Πρόσωπα Ο άνθρωπος πίσω από το χρήμα

Άλαν Γκρήνσπαν. Άραγε θα σταθεί στο ύψος της φήμης του;

Την ερχόμενη εβδομάδα, οι φοιτητές της Σχολής Δημοσιογραφίας του Πανεπιστημίου
Κολούμπια θα έχουν μια σπάνια ευκαιρία: να θέσουν ερωτήματα στον πρόεδρο της
Φέντεραλ Ρηζέρβ, της Κεντρικής Τράπεζας των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Άλαν
Γκρήνσπαν πρόκειται να μιλήσει την Τετάρτη στο μάθημα Δημοσιογραφίας που
παραδίδει στο Κολούμπια ο πρώην αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Αλ Γκορ.

Ο Γκορ, πρώην δημοσιογράφος, δέχθηκε να γίνει για ένα εξάμηνο επισκέπτης
καθηγητής στο Κολούμπια και κάλεσε τον Γκρήνσπαν να έχει μια ανεπίσημη
κουβέντα με τους φοιτητές με θέμα ­ όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα της Σχολής
­ πώς τα μέσα ενημέρωσης καλύπτουν την οικονομία και τις χρηματαγορές, αλλά
και πώς η Φεντ «χρησιμοποιεί τα μέσα ενημέρωσης για να επιτύχει τοn στόχο της,
που είναι η διαχείριση της νομισματικής πολιτικής».

Ο Γκρήνσπαν, 74 χρόνων, ανέλαβε το τιμόνι της Φεντ το 1987 και σήμερα διανύει
την τέταρτη θητεία του, η οποία λήγει το 2004. Δύο πρόσφατες βιογραφίες του
(«Μαέστρο» του Μπομπ Γούντγουωρντ και «Ο Άνθρωπος πίσω από το Χρήμα» του
Τζάστιν Μάρτιν) βλέπουν στον εγκέφαλό του το σήμα του δολαρίου τοποθετημένο
σαν το κλειδί του σολ σε μια μελωδία της ευτυχίας. Διδάκτορας της Οικονομίας
(πήρε το διδακτορικό του μόλις το 1977, ενώ βρισκόταν ήδη στο Λευκό Οίκο) και
επαγγελματίας μουσικός (επί τρία χρόνια δούλεψε ως κλαρινετίστας και
σαξοφωνίστας κάνοντας τουρνέ με ένα συγκρότημα σουίνγκ), ο Γκρήνσπαν ήταν ο
ενορχηστρωτής μια δεκαετούς ανάπτυξης που συνδυάστηκε με ελάχιστη ανεργία,
κέρδη ρεκόρ και μηδενικό πληθωρισμό. Τώρα, εν όψει της επιβράδυνσης της
ανάπτυξης που σημειώνεται στις ΗΠΑ, οι πάντες αναρωτιούνται αν ο μαέστρος θα
καταφέρει για μια ακόμη φορά να κρατήσει τον ρυθμό της ορχήστρας του.

Ο Γκρήνσπαν, ρεπουμπλικάνος και υποστηρικτής της ηθικής ανωτερότητας του
καπιταλισμού και της λογικής επί του συναισθήματος, είναι λιγότερο θεωρητικός
και περισσότερο εργάτης της ανάλυσης. Είναι ικανός να εντοπίσει μια προσεχή
πτώση της κατανάλωσης παρατηρώντας τις καμπύλες του τζίρου του συνδικάτου των
πλυντηρίων, μια επιβράδυνση της οικονομίας από τον όγκο των σιδηροδρομικών
μεταφορών, το φάσμα του πληθωρισμού στα αποθέματα των παλιοσίδερων. Στις 19
Οκτωβρίου του 1987, η ταχύτατη και υποδειγματική αντίδρασή του στη βύθιση της
Ουώλ Στρητ έσωσε την αμερικανική οικονομία από την καταστροφή, το 1995 έσωσε
δισεκατομμύρια δολάρια αμερικανικών επενδύσεων στο Μεξικό από την κατάρρευση
του μεξικανικού νομίσματος, τέσσερα χρόνια μετά κατάφερε ώστε οι ΗΠΑ να είναι
οι μόνες που δεν άγγιξε η κρίση των ασιατικών νομισμάτων. Ωστόσο τα πράγματα
έχουν τώρα δυσκολέψει. «Νομίζαμε ότι ο Άλαν Γκρήνσπαν μπορούσε να περπατήσει
πάνω στο νερό», ειρωνεύεται ένας τραπεζίτης. «Τώρα με την επιβράδυνση της
οικονομίας θα μάθουμε αν είναι απλώς ένας καλός κολυμβητής…».