Ξαναχτυπά το… καμπανάκι της λειψυδρίας

Το ιδιαίτερα φτωχό υδρολογικό έτος που διανύουμε, ο ανησυχητικά υψηλός
ρυθμός αύξησης της ετήσιας κατανάλωσης και η αδυναμία περιορισμού των διαρροών
του δικτύου είναι οι τρεις λόγοι που οδηγούν το Λεκανοπέδιο σε ένα νέο
ενδεχόμενο λειψυδρίας.

Ήδη από την αρχή του φετινού υδρολογικού έτους, τα αποθέματα στον Μαραθώνα
βρίσκονταν κάτω από τα ασφαλή επίπεδα για κάλυψη εκτάκτων περιστατικών. Την
ίδια στιγμή, πρόβλημα νερού αντιμετωπίζουν ήδη πολλές περιοχές της Δυτικής
κυρίως Ελλάδας, καθώς και της Πελοποννήσου.

«Δεν είμαστε μελλοντολόγοι. Δεν μπορούμε να ξέρουμε αν τον επόμενο μήνα θα
βρέξει και πού», επισημαίνει ο επίκουρος καθηγητής κ. Δημήτρης Κουτσογιάννης,
του Τμήματος Υδάτινων Πόρων, Υδραυλικών και Θαλάσσιων Έργων του Εθνικού
Μετσόβιου Πολυτεχνείου. «Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει ένα αναμφισβήτητο δεδομένο. Το
υδρολογικό έτος 1999-2000 ήταν ιδιαίτερα φτωχό. Το φετινό υδρολογικό έτος,
αυτό που έχει ήδη αρχίσει από τον Οκτώβριο του 2000 και θα λήξει τον
Σεπτέμβριο του 2001, μέχρι τώρα είναι ακόμα φτωχότερο. Οι βροχές και μάλιστα
στις περιοχές όπου βρίσκονται οι ταμιευτήρες της ΕΥΔΑΠ ήταν πολύ λίγες, με
μικρή ένταση και ακόμα μικρότερη χρονική διάρκεια. Το νερό που κατέληξε στην
Υλίκη, στον Μόρνο, στον Μαραθώνα ήταν λιγότερο από άλλες χρονιές».

Λίγες βροχές

«Το περυσινό υδρολογικό έτος οι εισροές στους ταμιευτήρες μας ήταν 512.954.000
κυβικά μέτρα νερού. Το διάστημα 1998-1999 το αντίστοιχο νούμερο ήταν
854.650.000 κυβικά μέτρα νερού», επιβεβαιώνει και ο κ. Γιάννης Στεβής,
υπεύθυνος του γραφείου Τύπου της ΕΥΔΑΠ. «Οι φθινοπωρινοί μήνες όντως είχαν ως
χαρακτηριστικό τις λίγες βροχές. Δεν μπορούμε όμως να θεωρήσουμε τον καιρό
αποκλειστικά υπεύθυνο για τη μείωση των αποθεμάτων», τονίζει η κ. Βάσω
Κοτρώνη, μετεωρολόγος από το Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης
του Αστεροσκοπείου Αθηνών. «Η παρατεταμένη καλοκαιρία του περασμένου
φθινοπώρου είναι ένας σημαντικός παράγοντας, αλλά δεν είναι ο μόνος».

Την ίδια κατάσταση (λίγες βροχές, μείωση των αποθεμάτων του νερού)
αντιμετώπισαν και άλλες περιοχές της χώρας. Δυτική Ελλάδα και πόλεις της
Πελοποννήσου βρίσκονται στο… κόκκινο. «Η διαφορά ανάμεσα στην υδροδότηση της
Αθήνας και της υπόλοιπης χώρας εντοπίζεται στο ότι η δεύτερη γίνεται κυρίως με
υπόγεια νερά. Γίνεται από τους υδροφόρους ορίζοντες των περιοχών της χώρας και
όχι από επιφανειακά νερά», εξηγεί ο κ. Κουτσογιάννης. «Η μείωση των βροχών σε
όλη τη χώρα είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση της ποσότητας αυτών των υπόγειων
νερών». «Η χώρα μας, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, επηρεάστηκε τα τελευταία
χρόνια από το φαινόμενο του θερμοκηπίου και τη συνακόλουθη αύξηση της μέσης
θερμοκρασίας», επισημαίνει ο κ. Δημήτρης Παπαϊωάννου, χημικός – μηχανικός,
περιβαλλοντολόγος. «Συγκεκριμένα η Βορειοδυτική και η Νοτιοδυτική Ελλάδα
εμφανίζουν μείωση των βροχοπτώσεων την τελευταία 30ετία της τάξεως του
23%-29%, η Βόρεια Ελλάδα εμφανίζει μια μικρότερη μείωση (20%), η Στερεά Ελλάδα
και η Κρήτη ακόμα μικρότερη, της τάξεως του 10%».

