ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ Η γενιά του πασπαρτού…

Ο άνθρωπος, πιστεύουν οι βιολόγοι, είναι από τη φύση του αισιόδοξο ζώο. Όταν
βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα πρόβλημα που εμπεριέχει θετικές και αρνητικές
πιθανότητες τότε συνήθως και αντίθετα από ό,τι συμβαίνει με άλλα ζώα επιλέγει
την αισιόδοξη εκδοχή. Αυτό φυσικά επηρεάζει και την πολιτική του συμπεριφορά.
Κάθε φορά, για παράδειγμα, που εκλέγεται μία καινούργια κυβέρνηση είναι
διάχυτη η εντύπωση ότι θα τα καταφέρει καλύτερα από τους προκατόχους της.
Ιστορικά βέβαια κάτι τέτοιο έχει κατ’ επανάληψη διαψευστεί. Αυτού του είδους η
ιστορική εμπειρία ωστόσο δεν στάθηκε ικανός λόγος για να μας εμποδίσει να
βλέπουμε το ποτήρι μισογεμάτο και όχι μισοάδειο. Θα μπορούσε λοιπόν να
θεωρηθεί απόλυτα ανθρώπινη αδυναμία η αισιοδοξία που εξέφρασε ο Παρασκευάς
Αυγερινός ότι το ΠΑΣΟΚ θα ανανεωθεί όταν αποχωρήσει η περίφημη γενιά του ’74.
Στην πραγματικότητα ξέρουμε ότι δεν υπάρχει τίποτα να μας εγγυηθεί ότι η
επόμενη γενιά θα τα καταφέρει καλύτερα. Ποιο άλλωστε θα είναι το μέτρο
σύγκρισης; Η γενιά του ’74, για παράδειγμα, μπορεί να δείχνει σήμερα
κουρασμένη. Σε σχέση με την προηγούμενη όμως την προδικτατορική γενιά θα
μπορούσε να θεωρηθεί απόλυτα επιτυχημένη. Η μια άλλωστε έχει συνδέσει το όνομά
της με την κατάλυση της δημοκρατίας ενώ η άλλη με την οριστική της κατοχύρωση.
Αυτή όμως είναι η μία πλευρά μόνο της εικόνας. Γιατί η γενιά του ’74 είναι η
πρώτη ίσως γενιά στην Ελλάδα που μας έφερε τους πολιτικούς »πασπαρτού«. Τι
είναι αυτοί; Είναι οι πολιτικοί που δεν έχουν πολιτικό λόγο: οχυρωμένοι πίσω
από την ξύλινη γλώσσα που ανέπτυξαν οι νεολαιίστικες οργανώσεις μπορούν να
μιλούν με ιδιαίτερη ευκολία επί παντός επιστητού χωρίς να λένε τίποτα. Ανήκουν
σε όλα τα κόμματα κι ίσως το ιδιαίτερό τους χαρακτηριστικό είναι ότι ο λόγος
τους δεν μπορεί να ταυτιστεί με κανένα κόμμα. Με λίγα λόγια, είναι το
πλησιέστερο είδος στους τεχνικούς της εξουσίας που διαθέτουμε. Υπάρχει μάλιστα
ένα πολύ απλό τεστ για να τους αναγνωρίσετε: κάθε φορά που ακούτε ένα όνομα
αναρωτηθείτε με ποια πολιτική πρόταση μπορείτε να το συνδέσετε. Όταν, για
παράδειγμα, ακούτε Στέφανος Μάνος, ξέρετε. Όταν ακούτε Κώστας Σημίτης, ξέρετε
επίσης. Βάσω, Πάγκαλος, Ντόρα, Παπαδόπουλος, Παπαθεμελής, όλους αυτούς ­ και
άλλους πολλούς ασφαλώς ­ μπορείτε πάνω κάτω να τους συνδέσετε με κάποιες
πολιτικές απόψεις. (Το ότι ενίοτε τις ξεχνούν είναι άλλης τάξεως ζήτημα). Με
τους άλλους όμως, τόσα και τόσα κομματικά στελέχη της γενιάς του ’74, ποια
άποψη μπορείτε να συνδέσετε;