Σπίτια του τα ανάκτορα, περιβόλι ο τέως…

Το πολυτελές ξενοδοχείο «Κλάριτζις» επέλεξε ο πρώην βασιλιάς Κωνσταντίνος
για να δώσει συνέντευξη Τύπου, με θέμα την πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού
Δικαστηρίου.

Σε μελοδραματικό ύφος, ο πρώην βασιλιάς υποστήριξε ότι το Τατόι και το Μον
Ρεπό «είναι σπίτια, δεν είναι ανάκτορα», προσθέτοντας ότι «πολύς κόσμος έχει
δύο σπίτια στην Ελλάδα» και γι’ αυτό ζητάει να «του τα δώσουν πίσω»! Αν,
πάντως, δεν του επιστραφούν τα αποκαλούμενα «σπίτια», ο πρώην βασιλιάς, παρότι
«δεν είναι καλός στα νούμερα», αποτιμά την αξία τους σε 160 δισ. δρχ. Αυτό
είναι το ύψος της αποζημίωσης που διεκδικεί από το Ελληνικό Δημόσιο ­ δηλαδή
τους Έλληνες φορολογούμενους. Κατά τα άλλα, «τα ανάκτορα ανήκουν στον λαό»,
όπως είπε.

Δεν ήταν η μόνη φορά στη διάρκειά της συνέντευξής του, που ο πρώην βασιλιάς
υπέπεσε σε ανακρίβειες, αντιφάσεις ή ασυναρτησίες. Ξεκίνησε σε συμβιβαστικό
ύφος λέγοντας ότι «σέβεται απόλυτα τη θέση που έχει σήμερα ο κ. Σημίτης», ο
οποίος «είναι ο πρωθυπουργός της Ελληνικής Δημοκρατίας και ελπίζω και εύχομαι
να καθήσει μαζί μου να βρούμε λύση». Όταν όμως τον ρώτησαν λίγο αργότερα τι
έχει να πει για τη δήλωση του πρωθυπουργού, η οποία τον χαρακτηρίζει υπεύθυνο
για τη δικτατορία, ο τόνος ήταν εντελώς διαφορετικός: «Δεν ξέρω τι προσφέρει
αυτή τη στιγμή να έχουμε προσωπικές επιθέσεις. Δεν το καταλαβαίνω εγώ αυτό.
Και να θέλει ένας άνθρωπος να βρίσει έναν άλλο άνθρωπο, δεν το βρίσκω ότι
είναι σωστό. Θα μου επιτρέψετε να μην κατέβω σε αυτό το επίπεδο».

Στην πραγματικότητα, ο πρώην βασιλιάς επιχείρησε να διαστρεβλώσει το
περιεχόμενο της απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου του Στρασβούργου. Όπως
είναι γνωστό σε όλους όσους προσφεύγουν σε αυτό για θέματα απαλλοτριώσεων, το
Δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει μόνο εύλογη (ούτε καν πλήρη) αποζημίωση και
όχι επαναφορά της προηγούμενης κατάστασης ­ δηλαδή επιστροφή των σπιτιών. Παρ’
όλα αυτά, ενώ προσέφυγε με ιδιοτελείς οικονομικούς στόχους, ο πρώην βασιλιάς
λέει τώρα: «Εγώ αυτό που ζητάω είναι να μην με αποζημιώσετε, αλλά να μου
δώσετε το σπίτι μου». Προσπαθεί δηλαδή να αναστρέψει τα αποτελέσματα του νόμου
2215/94, με τον οποίο συντελέσθηκε η απαλλοτρίωση της βασιλικής περιουσίας στο
Μον Ρεπό, στο Τατόι και το Πολυδένδρι.

