Ιστορίες βαλκανικής τρέλας με κίνδυνο νέα ανάφλεξη

Μας υποδέχτηκε με ένα βροντερό «καλημέρα» στα ελληνικά. Παλιά έκανε
διακοπές στην Κατερίνη.

ΠΡΕΣΕΒΟ

Κομαντάντ Λέσι. Από το Κόσοβο και τον UCK πέρασε στο Μπουγιανόφς, επικεφαλής των ένοπλων αυτονομιστών

Από τότε ο κομαντάντ Λέσι, ο αρχηγός των ενόπλων του UCPMB, του
απελευθερωτικού στρατού του Πρεσέβου, της Μπετβέγια και του Μπουγιανόφς, χωριά
αλβανόφωνων στη νεκρή ζώνη μεταξύ Κοσόβου και Σερβίας, θυμάται κάποιες λέξεις.
Κάθεται με την πλάτη στο ανοιχτό παράθυρο.

Στο μικρό γραφείο του η αλβανική και η αμερικανική σημαία και γύρω του διάφορα
δώρα που έκαναν στον «αρχηγό» απλοί πολίτες. Για την περιοχή έχει γίνει πια
ένας θρύλος. Με την φαιοπράσινη στολή και την πυκνή γενειάδα του είναι, όπως
λέει και ο ίδιος, συνεχιστής των αγώνων, για να αποκτήσουν οι Αλβανοί των
Βαλκανίων ίσα δικαιώματα.

Έχει εγκαταστήσει το αρχηγείο του στο Μεγάλο Τερνόστ, ένα χωριό όπου ζουν μόνο
αλβανόφωνοι. Το Μικρό Τερνόστ, όπου ζούσαν και Σέρβοι, έχει ερημωθεί και τα
περισσότερα σπίτια χρησιμοποιούνται από τους άνδρες του Λέσι από τον περασμένο
Ιούνιο, όταν ανέλαβαν δράση στην περιοχή. Τεχνίτης αυτοκινήτων ο Λέσι είναι
από τους πρώτους ο οποίος εντάχθηκε στον UCK. Πολέμησε εναντίον των Σέρβων στη
Μιτροβίτσα και την Ντρένιτσα. Άριστος γνώστης της περιοχής, συγκεντρώνει γύρω
του φανατικούς και ξεκινά ένοπλο αγώνα κατά των σερβικών αστυνομικών δυνάμεων
στα χωριά που βρίσκονται στη νεκρή ζώνη. Αν και ο ίδιος δεν το παραδέχεται,
είναι κοινό μυστικό πως λίγο πριν από την κατάπαυση του πυρός στο Κόσοβο και
την ανάπτυξη των ΝΑΤΟϊκών, όπλα κάθε τύπου πέρασαν στα χέρια των αυτονομιστών
του Πρεσέβου. Πολλοί άνδρες του UCK πέρασαν με τον Λέσι στα βουνά και άρχισαν
τις επιθέσεις κατά των Σέρβων. Παράλληλα, νεαροί από την ευρύτερη περιοχή
εντάχθηκαν στους αυτονομιστές και τους τελευταίους μήνες έχουν δημιουργήσει
τον δικό τους τομέα μεταξύ Σέρβων και ΝΑΤΟϊκών.

Μάλιστα, είναι φορές που δυνάμεις της KFROR περνούν ανάμεσα από εξτρεμιστές
χωρίς να αντιδρούν, ακόμη και στην περίπτωση που ομάδες από αυτούς περιπολούν
στους δρόμους.

Τα μπλόκα

Στο αρχηγείο. Ο «αρχηγός Λέσι» στο γραφείο του. «Κάθε Αλβανός έχει δικαίωμα να ζει στον τόπο του», λέει στον απεσταλμένο των «ΝΕΩΝ» Πάνο Μπαΐλη

Μετά το τελευταίο φυλάκιο του ΝΑΤΟ και σε απόσταση μικρότερη του ενός
χιλιομέτρου, άνδρες του UCPMB έχουν στήσει το δικό τους μπλόκο ελέγχοντας
όσους μπαίνουν και όσους βγαίνουν από την νεκρή ζώνη. Δύο χιλιόμετρα από
αυτούς άνδρες της σερβικής αστυνομίας ελέγχουν και αυτοί.

