του ο Βρετανός Πρωθυπουργός ­ εφόσον
επανεκλεγεί ­ είναι να πείσει τους Βρετανούς για την ένταξη της στερλίνας στο
ευρώ, όρος απαραίτητος εάν η Βρετανία θέλει να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στην
Ευρώπη. Κάποιοι, όμως, υποστηρίζουν ότι «εάν οι σφυγμομετρήσεις τού πουν ότι ο
κόσμος δεν τον θέλει, δεν θα έχει πρόβλημα να αλλάξει ρότα ­ τα δύσκολα δεν
του πάνε»…

ΚΩΣΤΑΣ ΣΗΜΙΤΗΣ

Ο παλιός

Ο Έλληνας Πρωθυπουργός είναι ο μόνος από το πάνελ των κεντροαριστερών ηγετών
που διάγει τη δεύτερη θητεία του ως Πρωθυπουργός κι είναι ο μόνος που δεν
αντιμετωπίζει άμεσα κάλπες. Οι εταίροι του στην Ένωση, όπως λένε με κάθε
ευκαιρία οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες, του «χρεώνουν» ότι η Ελλάδα δεν είναι πια το
«μαύρο πρόβατο».

Και αυτό διότι κατάφερε και να βάλει την «καθυστερημένη» Ελλάδα στην ΟΝΕ και
ήρε το ελληνικό veto για την τουρκική υποψηφιότητα.

Επιπλέον, αργά αλλά σταθερά, παίρνει πλέον μέρος στις ευρωπαϊκές διεργασίες
για την ενοποίηση ­ κάτι που φάνηκε ιδιαίτερα στα δύο Ευρωπαϊκά Συμβούλια για
την απασχόληση.

Οι ίδιοι, ωστόσο, που επαινούν τον κ. Σημίτη, εκφράζουν τώρα αμφιβολίες για το
κατά πόσον «κρατάει» η δυναμική του και μήπως εγκαταλείψει το εκσυγχρονιστικό
εγχείρημα λόγω των πιέσεων που δέχεται από το «παλαιό ΠΑΣΟΚ». Όλοι θεωρούν το
Ασφαλιστικό ως ένα κρίσιμο τεστ και για τον λόγο αυτό οι πρεσβείες
αποδελτιώνουν τα πάντα περί το Ασφαλιστικό.