Διαλέξτε νόμισμα για τις καταθέσεις σας

Συναγερμό έχει σημάνει στα τραπεζικά επιτελεία η έλευση του ευρώ ως επίσημου
νομίσματος της χώρας από την 1η Ιανουαρίου. Και αυτό, γιατί αν κάποιος
αποταμιευτής θα θέλει στο εξής να περιορίσει τον επενδυτικό του κίνδυνο, θα
πρέπει πλέον να απευθύνεται στα εκτός της ζώνης του ευρώ νομίσματα. Ποια είναι
τα δημοφιλέστερα από αυτά; Το αμερικανικό δολάριο, το ιαπωνικό γιεν, η αγγλική
στερλίνα και το ελβετικό φράγκο. Μόνο που θα πρέπει να έχει υπόψη του ότι οι
επενδύσεις σε ξένο νόμισμα ενέχουν πάντοτε έναν σημαντικό κίνδυνο. Οι
αποδόσεις τους βρίσκονται σε συνάρτηση με τις διεθνείς οικονομικές εξελίξεις,
οι οποίες μεταβάλλονται σχεδόν από τη μία εβδομάδα στην άλλη. Οπότε οι
επενδυτές, οι οποίοι προτιμούν το συγκεκριμένο προϊόν, θα πρέπει να λαμβάνουν
σοβαρά υπόψη τη συγκεκριμένη παράμετρο πριν κάνουν οποιαδήποτε κίνηση.

Πάρτε για παράδειγμα την πορεία του δολαρίου κατά τον τελευταίο μήνα. Περί τα
τέλη Νοεμβρίου, το αμερικανικό νόμισμα σε σχέση με τη δραχμή κέρδιζε περίπου
25% από την αρχή του χρόνου.

Η εικόνα μετεβλήθη άρδην τις επόμενες 25 ημέρες, καθώς τα κέρδη του δολαρίου
έναντι της δραχμής περιορίσθηκαν σε περίπου 15%. Αν από το ποσοστό αυτό
αφαιρεθεί το κόστος μετατροπής από νόμισμα σε νόμισμα, το οποίο υπολογίζεται
σε 2,5% κατά μέσον όρο, τότε η καθαρή απόδοση της δολαριακής επένδυσης
υπολογίζεται πλέον στο 11% με 12,5% για το δωδεκάμηνο του 2000. Αν
συνυπολογισθεί και το γεγονός ότι στο μεγαλύτερο διάστημα του χρόνου τα
δραχμικά επιτόκια ήταν μεγαλύτερα των δολαριακών, τότε η πραγματική απόδοση
που έφερε το δολάριο σε όσους το προτίμησαν φέτος ήταν ακόμη μικρότερη. Το
ίδιο, κατά το μάλλον ή ήττον, ισχύει και στην περίπτωση του γιεν, μόνο που
πρακτικά δεν έχει καμία αξία η εξέτασή του, αφού καταθέσεις σε ιαπωνικό
νόμισμα στη χώρα μας δεν υπάρχουν.

Οι δραχμικές καταθέσεις

Συγκρίνοντας τα παραπάνω ποσοστά, με τις αρνητικές αποδόσεις που αποφέρουν
πλέον στους αποταμιευτές οι δραχμικές καταθέσεις στο ταμιευτήριο,
αποδεικνύεται ότι παραμένουν περισσότερο συμφέροντα. Πάντως, ακόμη και σήμερα,
αν κάποιος επενδυτής πραγματοποιήσει μια καλή έρευνα αγοράς θα βρει επιτόκια
από 4% και πάνω για τις δραχμικές καταθέσεις του. Μόνο που θα πρέπει να
διαθέτει αξιόλογο ποσόν προς επένδυση.

Αν, μάλιστα, η σύγκριση δραχμικών και συναλλαγματικών καταθέσεων γίνει σε
βάθος χρόνου, τότε η επένδυση στη δραχμή αποδεικνύεται μακράν καλύτερη.

Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι σε πρόσφατο σχετικό αφιέρωμα της αμερικανικής
εφημερίδας «Wall Street Journal» (WSJ) υποστηριζόταν ότι «από το 1990 μέχρι
σήμερα οι αποδόσεις της δραχμής ήταν οι καλύτερες στον δυτικοευρωπαϊκό χώρο».
Το συμπέρασμα αυτό δεν είναι αυθαίρετο. Σύμφωνα με στοιχεία της Τραπέζης της
Ελλάδος και του ΟΟΣΑ, τα επιτόκια της ελληνικής χρηματαγοράς το 1994
βρίσκονταν στο 24,60%, όταν στη Σουηδία κυμαίνονταν στο 7,60%, στη Μεγάλη
Βρετανία στο 5,50%, στην Ελβετία στο 5,85%, στις ΗΠΑ στο 4,70% και στην
Ιαπωνία μόλις στο 2,30%. Έκτοτε πολύ νερό κύλησε στο αυλάκι των επιτοκιακών
και νομισματικών εξελίξεων.