Στη συνέντευξη, ο πρώην βασιλιάς εμφανίσθηκε ως θύμα με φράσεις του τύπου «μού
πήραν το σπίτι μου, μού κάναν αδικία, θέλω το σπίτι μου πίσω, θέλω τους τάφους
των γονιών μου», δηλώνοντας «Ρωμιός» και εμφανιζόμενος γενικώς ως νομιμόφρων:
«Η Ελλάς», είπε, «είναι Προεδρευομένη Δημοκρατία. Αυτό απεφάσισε ο λαός. Εγώ
δέχομαι και σέβομαι το Σύνταγμα της Ελλάδος». Όταν όμως ρωτήθηκε γιατί θέλει
το όνομά του στο διαβατήριό του ως «Κωνσταντίνος, πρώην βασιλεύς των Ελλήνων»,
αντί για του ονοματεπώνυμου Κωνσταντίνος Γλύξμπουργκ, απάντησε: «Δεν μπορώ να
αλλάξω την ιστορία της Ελλάδος. Εγώ είμαι ο Κωνσταντίνος, ο πρώην βασιλιάς των
Ελλήνων. Αυτό μπορεί να ενοχλεί ανθρώπους, αλλά δεν μπορώ να το αλλάξω. Και
δεν φταίω εγώ που δεν έχω όνομα. Είμαι αυτός που είμαι». Στην πράξη αυτό
σημαίνει ότι ο πρώην βασιλιάς αρνείται να συμμορφωθεί με την απόφαση του
Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου του Απριλίου του 1998 που έκρινε απαράδεκτη την
προσφυγή του για το όνομα.

Δεν είναι η μόνη περίπτωση που ο πρώην βασιλιάς ερμηνεύει και αξιοποιεί
δικαστικές αποφάσεις ή πολιτικά γεγονότα όπως και όσο τον συμφέρουν. Έτσι,
αποφάσισε εκ των υστέρων να επικαλεστεί τη συμφωνία που διαπραγματευόταν με
την κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου στα τέλη της δεκαετίας του ’80. Είπε
χαρακτηριστικά: «Η δική μου κακή τύχη ήτανε ότι, λίγο πριν υπογράψει η
κυβέρνηση αυτό το συμβόλαιο, ο πρωθυπουργός της αρρώστησε. Και ήρθε στην
Αγγλία και έκανε εγχείρηση, μετά έγιναν εκλογές και ήρθε η Νέα Δημοκρατία,
ξαναρχίσαμε από την αρχή». Σύμφωνα όμως με τον κ. Δ. Τσοβόλα, που ως υπουργός
Οικονομικών τότε διαπραγματευόταν με την πλευρά του πρώην βασιλιά, οι
Γλύξμπουργκ υπαναχώρησαν όταν ασθένησε ο Ανδρέας Παπανδρέου και το «ανφαίρ»
του κ.Κ. Μητσοτάκη τούς δημιούργησε την εντύπωση ότι θα πετύχαιναν καλύτερο
διακανονισμό με μια κυβέρνηση της Ν.Δ. ­ ελπίδα η οποία στη συνέχεια
δικαιώθηκε. Ο πρώην βασιλιάς παραδέχθηκε επίσης ότι στη δεκαετία του ’80 ήταν
εκείνος που είχε παρακαλέσει τον βασιλιά Χουάν Κάρλος της Ισπανίας να ζητήσει
από τον τότε πρωθυπουργό Φελίπε Γκονζάλες να προσεγγίσει τον Ανδρέα Παπανδρέου
για το θέμα της βασιλικής περιουσίας.

Ο πρώην βασιλιάς εμφανίζεται να επιθυμεί διακαώς διαπραγματεύσεις με την
κυβέρνηση ­ αν και όχι «μέσω του Τύπου». «Δεν θέτω όρους, δεν θέτω τίποτε»,
λέει, ενώ ισχυρίζεται ότι ουδέποτε διεκδίκησε το «τερατώδες», όπως το
χαρακτηρίζει, πόσο των 615 δισ. δρχ. που του απεδόθη: «Εγώ πρώτη φορά το
άκουσα αυτό πέρυσι στο Σίδνεϊ ­ μα τον Θεό». Αν και υπήρξε φειδωλός ως προς
τις λεπτομέρειες, η εκβιαστική θέση του πρώην βασιλιά προκύπτει από τα
λεγόμενά του: δύο σπιτάκια ή 160 δισ. δρχ…

Ενώ η ετυμηγορία του εκλογικού σώματος για τη μοναρχία ήταν αρνητική, ο
Κωνσταντίνος επιμένει να εικάζει αυθαιρέτως για τη βούληση του ελληνικού λαού
όσον αφορά τη βασιλική περιουσία ακριβώς όπως τον βολεύει: «Σήμερα, αν
ερωτείτο ο ελληνικός λαός τέτοιο ερώτημα, νομίζετε ότι θα ήθελε να πληρώνει
ποσά για αυτά εδώ; Θα έλεγε, δώστε του το σπίτι».