Για να φτάσεις στο αργηγείο των αυτονομιστών περνάς τα μπλόκα των ΝΑΤΟϊκών και
των Κοσοβάρων. Μετά, ακολουθώντας έναν χωματόδορομο μέσα από τα βουνά του
Μπουγιανόφς, φτάνεις στο Τερνόστ.

Τα μέτρα προστασίας γύρω από το σπίτι-αρχηγείο είναι αυστηρά. Ως και ελεύθεροι
σκοπευτές κυκλοφορούν με τα όπλα στα χέρια. Ενώ η πόρτα του αρχηγείου
καλύπτεται από βαριά λαμαρίνα βαμμένη πράσινη. «Ζητήσαμε προστασία από το
ΝΑΤΟ, κανείς δεν μας άκουσε. Και όχι μόνο δεν μας άκουσαν, αλλά οι Σέρβοι
συνέχιζαν να σκοτώνουν. Σκότωσαν τους αδελφούς Σαχίπι. Αυτό ήταν. Στις 26
Ιουνίου 2000 δημιουργήθηκε ο UCPMB», λέει οργισμένος ο Λέσι. Αρνείται ότι
θέλει να γίνει ανεξάρτητη η περιοχή. «Για τώρα εμείς δεν έχουμε κάτι τέτοιο
στο πρόγραμμά μας. Εμείς μόνο ασφάλεια θέλουμε. Δεν εμπιστευόμαστε τους
Σέρβους. Εμείς θέλουμε να κρατάνε την περιοχή αυτοί που ζουν εδώ και κανείς
άλλος.

Εμείς θέλουμε όλοι οι λαοί να έχουν τα ίδια δικαιώματα. Δεν θέλουμε την μεγάλη
Αλβανία, αλλά ζητάμε όλοι οι Αλβανοί να απολαμβάνουν ό,τι και οι άλλοι».

Κάθε τόσο κοιτάζει πίσω από το ανοιχτό παράθυρο. Αντιδρά στην απόφαση του ΝΑΤΟ
να επιτρέψει να αναπτυχθούν οι Σέρβοι στην νεκρή ζώνη. «Εμείς είμαστε κόντρα
σ’ αυτή την απόφαση. Αν φτάσουν ώς εδώ, να ξέρετε θα γίνει βαλκανικός πόλεμος.
Οι Αλβανοί πλέον είναι υποχρεωμένοι να προστατέψουν τα σπίτα τους. Κανείς δεν
μπορεί να μας επιβάλει να δεχτούμε τους Σέρβους». Την ώρα εκείνη μπαίνει στο
γραφείο ο πεντάχρονος γιος του Λιριντόν. «Εγώ σκέφτομαι τα παιδιά του κόσμου.
Πρέπει όλα τα παιδιά να είναι χαρούμενα», λέει. Είναι ο αδιαφιλονίκητος ηγέτης
των ανταρτών. Δεν κρύβεται. Δέχεται να φωτογραφηθεί και αισθάνεται ιδιαίτερα
σίγουρος, όταν κυκλοφορεί συνοδευόμενος από τους πιστούς του φρουρούς στους
δρόμους του Τερνόστ. Όλοι τον χαιρετούν. Τον θαυμάζουν. Έχει γίνει θρύλος για
την περιοχή. Μια μαθήτρια Λυκείου κέντησε την αλβανική σημαία και του την
έκανε δώρο. Την παρουσιάζει και εξηγεί πως ο ίδιος και οι άντρες του τυγχάνουν
της ευρύτατης αποδοχής.

Κοιτάζει συνεχώς το ρολόι του. Μιλάει με τα μάτια καρφωμένα στη γωνία, όπου
έχει βάλει τις φωτογραφίες των προηγούμενων αρχηγών. Όλοι τους είναι σήμερα
νεκροί. Με πρώτο και καλύτερο τον Αντέμ Γεσάρι. Πάντα η περιοχή, όπως
ισχυρίζεται, έβγαζε παλικάρια που πολεμούσαν τους Σέρβους. Ο Σαμπάν Παλούσια
και ο Χασάν Πρίστινα είναι αυτοί που άνοιξαν τον δρόμο. Τώρα αυτός είναι
υποχρεωμένος να τον ακολουθήσει. Και αν είναι να πεθάνει, ας γίνει κι αυτό.
Έτσι κι αλλιώς, τώρα ο τόπος του θα ζήσει σε διαφορετικό καθεστώς. Χωρίς τους
Σέρβους.

