ΜΑΤΙΕΣ Τσιτσάνης

Δέκα μπουζούκια επί σκηνής! Και πού; Στο Μέγαρο Μουσικής! Θα μπορούσε, ποτέ,
να το φανταστεί κανείς πριν από μερικά χρόνια; Ο (πολύτιμος) Π. Γεραμάνης, μου
θύμισε ένα τραγούδι του Μάρκου, που γράφτηκε το 1949, γι’ αυτό το
περιφρονημένο ­ και κυνηγημένο ­ όργανο: «… Τώρα σε βάλαν’ σε χαλιά και στα
σαλόνια απάνω / Ακόμα κι από το βιολί, μπουζούκι μου / δυο σκάλες παραπάνω /
Με ασανσέρ ανέβηκες σε πολυκατοικίες / Έπαιξες και γουστάρανε / ανφάν γκατέ
κυρίες…».

Το τι τράβηξε το καημένο το μπουζούκι, τα παλιά τα χρόνια, δεν λέγεται…
Όποιος το κρατούσε στο χέρι του ήταν ­ εθεωρείτο ­ κακοποιό στοιχείο! Γι’ αυτό
και οι ρεμπέτες, το κρύβανε κάτω απ’ τα πανωφόρια τους. Στη δεκαετία του ’60,
που επιχείρησε, για πρώτη φορά, ο Μίκης, να μιλήσει για λαϊκή ορχήστρα, που θα
εμφανιζόταν στο Ηρώδειο, έγινε χαλασμός κόσμου! «Ακούς εκεί, το όργανο των
χασικλήδων να μπει στο Ηρώδειο και να το μολύνει!».

Δέκα μπουζούκια, λοιπόν. Ήταν έμπνευση του Γιώργου Νταλάρα, για τη μουσική
παράσταση «Ό,τι κι αν πω, δεν σε ξεχνώ». Μουσική παράσταση για τον μεγάλο ­
εδώ, αξίζει το επίθετο ­ λαϊκού συνθέτη Βασίλη Τσιτσάνη. Που, όντως, πήρε το
τραγούδι της εποχής του ’30 από το περιθώριο και το πλούτισε και το ομόρφυνε
και το στόλισε, για να το κάνει τραγούδι ολόκληρου του ελληνικού λαού.

Πριν από μια εβδομάδα, τα «Πρόσωπα» των «ΝΕΩΝ» αφιέρωσαν πολλές σελίδες τους
στον Βασίλη Τσιτσάνη. Δεν χρειάζεται, επομένως, να ξαναπούμε τα ίδια πράγματα.
Το καινούργιο είναι η παράσταση στο Μέγαρο. Έχω πολλές αντιρρήσεις για τα
σκηνικά, για τα χορευτικά, για τα κείμενα. Αλλ’ αυτά είναι δευτερεύοντα.
Πρωτεύον στοιχείο, φυσικά, τα καταπληκτικά τραγούδια του Τσιτσάνη που είναι
αμάραντα!

Ο Νταλάρας δούλεψε με καρδιά και μυαλό. Επέλεξε τα καλύτερα τραγούδια του
Τσιτσάνη. (Εκτός από δύο, πολύ μέτρια, που μπήκαν στο πρόγραμμα για λόγους
ιστορικούς). Τραγούδια αποκαλυπτικά! Που όσο περισσότερο τ’ ακούει κανείς τόσο
πιο πολύ τ’ αγαπάει. Και δεν μιλάω μόνο για τη «Συννεφιασμένη Κυριακή» ή την
«Αχάριστη». Μιλάω και για τη «Βάρκα γιαλό», με τη «Δασκάλα στον πάτο», για το
«Κάθε βράδυ, πάντα λυπημένη», για το «Μπορεί να το ‘χουν πλανέψει» ­ για όλα.

Μόνον ο Νταλάρας, από καταγωγή, από εμπειρίες, από γνώση, από τεχνική, από
συναίσθημα, από ταλέντο, θα μπορούσε να φέρει εις πέρας αυτήν τη σπουδαία και
δύσκολη δουλειά. Τραγούδησε υπέροχα! Όπως και η Ελένη Τσαλιγοπούλου (μου
θύμισε, πολλές στιγμές, τη Μαρίκα Νίνου) και ο Γεράσιμος Ανδρεάτος. Καλή και η
Γιώτα Δρακιά και καίριος ο πρωτοψάλτης Γρηγ. Νταραβάνογλου.

Μακάρι να γίνονται πιο συχνά, τέτοιες παραστάσεις. Υπάρχει μεγάλος πλούτος στο
ελληνικό λαϊκό τραγούδι. Εκτός από τον Τσιτσάνη, υπάρχουν ο Μάρκος ­ πρώτος! ­
ο Μητσάκης, ο Καλδάρας, ο Παπαϊωάννου, ο Μπαγιαντέρας, ο Χατζηχρήστος, ο Τούντας…