Όπως αναφέρει από το Λονδίνο, ο συνεργάτης των «ΝΕΩΝ» Στέφανος Διανέλλος, η
συνέντευξη διήρκεσε περίπου 35 λεπτά και είχε αρκετές γραφικές στιγμές. Όταν ο
πρώην βασιλιάς ρωτήθηκε για την έλευσή του στην Ελλάδα το καλοκαίρι του 1993,
υποστήριξε ότι δεν πήγε ούτε σε ένα μέρος στο οποίο δεν είχε συνεννοηθεί
προηγουμένως με την κυβέρνηση Μητσοτάκη, προσθέτοντας: «Μου είπε η γυναίκα μου
ότι τα παιδιά μου θέλουν παγωτό. Κατέβηκα, λοιπόν, στις Σπέτσες για να τους
πάρω το παγωτό, όμως ο Λιμενάρχης μού είπε ότι υπάρχει απαγόρευση της
κυβέρνησης…».

ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

«Κροκοδείλια δάκρυα»

«ΚΡΟΚΟΔΕΙΛΙΑ ΔΑΚΡΥΑ» χαρακτήριζαν κυβερνητικές πηγές τούς ισχυρισμούς του
πρώην βασιλιά Κωνσταντίνου ότι «θέλει πίσω το σπίτι του». Η κυβέρνηση
παραμένει στη γραμμή που έδωσε ο Πρωθυπουργός κ. Κ. Σημίτης κατά τη δήλωσή
του, ενδέχεται μάλιστα να σκληρύνει τη στάση της και να ανεβάσει τους τόνους
αν ο Κωνσταντίνος επιμείνει. «Η Ελλάδα δεν διαπραγματεύεται με δυνάμεις ή
παράγοντες που στρέφονται εναντίον των συμφερόντων της χώρας», δήλωσε
χαρακτηριστικά ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Δ. Ρέππας. «Πιστεύουμε», είπε,
«ότι η εξέλιξη αυτής της διαμάχης θα οδηγήσει στο να αντιληφθούν όλοι πόσο
απαράδεκτη, από πολιτική, ηθική και ιστορική άποψη είναι η απαίτηση του
Κωνσταντίνου Γλύξμπουργκ».

Νομικοί κύκλοι, οι οποίοι εμπλέκονται στον χειρισμό του θέματος, επισημαίνουν
ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο του Στρασβούργου σε καμία περίπτωση δεν έχει
επιδικάσει τα αστρονομικά ποσά που διεκδικεί ο πρώην βασιλιάς. Αυτός εικάζεται
ότι είναι ο λόγος για τον οποίο ο Κωνσταντίνος προσπαθεί να επιτύχει «με
εκβιασμούς ή παρακάλια» έναν εξωδικαστικό συμβιβασμό πριν από την πάροδο του
εξαμήνου. Το πιθανότερο είναι ότι το «εύλογο» ποσόν που θα επιδικάσει τελικά
το Δικαστήριο θα είναι πολύ χαμηλό αφού, σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασής
του, και οφειλές των Γλύξμπουργκ στο Δημόσιο και φοροαπαλλαγές θα λάβει υπόψη.
Δεδομένου ότι η νομιμότητα της απαλλοτρίωσης που επέφερε ο Νόμος 2215/94 δεν
επλήγη από την απόφαση του Δικαστηρίου, η καταβολή της αποζημίωσης θα κλείσει
οριστικά ακόμη και την οικονομική πτυχή της διαφοράς.

Προς το παρόν, η ελληνική κυβέρνηση δεν βιάζεται να προβεί σε κάποια κίνηση.
Σύμφωνα όμως με ασφαλείς πληροφορίες, υπάρχουν ορισμένες σκέψεις για τον τρόπο
με τον οποίο θα καταλήξει η Ελλάδα σε μια πρόταση προς το Δικαστήριο του
Στρασβούργου για το αν πρέπει να καταβληθεί στον πρώην βασιλιά κάποιο ποσόν
αποζημίωσης ή όχι, και ποιο θα πρέπει ενδεχομένως να είναι το ύψος του. Όπως
είναι γνωστόν, υπάρχουν ήδη οι εκτιμήσεις ξένων οίκων, όπως η Deloitte &
Touche και η Lambert & Smith, για τις οφειλές των Γλύξμπουργκ στο Δημόσιο
(197,5 δισ.) και την αξία της βασιλικής περιουσίας (185 δισ. δρχ.). Το ερώτημα
όμως είναι αν θα έπρεπε και αν είναι δυνατόν να θεσπισθεί με κάποιον τρόπο μια
διαδικασία καθορισμού για το αν, μετά την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου,
υφίσταται ή όχι θέμα απόδοσης ενός τέτοιου ποσού, δεδομένων και των οφειλών
του πρώην βασιλιά στο Δημόσιο.