Έτσι, πέρυσι ήταν η τελευταία χρονιά που τα ελληνικά επιτόκια ήταν διψήφια.
Σήμερα, έχουν πέσει στα επίπεδα του κοινοτικού μέσου όρου. Δηλαδή κάπου στην
περιοχή του 4%. Μεσοσταθμικά όμως και για την περίοδο 1990-2000 η δραχμική
κατάθεση εξακολουθεί να κατέχει τα πρωτεία από πλευράς απόδοσης και, κατά
συνέπειαν, επιβεβαιώνεται το συμπέρασμα της WSJ.

Σύμφωνα με το τμήμα ανάλυσης της Alpha Bank: «Η δραχμή είχε πάντα υψηλά
επιτόκια επειδή εθεωρείτο ότι η διολίσθησή της θα ήταν μεγάλη. Με εξαίρεση
όμως τις περιπτώσεις του δολαρίου και του γιεν, αποδείχθηκε ότι κατόρθωσε να
συγκρατήσει τις δυνάμεις της και, κατά συνέπειαν, έναντι των υπολοίπων
νομισμάτων εξακολουθεί να εξασφαλίζει καλές αποδόσεις». Για την ιστορία, ας
αναφερθεί ότι το δολαριακό επιτόκιο τον Ιανουάριο του 1999 ήταν λίγο πάνω από
το 5% και το δραχμικό σε περίπου 10%. Ακόμη κι έτσι όμως, όσοι είχαν
προτιμήσει το δολάριο σήμερα απολαμβάνουν μία καθαρή απόδοση της τάξεως του
25%, περίπου. Όσον αφορά τις καταθέσεις σε αγγλικές στερλίνες, υπάρχουν, αλλά
δεν αποδείχθηκαν εξαιρετικά κερδοφόρες για εκείνους που τις προτίμησαν στις
αρχές του 2000. Το αγγλικό νόμισμα ενισχύθηκε έναντι του ελληνικού έως τις
αρχές Δεκεμβρίου, κατά 7,6%. Αν συνυπολογισθούν οι μετατροπές και οι διαφορές
μεταξύ επιτοκίων (δραχμής – στερλίνας), ουσιαστικά η κατάθεση στο αγγλικό
νόμισμα αποδεικνύεται ότι δεν συνέφερε.

Λίγο καλύτερα είναι τα πράγματα σε σχέση με τον Ιανουάριο του 1999, αλλά αν
συγκριθούν με το 1995 τότε η δραχμή αποδεικνύεται πολύ περισσότερο αποδοτική
και επιβεβαιώνεται το συμπέρασμα της WSJ.

Ενισχυτικά σε αυτήν τη λογική λειτουργεί και η σύγκριση των αποδόσεων από τις
καταθέσεις σε δραχμές και σε ελβετικό φράγκο. Η ενίσχυση του τελευταίου έναντι
του εθνικού νομίσματος από τον Ιανουάριο του 2000 έως τις αρχές Δεκεμβρίου
φθάνει στο 7,6%. Το επιτόκιό του είναι 1,5% ­ άρα πολύ μικρό σε σχέση με αυτό
της δραχμής ­ και κατά συνέπειαν αποδεικνύεται μη ελκυστικό. Το αυτό ισχύει,
αν επιχειρηθεί μία σύγκριση των καταθετικών αποδόσεων των δύο νομισμάτων, σε
βάθος χρόνου.

Πώς θα ανοίξετε έναν συναλλαγματικό λογαριασμό

Δυνατότητα απόκτησης καταθετικού λογαριασμού σε συνάλλαγμα έχουν πλέον όλοι οι
Έλληνες πολίτες και όχι μόνο. Ακόμα και οι αλλοδαποί, οι οποίοι βρίσκονται στη
χώρα μας με κανονική άδεια παραμονής, μπορούν ανά πάσα στιγμή να πάνε σε ένα
τραπεζικό κατάστημα και να ανοίξουν έναν καταθετικό λογαριασμό σε συνάλλαγμα,
μετατρέποντας τις δραχμές που έχουν. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση που
φέρουν στη χώρα μας αδήλωτο συνάλλαγμα. Σε αντίθετη περίπτωση, ειδικά όσον
αφορά τους αλλοδαπούς, δεν υπάρχει δυνατότητα απόκτησης λογαριασμού σε
συνάλλαγμα, εκτός κι αν το έχουν δηλώσει στο Τελωνείο.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να διευκρινισθεί ότι οι Έλληνες καταθέτες από το
συναλλαγματικό τους λογαριασμό, εφόσον προχωρήσουν σε κάποια δραχμοποίηση, δεν
δικαιούνται βεβαίωση αγοράς συναλλάγματος, για λόγους φοροαπαλλαγής. Εκτός κι
αν αυτό το συνάλλαγμα το έχουν φέρει από το εξωτερικό. Αλλά και πάλι οι
φοροαπαλλαγές που δικαιούνται είναι πλέον μικρές σε σχέση με ό,τι ίσχυε
παλαιότερα. Κατά συνέπεια, το όφελος είναι πλέον ελάχιστο.

Σε ό,τι αφορά το τυπικό μέρος της απόκτησης ενός τέτοιου λογαριασμού (σ.σ. σε
συνάλλαγμα) είναι το ίδιο ακριβώς με αυτό που ισχύει για την απόκτηση ενός
δραχμικού καταθετικού λογαριασμού. Αρκούν δηλαδή τα στοιχεία ταυτότητας και
διεύθυνσης κι αμέσως γίνεστε κάτοχός του.