Ξαναδανείζονται ή ξεπουλάνε…

Η παρατεταμένη κρίση στο Χρηματιστήριο μετακύλησε τις συνέπειές της σε
όλους σχεδόν τους τομείς της ελληνικής οικονομίας και στις καταναλωτικές
συνήθειες των ελληνικών νοικοκυριών.

Η ΠΑΥΣΗ εργασιών σε αρκετές ΕΛΔΕ, οι ομαδικές απολύσεις υπαλλήλων σε
χρηματιστηριακές εταιρείες και ΕΠΕΥ, τα «κανόνια» και οι αυτοκτονίες από
τραπεζικά στελέχη είναι τα πρώτα δείγματα της κρίσης. Όλα αυτά ήταν και ο
προπομπός για την ανάρτηση πωλητηρίων σε ακίνητα και αυτοκίνητα, τα οποία σε
ορισμένες περιπτώσεις είχαν αγοραστεί με δάνεια τα οποία δεν έχουν
αποπληρωθεί. Ταυτόχρονα οι ακάλυπτες επιταγές και οι απλήρωτες συναλλαγματικές
συνεχώς αυξάνονται και συνολικά ξεπερνούν τα 320 εκατ. δραχμές.

Το εμπόριο

Τραπεζικά στελέχη εκτιμούν ότι οι συνέπειες της χρηματιστηριακής κρίσης δεν
έχουν ακόμη φανεί στην οικονομία. Οι πρώτες επιπτώσεις βρήκαν ευάλωτη την
οικοδομική δραστηριότητα. Ταυτόχρονα ο εμπορικός κόσμος εκφράζει την ανησυχία
του από τη μείωση της ρευστότητας και της διστακτικότητας των καταναλωτών, ενώ
στις τράπεζες πληθαίνουν οι διαμαρτυρίες δανειοληπτών για την αδυναμία
εκπλήρωσής των υποχρεώσεών τους.

Ενδεικτική είναι η χθεσινή ανακοίνωση του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, στην
οποία αναφέρεται ότι «το εμπόριο εκτός από την αγωνιώδη προσπάθειά του να
ανταποκριθεί στα νέα ιδιαίτερα ανταγωνιστικά δεδομένα της αγοράς βιώνει σήμερα
μια ιδιαίτερα δύσκολη κατάσταση που οφείλεται στη δραστική μείωση της
αγοραστικής διάθεσης και δύναμης του καταναλωτικού κοινού. Η κατάσταση αυτή
συναρτάται άμεσα με τις συνθήκες που επικρατούν στο ΧΑΑ και την έκταση που
αυτές έχουν πάρει».

Τα δάνεια

Ίσως το πιο ανησυχητικό και ενδεικτικό στοιχείο της επερχόμενης γενικευμένης
κρίσης είναι το γεγονός ότι μειώνεται ο αριθμός αυτών που καταφεύγουν σε
καταναλωτικά ή προσωπικά δάνεια και αυξάνεται εκείνος που αφορά τις αιτήσεις
για στεγαστικά δάνεια, καθώς τα πιστωτικά όρια των καταναλωτικών και των
προσωπικών ξεπεράστηκαν.

Η λήψη των στεγαστικών αυτών δανείων μπορεί να οδηγήσει σε μια πλασματική
αύξηση της οικοδομικής δραστηριότητας, όπως εκφράζεται με την έκδοση νέων
αδειών οικοδομής. Έτσι οι πρώτες παρενέργειες της «παγιοποίησης» (αγορά
ακινήτων, αυτοκινήτων, κότερων κ.λπ.) δανειακών κεφαλαίων ή ρευστοποίησης
μετοχών (αγορασμένες με αέρα ή με δάνεια) φάνηκαν στην πτώση της Σοφοκλέους.

Οικοδομές

Τα πωλητήρια σε πολυτελέστατα ακίνητα και αυτοκίνητα σήμερα, τα οποία ίσως
είναι πιο πολλά απ’ αυτά των ΕΛΔΕ, αποτελούν ένδειξη. Όμως ακόμη πιο
αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας για την
οικοδομική δραστηριότητα, καθώς:

* Ο αριθμός των αδειών το 2000, σε σύγκριση με το 1999, μειώθηκε στην
Αττική κατά 37,9%.

* Η οικοδομήσιμη επιφάνεια, στο ίδιο διάστημα, μειώθηκε κατά 21%

* Ο οικοδομήσιμος όγκος, στην ίδια περίοδο, μειώθηκε κατά 30,3%.

* Στη διοικητική περιφέρεια Αττικής ο οικοδομικός όγκος ανήλθε τον
Αύγουστο του 2000 σε 42.000 κυβικά μέτρα, έναντι 60.000 κυβικών μέτρων τον
Αύγουστο του 1999, σημειώνοντας μείωση κατά 30%.

* Η οικοδομική δραστηριότητα σημείωσε μείωση κατά 3,1% στη διοικητική
περιφέρεια Αττικής κατά το πρώτο οκτάμηνο του 2000.

Τα φέσια

Επίσης, από στοιχεία του Τειρεσία προκύπτει ότι:

* Ο αριθμός των ακάλυπτων επιταγών αυξήθηκε τον περασμένο Οκτώβριο σε
6.602 τεμάχια από 6.200 τον περασμένο Σεπτέμβριο.

* Τον περασμένο Νοέμβριο το ποσό των ακάλυπτων επιταγών αυξήθηκε σε
14,757 εκατ. δραχμές, έναντι 13.633 εκατ. δραχμών.

* Το συνολικό (προοδευτικό) ποσό των ακάλυπτων επιταγών μέχρι τον
Δεκέμβριο του 2000 ξεπερνούσε τα 200 εκατ. δραχμές.

* Οι απλήρωτες συναλλαγματικές αυξήθηκαν σε 19.275 τον περασμένο
Νοέμβριο, έναντι 14.909 τον περασμένο Οκτώβριο.

* Στο ίδιο διάστημα το ποσό των απλήρωτων συναλλαγματικών αυξήθηκε σε
5,157 εκατ. δραχμές, έναντι 3,787 εκατ. δραχμών.

* Το συνολικό (προοδευτικό) ποσό των απλήρωτων συναλλαγματικών ανήλθε
τον περασμένο Δεκέμβριο σε 71,464 εκατ. δραχμές.