ΜΑΤΙΕΣ Από το 1977…

Βρίσκομαι ακόμη στις μέρες του Πάσχα. Όπως οι περισσότεροι συμπατριώτες μας.
Που παράτησαν τα πάντα τη Μεγάλη Πέμπτη και «με αεροπλάνα και βαγόνια», αλλά
και πλοία και αυτοκίνητα, έφυγαν από τις μεγαλουπόλεις στην επαρχία, για τις
γιορτές και δεν λένε να επιστρέψουν στις δουλειές τους. (Ωραίος ήταν ο Κ.
Μητρόπουλος: ο Τ. Γιαννίτσης, ο υπουργός, μπαίνει σ’ ένα γραφείο του
υπουργείου του και βλέπει ότι είναι άδειο! Ρωτάει την καθαρίστρια: «Οι
υπάλληλοι βγήκαν στη σύνταξη;». Και η καθαρίστρια του απαντά: «Όχι, κύριε
υπουργέ. Για καφέ βγήκανε. Θα γυρίσουν μετά το Πάσχα…»).

Έβλεπα, τη Μ. Παρασκευή, στην TV, μια παραγωγή του Γ. Σγουράκη. («Ρωμανός ο
Μελωδός και το θείο δράμα») και δεν τη χόρταινα! Ήταν εξαίρετη! Κείμενο,
μουσική, ζωγραφιές, ψαλμωδίες, όλα στη θέση τους. Και βλέμματα γεμάτα
ταπεινοσύνη, από τους υπέροχους τραγουδιστές. Τη Δήμητρα Γαλάνη, τον Νίκο
Ξυλούρη και τον Μανώλη Μητσιά. Αλλά και από τους σπουδαίους μουσικούς, Γιάννη
Βασιλόπουλο (πνευστά), Γ. Μαγκλάρα, Γ. Κόρο (έγχορδα και τοξωτά) και Τάσο
Διακογιώργη (έγχορδα). Και από τον αφηγητή ­ έξοχος ­ Πέτρο Φυσσούν.

Να σημειώσω ότι η εκπομπή αυτή γυρίσθηκε πριν από 24 χρόνια! Το 1977! Με τα
περιορισμένα μέσα της εποχής. Και παίζεται και σήμερα, με απαιτήσεις, γιατί
όλοι οι συντελεστές της (Χρ. Χάλαρης, στη μουσική και τις ενορχηστρώσεις, Γ.
Καριπίδης, σενάριο και σκηνοθεσία, Γ. Δάμπασης, τηλεσκηνοθεσία, και Ν.
Καρούζος, σε ένα «μεταφραστικό σχεδίασμα των ύμνων του Ρωμανού του Μελωδού»)
δούλεψαν με γνώση, με διάθεση να προσφέρουν και, κυρίως, με συγκίνηση.

Στάθηκα ιδιαίτερα στα κείμενα που μετέγραψε ο Νίκος Καρούζος, ειδικά για την
εκπομπή. Ο σπουδαίος ποιητής, σε μερικούς ύμνους, μετέφερε στη σημερινή
γλώσσα, όχι πάντα λέξη προς λέξη, αυτά που έγραψε ο Ρωμανός ο Μελωδός,
δίνοντας πρωταρχική βαρύτητα στο πνεύμα τους. Και πέτυχε ένα λαμπρό
αποτέλεσμα. Ένα παράδειγμα: ψάλλει ο Ρωμανός, «Ιδού ο βασιλεύς ημών ο πράος
και ησύχιος τω πώλω καθήμενος σπουδή παραγίνεται επί τω παθείν και τα πάθη
τεμείν· ο Λόγος επί άλογον λογικούς θέλων ρύσασθαι· και ην θεάσασθαι τοις
νώτοις του πώλου τον επί ώμων Χερουβίμ…». Και ο Καρούζος μεταγράφει: «Ιδού
του πνεύματος ο ηγεμόνας ο ησύχιος και πράος καβάλα σ’ ένα γαϊδαράκο, φτάνει
ολοπρόθυμα να παύσει και τα πάθη να νεκρώσει. Ο Λόγος ο προαιώνιος που φτάνει
με την άνοιξη, καβάλα σ’ ένα άλογο πλάσμα, λαχταράει των λογικών πλασμάτων την
απολύτρωση. Παράξενο που ήταν να βλέπεις απάνου στου γαϊδαράκου την αθώα ράχη
Εκείνον όπου φέρεται στους ώμους των αιθέριων Χερουβίμ…».

Και του χρόνου.