Η απόφαση αυτή θα μπορούσε ίσως να ανατεθεί σε κάποια (δικαστική ενδεχομένως)
αρχή. Με αυτόν τον τρόπο, θα μπορούσε να αντικειμενικοποιηθεί και να λάβει
δικαιοδοτικό και όχι πολιτικό χαρακτήρα. Με βάση μια τέτοια διαδικασία θα
μπορούσε η κυβέρνηση να υποβάλει την πρότασή της στο Στρασβούργο.

Φυσικά, υπάρχει το ερώτημα αν είναι απαραίτητη ή και αν ευσταθεί μια τέτοια
πρωτοβουλία στο πλαίσιο της ελληνικής έννομης τάξης, δεδομένου του Νόμου
2215/94 ο οποίος έχει κριθεί συνταγματικός από το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο.
Πρόκειται για ένα λεπτό θέμα, στο οποίο η κυβέρνηση απέχει από το να έχει
διαμορφώσει άποψη και το οποίο έχει αναλάβει να διερευνήσει νομικώς ο υπουργός
Δικαιοσύνης κ. Μ. Σταθόπουλος.

Πάντως, η Ελλάδα έχει στη διάθεσή της έξι μήνες για την ανάπτυξη μιας τέτοιας
(πιθανώς νομοθετικής) πρωτοβουλίας. Ούτως ή άλλως, η απόφαση της μη
διαπραγμάτευσης με τον πρώην βασιλιά είναι ειλημμένη, η δε κυβέρνηση, όπως
είπε ο κ. Ρέππας, «θα υπερασπισθεί σθεναρά τα συμφέροντα της χώρας μέχρι
τέλους».

Ο Καραμανλής υιοθέτησε τη γραμμή Μητσοτάκη

Ο κ. Κ. Μητσοτάκης επέτυχε να σύρει άλλη μια φορά τη Ν.Δ. στη γραμμή του, όπως
έχει συμβεί κατ’ επανάληψη στην αναθεώρηση του Συντάγματος. Αυτή τη φορά είναι
για το θέμα της βασιλικής περιουσίας. Όπως είναι γνωστό, ο επίτιμος ζητεί από
την κυβέρνηση να συμβιβασθεί με τον πρώην βασιλιά. Η άποψή του ακυρώνει την
εντύπωση ότι η θέση της κυβέρνησης για μη διαπραγμάτευση εκφράζει ευρεία
συναίνεση των πολιτικών δυνάμεων στην Ελλάδα. Αξίζει να σημειωθεί ότι με τον
ίδιο ακριβώς τρόπο ο κ. Μητσοτάκης είχε υπονομεύσει με το γνωστό «ανφέρ» τις
συζητήσεις της κυβέρνησης Παπανδρέου με τον Κωνσταντίνο πριν από περισσότερο
από δέκα χρόνια.

Το ενδιαφέρον είναι ότι η αξιωματική αντιπολίτευση, ύστερα από σιωπή αρκετών
ημερών, υιοθετεί τις απόψεις του κ. Μητσοτάκη. Έτσι, πηγές της Ρηγίλλης έλεγαν
ότι ο πρόεδρος της Ν.Δ. κ. Κ. Καραμανλής (όπως τόνισε χθες το βράδυ στον κ. Ν.
Χατζηνικολάου στην εκπομπή «Ενώπιος ενωπίω» στο Mega Channel) θεωρεί ότι
ευθύνη για την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου έχει το ΠΑΣΟΚ, με το
επιχείρημα ότι τίποτε από όλα αυτά δεν θα είχε γίνει αν η κυβέρνηση Παπανδρέου
δεν είχε ανατρέψει το 1994 τον Νόμο 2086/92, με τον οποίο ο κ. Μητσοτάκης
επικύρωσε τη γνωστή συμφωνία της κυβέρνησής του με τον πρώην βασιλιά. Επ’
αυτού αξίζει να σημειωθεί ότι ο νόμος αυτός εκρίθη τελικά αντισυνταγματικός
από το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο.