Αυτό έχει καταφέρει να το εμπνεύσει και στους στρατιώτες του. Πολλοί απ’
αυτούς έχουν εγκαταλείψει τα σπίτια τους και ζουν στο Τερνόστ ή και στα γύρω
βουνά, οπλισμένοι σαν αστακοί. Άλλοι πάλι το βράδυ είναι φιλήσυχοι πολίτες και
κοιμούνται στα σπίτια τους στον σερβικό τομέα και την ημέρα φοράνε την στολή
του στρατιώτη. Άλλοι κοιμούνται στην Πρίστινα και το πρωί επιστρέφουν στα «
καθήκοντά τους».

Κόντρα στους αντάρτες με άρματα και βαρύ πυροβολικό

Έλεγχος παντού. Νεαροί – μέλη του UCPMB ελέγχουν όποιον διασχίζει τη νεκρή ζώνη. Μεταξύ Σέρβων και ΝΑΤΟϊκών είναι οι απόλυτοι κυρίαρχοι του χώρου

Τα κυβερνητικά στρατεύματα χρησιμοποίησαν χτες βαρύ πυροβολικό και άρματα
μάχης για να αντιμετωπίσουν τους Αλβανούς εξτρεμιστές αντάρτες που βρίσκονται
στα βόρεια της χώρας, στα σύνορα με το Κοσσυφοπέδιο, ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός
της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας.

“Σήμερα, στην περιοχή μεταξύ Τανούσεβτσι και του σημείου των συνόρων όπου
σχηματίζεται το τρίγωνο Κόσοβο, Σερβία και Σκόπια, οι δυνάμεις μας δρουν με
άρματα, με βαρύ πυροβολικό, με όλμους και χρησιμοποιούν κάθε μέσο που μπορεί
να προσεγγίσει την περιοχή”, δήλωσε ο Λιούμπτσο Γκεορκιέφσκι. Τα περισσότερα
σημεία των συνόρων υποτίθεται ότι έχουν αποκλεισθεί από τις δυνάμεις της ΠΓΔΜ
και από την πλευρά του Κοσόβου από τις δυνάμεις της KFOR, και δεν είχαν
αναφερθεί συγκρούσεις στα βόρεια σύνορα.

Οι κυβερνητικές δυνάμεις των Σκοπίων, που αντιμετώπιζαν ως τώρα με όλμους και
πολυβόλα τους αλβανόφωνους αντάρτες, προετοιμάζονταν να επιτεθούν για να
εκκαθαρίσουν τον ορεινό όγκο που δεσπόζει στο Τέτοβο. Αυτό υποστήριζε χτες
εκπρόσωπος του υπουργείου Εσωτερικών στα Σκόπια. Η μόνη πίεση που ασκείται
στους αντάρτες από το ΝΑΤΟ είναι η προειδοποίηση για ενδεχόμενη δυναμική
παρέμβαση, στην περίπτωση που κινδυνεύει η βάση ανεφοδιασμού της KFOR, στο
Τέτοβο, όπου Γερμανοί στρατιώτες βρέθηκαν σε διασταυρούμενα πυρά.

Ανακοίνωση που καταδικάζει μεν σε σκληρούς τόνους τους αλβανόφωνους αντάρτες
του Εθνικού Απελευθερωτικού Στρατού(UCK) αλλά και διατυπώνει ρητά τη σύσταση
προς την κυβέρνηση της ΠΓΔΜ «να εμβαθύνει τον διάλογο με τον μετριοπαθή
αλβανικό πληθυσμό» εκδόθηκε από το γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών μετά την
έκτακτη σύσκεψη του διπλωματικού επιτελείου του Γιόσκα Φίσερ, που συγκλήθηκε
μετά την επιστροφή του Γερμανού υπουργού Εξωτερικών από την ΠΓΔΜ.

Αντικείμενο της σύσκεψης ήταν, σύμφωνα με πληροφορίες, η προετοιμασία της
σημερινής συνεδρίασης του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων των υπουργών Εξωτερικών
της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες, όπου θα εξεταστεί η λήψη μέτρων για την
αντιμετώπιση της κλιμάκωσης της κρίσης στην ΠΓΔΜ και γενικότερα στην περιοχή.

Στις Βρυξέλλες αναμένεται ότι θα μεταβεί και ο υπουργός Εξωτερικών της ΠΓΔΜ,
Σεργκάν Κερίμ.