Δρόμοι

Να γλείφεις…

… τα δάχτυλά σου, είναι οι μύθοι που έχουν παραδοθεί από γενιά σε
γενιά για την προέλευση και την ιστορία του εστιατορίου ή ­ για να τιμήσουμε
σωστά αυτή την κατ’ εξοχήν γαλλική εφεύρεση ­ του «restaurant». Άλλοι από
αυτούς τους μύθους θέλουν το εστιατόριο γέννημα και θρέμμα του «παλαιού
καθεστώτος», που όταν τα αριστοκρατικά αφεντικά του καρατομήθηκαν από τη
Γαλλική Επανάσταση, χόρτασαν σε αυτό οι «αβράκωτοι». Και άλλοι μιλούν για
πιάτα που σερβίρονταν μέσα σε ένα κομμάτι από την πανοπλία του πολεμιστή, σε
κάποιο ναπολεόντειο πεδίο μάχης.

Ο «εφευρέτης»…

… όμως ο πραγματικός του εστιατορίου φαίνεται πως δεν είναι άλλος από
τον Ματιρέν Ροζέ ντε Σαντουαζώ, αν πιστέψουμε τη Βρετανή συγγραφέα Ρεμπέκα
Σπανγκ. Η αίθουσα που άνοιξε αυτός ο «άνθρωπος του κόσμου» το 1766 στο Παρίσι
δεν έμοιαζε σε τίποτα με τα μαγεριά, τα καμπαρέ και τα πανδοχεία, όπου
λαίμαργοι και οδοιπόροι ταλαιπωρούσαν τον ουρανίσκο τους με διαπεραστικές
γεύσεις. Εμπνευσμένος από την επιστημονική έρευνα του Διαφωτισμού και την
ευαισθησία ενός Ρουσώ, ο Ροζέ ντε Σαντουαζώ «τοποθέτησε» στο τραπέζι του
γεύσεις που ξεσήκωναν συναισθήματα αντάξια της ρομαντικής εποχής, σαν και
εκείνα που νιώθει κανείς μπροστά στο ωραίο ηλιοβασίλεμα, τα αρχαία ερείπια ή
μια πορσελάνινη μινιατούρα γεμάτη αιθέριο κονσομέ. Η επανάσταση του
«restaurant» κράτησε περισσότερο από την επανάσταση του 1789 και άντεξε πολλές
κατηγορίες για ύποπτες «διασυνδέσεις» με τη βασιλεία, την πολυτέλεια και τη
λαιμαργία. Άλλαξε τη συμπεριφορά των ανθρώπων πιο πολύ και από την πτώση της
Βαστίλλης.

Μια Βαστίλλη…

… είναι μερικές φορές η κουζίνα των ανθρώπων. Κλεισμένοι μέσα σε
αυτήν, ζουν και πεθαίνουν χωρίς να μάθουν ποτέ τι «μυρίζει» παραέξω. Σοφοί
διανοητές σαν τον φιλόσοφο Φόυερμπαχ έλεγαν πάντα πως «είμαστε αυτό που
τρώμε». Ό,τι δεν τρώμε, ό,τι τρώνε οι «άλλοι», πολλές φορές μας φαίνεται ξένο,
παράξενο, ακόμη και καταδικαστέο. Οι Ρωμαίοι έλεγαν τους Ίβηρες «ρεβιθοφάγους»
επειδή έτρωγαν ταπεινά ρεβίθια, συνήθειο στο οποίο ποτέ δεν θα υπέκυπτε ένας
Ρωμαίος που σεβόταν τον εαυτό του. Οι Άγγλοι φωνάζουν τους Ιταλούς
«μακαρονάδες», αλλά οι ίδιοι τρώνε (τρελές) αγελάδες. Ακόμη και ο Μάκβεθ
μέμφεται την κυρά του πως δεν είναι φτιαγμένη για να γευτεί το «γάλα των
ανθρώπων».

Είτε καλοί…

… είτε κακοί, είμαστε αυτό που τρώμε. Ο φιλόσοφος Φερνάντο Σαβάτερ
έχει παρατηρήσει πως εκείνοι που τρώνε φαγητά με πολλούς συνδυασμούς είναι
λιγότερο μισαλλόδοξοι από αυτούς που επιμένουν στη «μονοθεϊστική» δίαιτά τους.
Φαίνεται πως η ανοχή μαθαίνεται στην κουζίνα. Η ποικιλία δυναμώνει την
ευδαιμονία, τόσο που στο τέλος όλοι γλείφουν τα δάχτυλά τους. Φτάνει μονάχα το
μενού να μην επιβάλλεται με εξωτερικές επεμβάσεις ξένων σκοτεινών δυνάμεων.
Και να υπάρχει αρκετό κοκορέτσι. Με την επίθεση που δέχεται από τις
μισαλλόδοξες Βρυξέλλες, σύντομα θα σουβλίζεται σε «τεκέδες», όπου οι
εξαρτημένοι θα απολαμβάνουν παράνομα εξοντωτικές και πανάκριβες δόσεις
χοληστερίνης. Τι να καταλάβουν οι ψαλιδόκωλοι από τη μεταφυσική των εντοσθίων;