Υπερδανεισμός λόγω σύγκλισης

Σύγκλιση και στον δανεισμό αναμένεται να φέρει η ΟΝΕ. Σύμφωνα με τα
τελευταία επίσημα στοιχεία, οι χορηγήσεις προς τον ιδιωτικό τομέα στην Ελλάδα,
σήμερα, αντιπροσωπεύουν το περίπου 38% του ΑΕΠ, όταν στην ευρωζώνη το
αντίστοιχο ποσοστό είναι υπερδιπλάσιο και φτάνει στο 93%, ενώ στις ΗΠΑ
υπολογίζεται στο 69%.

Τα μεγέθη αυτά, τα οποία αναφέρονται στον ετήσιο απολογισμό της Εθνικής
Τράπεζας, καταδεικνύουν με τον πλέον χαρακτηριστικό τρόπο τα περιθώρια αύξησης
του δανεισμού των Ελλήνων κατά τα αμέσως επόμενα χρόνια, μέσα σε ένα έντονα
ανταγωνιστικό τραπεζικό περιβάλλον, που θα ευνοήσει αυτή την εξέλιξη. Σύμφωνα
με τους συντάκτες του σχετικού κειμένου, η υστέρηση που παρατηρείται στη χώρα
μας, στο κομμάτι του δανεισμού των νοικοκυριών, θα πρέπει να αναζητηθεί «στα
υψηλά επιτόκια των προηγούμενων ετών».

Την τελευταία τριετία όμως τα βραχυπρόθεσμα τραπεζικά επιτόκια στην Ελλάδα
σημείωσαν κατακόρυφη πτώση και βρέθηκαν από το 19% (Ιανουάριος του 1998) στο
5% (Δεκέμβριος του 2000), με αποτέλεσμα να παρατηρηθεί σημαντική αύξηση των
καταναλωτικών και στεγαστικών δανείων. Τα τελευταία πέρυσι αυξήθηκαν με
ρυθμούς της τάξης του 31,2%, σύμφωνα με στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδας, ενώ
ακόμη υψηλότερος ήταν ο ρυθμός αύξησης στην καταναλωτική πίστη, ο οποίος
έφτασε στο 42,7%. Παράλληλα, η πιστωτική επέκταση στην χώρα μας, την τελευταία
τριετία, βρέθηκε από το 15,5% (Ιανουάριος 1998) στο 28,5% (Δεκέμβριος του
2000), γεγονός ενδεικτικό των αναμενόμενων ραγδαίων εξελίξεων στο κομμάτι του
δανεισμού των νοικοκυριών.

Κατακόρυφη αύξηση

Οι προβλέψεις των τραπεζών, αναφορικά με την εξέλιξη των μεγεθών αυτών κατά
την επόμενη τετραετία, είναι επίσης αποκαλυπτικές. Εκτιμάται ότι τα υπόλοιπα
της καταναλωτικής πίστης (καταναλωτικά – προσωπικά δάνεια, κάρτες) θα
διπλασιαστούν, ενώ θα τετραπλασιασθούν τα υπόλοιπα των στεγαστικών δανείων.
Ουσιαστικά δηλαδή, το 2004 η Ελλάδα θα έχει γίνει… Πορτογαλία ή Ισπανία.
Στην πρώτη, σήμερα, το ύψος της καταναλωτικής πίστης, ως ποσοστό επί του ΑΕΠ,
φτάνει στο 12%, ενώ της στεγαστικής πίστης στο 27%. Στη δεύτερη, τα αντίστοιχα
ποσοστά είναι 8% και 25%. Ούτως ή άλλως σε επίπεδο επιτοκίων, η σύγκλιση της
χώρας μας με τις δύο παραπάνω χώρες έχει ήδη επέλθει, σύμφωνα με τα τελευταία
στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ).

Όμως η νέα κατάσταση πραγμάτων που θα διαμορφωθεί τόσο στην καταναλωτική όσο
και στη στεγαστική πίστη, αναμένεται ότι θα έχει τον ανάλογο αντίκτυπο και
στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Κι αν σήμερα συνηθίζεται να λέγεται ότι είναι «υπερχρεωμένοι», τότε σε περίπου
τέσσερα χρόνια από σήμερα η εικόνα θα είναι πολύ περισσότερο επιβαρημένη. Με
την εκτίμηση αυτή όμως διαφωνούν τόσο οι τράπεζες όσο και οι αριθμοί. Όταν το
ύψος των δανείων, ως προς το ΑΕΠ, στην Ελλάδα σήμερα υπολείπεται κατά πολύ του
μέσου όρου της ευρωζώνης, αλλά και χωρών με οικονομίες παραπλήσιες της
ελληνικής, τότε η αλήθεια θα πρέπει να αναζητηθεί κάπου στη μέση.