Η χρονιά που μας τρέλαναν οι… αγελάδες! Η ψευδαίσθηση των Ρώσων

Από το Βελιγράδι έως το Γκρόσνι και από την Ουάσιγκτον έως την Ιερουσαλήμ,
τα γεγονότα διαδέχθηκαν το ένα το άλλο αφήνοντας πίσω τους απορίες για τις
συγκρούσεις. Στην Παλαιστίνη ή την Τσετσενία ο κύκλος του αίματος δεν λέει να
κλείσει.

Η χρονιά που πέρασε ξάφνιασε με τραγωδίες, όπως του Κονκόρντ και του
υποβρυχίου Κουρσκ, είχε πολιτικές ανατροπές (όπως του Φουχιμόρι και του
Μιλόσεβιτς), προβληματισμούς λόγω της ηλεκτρονικής προόδου, μεγάλες δίκες
(ακόμα και πρόεδρο ανέδειξαν), οικονομικούς προβληματισμούς ­ λόγω πετρελαίου
­ αλλά και προσδοκίες από μια ισχυρότερη Ευρώπη. Ανησυχίες για επιδημίες νέου
τύπου ­ όπως των τρελών αγελάδων ­ αλλά και παλιές (AIDS, που μαζί με τον λιμό
αφανίζει τους λαούς στην Αφρική). Ο απολογισμός μιας ακόμα χρονιάς που
προκάλεσε απογοητεύσεις, αλλά ταυτόχρονα γέννησε και κάποιες ελπίδες.

Πούτιν κερνά, Πούτιν πίνει

Η συνταγή θα μπορούσε να περιλαμβάνεται σε ένα οποιοδήποτε εγχειρίδιο
διαμόρφωσης σύγχρονων Λατινοαμερικανών δικτατόρων. Πρώτα απ’ όλα, υπόσχεσαι σ’
έναν πρόεδρο, που έχει μπλέξει σε διάφορα σκάνδαλα, ότι αν σε χρίσει διάδοχό
του, θα τον απαλλάξεις από κάθε κατηγορία. Έπειτα, εξαπολύεις έναν άγριο
πόλεμο εναντίον ενός απείθαρχου λαού και προβαίνεις σε εκτεταμένες σφαγές, για
να ανεβάσεις τη δημοτικότητά σου και να εξασφαλίσεις τη νίκη σου στις εκλογές.
Καλού-κακού κλέβεις και κανένα εκατομμύριο ψήφους, για να εμφανιστείς ως
θριαμβευτής: ξέρεις καλά ότι ακόμη και αν μια μέρα η νοθεία σου αποκαλυφθεί,
θα κουκουλώσεις το θέμα και δεν θα υποστείς καμιά κύρωση. Στη συνέχεια,
διορίζεις διάφορους πρώην και νυν πράκτορες σε υψηλά αξιώματα: τους
εμπιστεύεσαι περισσότερο από τους πολιτικούς και τους γραφειοκράτες. Εκβιάζεις
τους μεγιστάνες των μέσων ενημέρωσης και φροντίζεις να απαλλαγείς από εκείνους
που δεν υποτάσσονται στις επιταγές σου. Και όταν ολόκληρος ο λαός σου
πλήττεται από μια απίστευτη τραγωδία και γονατίζει από τον πόνο, εκφράζεις
επιδεικτικά την περιφρόνηση που πάντα είχες γι’ αυτόν.

Το σενάριο θυμίζει πράγματι Λατινική Αμερική ­ αλλά αφορά τη Ρωσία του 2000.
Και η μεγάλη διαφορά από τις δικτατορίες του Πινοσέτ και του Βιντέλα είναι ότι
ο ηγέτης για τον οποίο μιλάμε χαίρει μιας πρωτοφανούς δημοτικότητας: οι
τελευταίες δημοσκοπήσεις δίνουν στον Βλαντίμιρ Πούτιν 65%. Τύφλα να ‘χει ο
Μπλερ και οι άλλοι Ευρωπαίοι.

Αυτό ήθελε η πλειοψηφία των Ρώσων: ένα στιβαρό ηγέτη που να κυβερνά με σιδηρά
πυγμή και να ξέρει να διατηρεί ζωντανή την ψευδαίσθηση ότι η Ρωσία εξακολουθεί
να είναι μια μεγάλη δύναμη. Ο Πούτιν δεν θα τους απογοητεύσει. Θα επαναφέρει
ακόμη και τον σοβιετικό εθνικό ύμνο, όπου τη θέση του θεού Στάλιν έχει πάρει ο
Θεός των ουρανών («ο μόνος που είναι πάνω από την πατρίδα»), κρατώντας
παράλληλα την κόκκινη σημαία στον στρατό και τον θυρεό της τσαρικής εποχής. Κι
αν ο Ροστροπόβιτς δήλωσε ότι θα παραμένει καθιστός όταν ακούγεται αυτός ο
ύμνος, κανέναν δεν ενδιαφέρει. Οι διανοούμενοι ήταν πάντα ύποπτοι, ο Στάλιν
είχε δίκιο που τους κυνηγούσε.