ΔΡΟΜΟΙ

Ενδιαφέροντα…

… πράγματα συμβαίνουν στη Σουηδία. Ένα μήνα πριν αναλάβει την ευρωπαϊκή
προεδρία, ο πρωθυπουργός Γκόραν Πέρσον δήλωσε πως η χώρα του παύει πια να
είναι ουδέτερη, αλλά παραμένει «εκτός συμμαχιών». Το βασικό επιχείρημα είναι
ότι, μετά το τέλος των δύο ψυχροπολεμικών μπλοκ, δεν υπάρχουν πια δύο
αντίπαλες δυνάμεις που ανάμεσά τους να μπορεί κανείς να τοποθετηθεί ως
«ουδέτερος». Το ζήτημα ήρθε στη σουηδική Βουλή, ενώ το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα
ετοιμάζεται να αλλάξει το πρόγραμμά του για να βολέψει μέσα σε αυτό την
ιδεολογική του μεταστροφή. Πάντως, η σουηδική κυβέρνηση επιμένει ότι δεν
σκοπεύει να προσχωρήσει στο ΝΑΤΟ και ότι θα παραμείνει «εκτός συμμαχιών».

Το ζήτημα…

… είναι βέβαια τυπικό, αφού η Σουηδία επικρότησε τους βομβαρδισμούς της
Συμμαχίας στη Γιουγκοσλαβία, έλαβε μέρος στη Συνεργασία για την Ειρήνη,
υποστήριξε το ΝΑΤΟϊκό προτεκτοράτο στο Κοσσυφοπέδιο και μετέχει στη
στρατιωτικοποίηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μοναδικό εμπόδιο είναι το πυρηνικό
δόγμα και ο πυρηνικός σχεδιασμός του ΝΑΤΟ, αφού η χώρα εμμένει στην κατάργηση
των πυρηνικών όπλων. Όμως και εδώ, όπως και στην «ουδετερότητα», μπορούν να
βρεθούν, αν χρειαστεί, τα κατάλληλα παιχνίδια με τις λέξεις. Έτσι και αλλιώς,
η ουδετερότητα έχει γίνει πια μια «κακή λέξη», μπροστά σε άλλες «καλές»: ηθική
δέσμευση, διαχείριση κρίσεων, ανθρωπιστική επέμβαση.

Η εικόνα…

… που μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο δημιούργησαν οι σκανδιναβικές χώρες για
τον εαυτό τους αλλάζει: από την ουδετερότητα, περνούν σιγά-σιγά στη
διεθνοποίηση, τον εξευρωπαϊσμό και τον εξαμερικανισμό της αμυντικής πολιτικής
τους. Μάλιστα, η Δανία έφτασε στο σημείο να συμμετάσχει στους βομβαρδισμούς
της Γιουγκοσλαβίας (ο υπουργός Άμυνας της χώρας Χανς Χέκερουπ ανταμείφθηκε γι’
αυτό, αναλαμβάνοντας την ηγεσία της δύναμης του ΟΗΕ στο Κοσσυφοπέδιο). Η
εικόνα των σκανδιναβικών χωρών που άλλοτε μεσολαβούσαν για την αποσόβηση των
κρίσεων δεν υπάρχει πια: σήμερα εμπλέκονται σε περιοχές του κόσμου όπου δεν
υπάρχει ειρήνη και όπου δεν θα είχε υπάρξει πόλεμος αν είχε φροντίσει γι’ αυτό
νωρίτερα η διεθνής κοινότητα.

Η ειρωνεία…

… είναι ότι, αναλαμβάνοντας την ευρωπαϊκή προεδρία την 1η Ιανουαρίου, η
Σουηδία θα είναι η χώρα που θα προωθήσει τη στρατιωτικοποίηση της Ευρωπαϊκής
Ένωσης, οδηγώντας την σε πιο στενό εναγκαλισμό με το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ. Έτσι,
δεν πρόκειται να ξαφνιαστεί κανείς, αν κάποτε, μάλλον σύντομα, ακούσει από
επίσημα σουηδικά χείλη: «Μια που κάναμε όλα αυτά τα πράγματα και βοηθήσαμε με
αφοσίωση το ΝΑΤΟ να εφαρμόσει τις πολιτικές του, είναι πολύ φυσικό να θέλουμε
και εμείς πρόσβαση στα κέντρα των αποφάσεων, ώστε να μπορούμε να διαμορφώσουμε
αυτές τις πολιτικές». Με δυο λόγια, όπως υποστηρίζει το σουηδικό Υπερεθνικό
Ίδρυμα Ερευνών για την Ειρήνη, δεν αποκλείεται η Σουηδία να διολισθαίνει αργά
αλλά σταθερά προς το ΝΑΤΟ. Σίγουρα, αυτή η Σουηδία δεν έχει καμιά σχέση με τη
Σουηδία του Όλαφ Πάλμε. Δεκαπέντε χρόνια μετά τη δολοφονία του, εξακολουθούμε
να μετράμε το κόστος από τον χαμό του.