Τη γραμμή Μητσοτάκη δεν υιοθέτησε μόνον η Ρηγίλλης αλλά και ο πρώην αρχηγός
της Ν.Δ. κ. Μ. Έβερτ, ο οποίος ζήτησε «να βρει η κυβέρνηση μαζί με τον πρώην
βασιλιά μια λύση που να είναι επωφελής για τον τόπο». Ήδη ο κ. Πρ. Παυλόπουλος
είχε αρνηθεί ότι, ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας το 1994, ο Κωνσταντίνος
Καραμανλής είχε ενημερωθεί και επιδοκιμάσει τον Νόμο 2215/94 της κυβέρνησης
Παπανδρέου. Πρόκειται για κάτι που διέψευσε κατηγορηματικά ο συντάκτης του
νόμου κ. Ευ. Βενιζέλος, επισημαίνοντας ότι η πρωτοβουλία εκείνη φέρει την
πολιτειακή σφραγίδα των Ανδρέα Παπανδρέου και Κωνσταντίνου Καραμανλή. Αξίζει
επίσης να σημειωθεί ότι το 1998, όταν η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου
είχε δικαιώσει την Ελλάδα για τα κυρίως θέματα της προσφυγής του πρώην
βασιλιά, οι συνεργάτες του πρεσβύτερου Καραμανλή είχαν σπεύσει να βεβαιώσουν
για την πολιτική συνεισφορά του το 1994…

«Βασιλική διαπλοκή»

Οι τοποθετήσεις της αξιωματικής αντιπολίτευσης προκάλεσαν ήδη τις αντιδράσεις
της κυβέρνησης. Ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ κ. Κ. Λαλιώτης μίλησε ξανά για «βασιλική
διαπλοκή στην ελληνική πολιτική ζωή», αναφερόμενος «στη στάση και τη
συμπεριφορά ορισμένων στελεχών της Ν.Δ. που, απροκάλυπτα και με ασύστολο
τρόπο, έχουν μετατραπεί σε συνηγόρους του Γλύξμπουργκ». Ο κ. Λαλιώτης είπε ότι
«ο ελληνικός λαός δεν χρωστάει στον τέως βασιλέα, αντιθέτως η βασιλική
οικογένεια χρωστάει πολλά στον ελληνικό λαό». Για «χοντροκομμένα λάθη των
κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ., όπως οι νόμοι του ’92 και του ’94», έκανε
λόγο ο πρόεδρος του ΣΥΝ κ. Ν. Κωνσταντόπουλος, επισημαίνοντας ότι επέτρεψαν
στον πρώην βασιλιά «να θορυβεί και να αντιδικεί με τον λαό μας και τη χώρα
μας». «Θα πρέπει η ελληνική κυβέρνηση να δώσει στον Γλύξμπουργκ να καταλάβει
ότι η χώρα μας δεν χρωστάει τίποτε», κατέληξε ο κ. Κωνσταντόπουλος. Τη μόνιμη
επωδό των δηλώσεων του Κωνσταντίνου ότι «δεν ξέρει τι μπορεί να γίνει στο
μέλλον» στηλίτευσε ο καθηγητής κ. Δ. Τσάτσος, που μετέχει στην ομάδα νομικής
εκπροσώπησης της Ελλάδας. Ο κ. Τσάτσος χαρακτήρισε «συνταγματικό σφάλμα ολκής»
την προσφυγή τού πρώην βασιλιά στη βούληση του λαού για το μέλλον του στην
Ελλάδα, αφού «η συνταγματική διάταξη για τη μορφή του πολιτεύματος δεν μπορεί
να ανατραπεί».

«Η απόφαση έσφαλε»

Σε ό,τι αφορά την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για το ζήτημα της
περιουσίας, ο κ. Τσάτσος ανέφερε ότι «η απόφαση έσφαλε αλλά είναι άξια
σεβασμού». «Ο τέως οφείλει φόρους, υπάρχουν κι άλλες ελληνικές απαιτήσεις,
είναι πρόωρο να συζητάμε για ποσά», κατέληξε.

Στο μεταξύ, η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου έγινε αντικείμενο σχολιασμού
και από τον βρετανικό Τύπο. Σε κύριο άρθρο της η εφημερίδα «Guardian» τη
χαρακτηρίζει αρνητική για τον Κωνσταντίνο που «αντιμετωπίσθηκε ως κοινός
ιδιώτης και όχι ως γαλαζοαίματος πρώην αρχηγός κράτους», γεγονός που εκτιμάται
ότι θα δημιουργήσει προηγούμενο για όλους τους πρώην μονάρχες.