«Ο συνδυασμός τριών παραγόντων είναι που αναγκάζει να χτυπήσουμε τον κώδωνα
του κινδύνου», εξηγεί ο κ. Κουτσογιάννης. «Εκτός από το φτωχό υδρολογικό έτος,
πρέπει να υπογραμμίσουμε τον ανησυχητικά υψηλό ρυθμό κατανάλωσης στο
Λεκανοπέδιο. Τον Σεπτέμβριο του 1999», συνεχίζει ο καθηγητής, «η κατανάλωση
μετρημένη στην έξοδο των διυλιστηρίων ήταν 31.802.450 κυβικά μέτρα, ενώ τον
Σεπτέμβριο του 2000 ήταν 35.779.884 κυβικά μέτρα. Η αύξηση ήταν της τάξεως του
12,5%. Το γεγονός αυτό υποδεικνύει ότι η ΕΥΔΑΠ θα πρέπει να μελετήσει και να
είναι σε θέση να εφαρμόσει άμεσα τρόπους ελέγχου της ζήτησης. Το καταναλωτικό
κοινό φαίνεται ότι επιστρέφει σε συνήθειες που είχε πριν από τη μεγάλη
λειψυδρία του 1988. Λάστιχα ανοιχτά στους κήπους, καζανάκια που τρέχουν,
άφθονο νερό για μαγείρεμα και μπάνιο».

«Εδώ και λίγα χρόνια δεν ισχύουν τα περιοριστικά μέτρα και τα πρόστιμα για
υπερβολική κατανάλωση», συμπληρώνει ο υπεύθυνος του γραφείου Τύπου της ΕΥΔΑΠ.
«Οι καταναλωτές ανοίγουν τη βρύση άφοβα».

Το δίκτυο

Η τρίτη αιτία για τη μείωση του διαθέσιμου νερού πρέπει να αναζητηθεί στις
τεχνικές αδυναμίες του δικτύου της ΕΥΔΑΠ. «Υπάρχουν 40 δήμοι και κοινότητες
στο Λεκανοπέδιο που ενισχύονται με νερό από την Εταιρεία Υδάτων, αλλά τη
διαχείριση του νερού κάνουν οι ίδιοι μέσω του απαρχαιωμένου, συνήθως, δικτύου
που διαθέτουν. Η διαχείριση του νερού είναι πλημμελής και σε καμία περίπτωση
δεν είναι ανάλογη με αυτήν που κάνει η ΕΥΔΑΠ στο υπόλοιπο του Λεκανοπεδίου.
Στις περιοχές αυτές σημειώνονται οι μεγαλύτερες διαρροές στο δίκτυο», εξηγεί ο
κ. Στεβής. «Πρακτικά δεν υπάρχει τρόπος να μειωθούν αυτές οι απώλειες του
δικτύου. Όμως στόχος μας είναι να μειώσουμε το ποσοστό των απωλειών από 15%
που είναι σήμερα σε 10% μέχρι το 2005». «Μετά την πλημμύρα στα τέλη του 1999,
καταστράφηκε το έργο προσωρινής υδροληψίας από τον Εύηνο, με αποτέλεσμα να μην
είναι δυνατή η μεταφορά νερού από τη λεκάνη του Ευήνου», αναφέρεται στο Σχέδιο
Διαχείρισης του Υδροδοτικού Συστήματος της Αθήνας του έτους 2001 που εκπόνησε
το Τμήμα Υδάτινων Πόρων, Υδραυλικών και Θαλάσσιων Έργων του Εθνικού Μετσόβιου
Πολυτεχνείου. «Αν και αναμένεται ότι τα οριστικά έργα υδροληψίας θα έχουν
ολοκληρωθεί την άνοιξη του 2001, δεν πρέπει να πιστεύεται ότι ο Εύηνος θα
συμβάλλει στην υδροδότηση της πρωτεύουσας το τρέχον υδρολογικό έτος».

Συστάσεις της ΕΥΔΑΠ να περιοριστούν οι σπατάλες

Μειωμένα κατά περίπου 350 εκατομμύρια κυβικά μέτρα σε σχέση με πέρυσι βρήκε τα
αποθέματα νερού στους ταμιευτήρες της ΕΥΔΑΠ ο πρόσφατος Αγιασμός των Υδάτων.

Το σύνολο των απολήψιμων αποθεμάτων νερού στους ταμιευτήρες του Μαραθώνα, της
Υλίκης και του Μόρνου προχθές ανερχόταν στο ύψος των 716,2 εκατομμυρίων
κυβικών μέτρων και ήταν μειωμένο κατά 349,087 εκατ. κ.μ. σε σχέση με τον
Ιανουάριο του 2000! Η διοίκηση της ΕΥΔΑΠ, που βλέπει τα αποθέματα νερού να
μειώνονται και τον βαρύ χειμώνα (που θα γέμιζε τους ταμιευτήρες)… να
καθυστερεί, συνιστά στους καταναλωτές να περιορίσουν τις σπατάλες του νερού.

Πάντως, ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας κ. Διονύσιος Ξένος όταν ρωτήθηκε
εάν η ΕΥΔΑΠ εξετάζει την επιβολή περιοριστικών μέτρων απάντησε ότι «κάτι
τέτοιο θα ήταν το τελευταίο που θα μπορούσε να γίνει». Ο ίδιος πρόσθεσε ότι με
ορθολογική χρήση του νερού δεν θα υπάρξουν προβλήματα, καθώς ελπίζεται ότι έως
τα τέλη του χρόνου θα τεθεί σε λειτουργία και ο ταμιευτήρας του Ευήνου που
βρίσκεται στο τελικό στάδιο κατασκευής του.