ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Διόδια στην έρευνα

Ιδιωτικές εταιρείες. Πανεπιστήμια. Εργαστήρια. Φιλανθρωπικές οργανώσεις.
Όλοι τρέχουν να κατοχυρώσουν ανθρώπινα γονίδια. Χωρίς να ξέρουν καν σε τι
χρησιμεύουν.

Η κούρσα της ζωής. Σύμφωνα με την «Γκάρντιαν», κάθε μήνα υποβάλλονται 34.500 αιτήσεις για κατοχύρωση ανθρωπίνων γονιδίων

Εκτός ελέγχου είναι πλέον η κούρσα για τον έλεγχο της ουσίας της ζωής. Όπως
αποκαλύπτει έρευνα που δημοσιεύτηκε χθες στην «Γκάρντιαν», επενδυτές,
επιστήμονες, επιχειρηματίες και δικηγόροι αξιοποιούν τη σύγχρονη τεχνολογία
και τη σκοτεινή νομοθεσία για να απομονώσουν και να «καπαρώσουν» τα γονίδια
στα οποία οφείλουμε αυτό που είμαστε. Δεν γνωρίζουν τη χρησιμότητά τους. Δεν
τους ενδιαφέρει καν αν το συγκεκριμένο γονίδιο που ζητούν κάθε φορά να
κατοχυρώσουν θα χρησιμεύσει ποτέ για την παρασκευή κάποιου φαρμάκου. Η
ιδιοκτησία είναι αυτοσκοπός. Αλλά μπορεί να αποδειχθεί τεράστιο εμπόδιο για
την επιστημονική έρευνα του μέλλοντος.

Ο ανεξάρτητος οργανισμός GeneWatch, στον οποίο ανέθεσε η βρετανική εφημερίδα
να εξετάσει το θέμα, άρχισε την έρευνα τον περασμένο μήνα. Τη στιγμή εκείνη
είχαν κατοχυρωθεί ή βρίσκονταν στο στάδιο της κατοχύρωσης 126.672 ανθρώπινα
γονίδια. Αυτή την εβδομάδα ο αριθμός τους έφτασε τα 161.195, αύξηση που
αντιστοιχεί σε ποσοστό 27%. Η συντριπτική πλειοψηφία των ενδιαφερομένων
προέρχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ιαπωνία και τη Δυτική Ευρώπη. Μόνο
μία εταιρεία, η γαλλική Genset, έχει υποβάλει 36.083 αιτήσεις. Το αμερικανικό
υπουργείο Υγείας είναι πέμπτο στη σειρά, με 3.000 αιτήσεις. «Είναι σαν να
αγοράζει κάποιος ένα δρόμο και στη συνέχεια να επιβάλλει διόδια σε
οποιονδήποτε περνά από εκεί», τονίζει ο Τόμας Σβάιγκερ από το γερμανικό τμήμα
της Γκρηνπής.

Η αλήθεια είναι ότι δεν γίνονται διακρίσεις. Έχει εκδηλωθεί ενδιαφέρον για τα
γονίδια που ελέγχουν τις λειτουργίες στην ανθρώπινη καρδιά, τα δόντια, τη
γλώσσα, το παχύ έντερο, το δέρμα, τον εγκέφαλο, τα οστά, τα αυτιά, τους
πνεύμονες, το συκώτι, τα νεφρά, το σπέρμα, το αίμα και το ανοσοποιητικό
σύστημα. «Αυτό που μας εντυπωσιάζει είναι ο ρυθμός και η έκταση των αιτήσεων
που υποβάλλονται», λέει η Σου Μάγιερ, επικεφαλής της GeneWatch. «Είναι
αδύνατον αυτό το κύμα να οφείλεται σε μια ξαφνική έξαρση δημιουργικότητας και
εφευρετικότητας. Αν το θέμα δεν εξεταστεί σοβαρά, αν δεν αλλάξει η νομοθεσία,
σε λίγα χρόνια θα διαπιστώσουμε ότι έχει ιδιωτικοποιηθεί ακόμη και η
θεμελιώδης γνώση».

Οι εταιρείες βιοτεχνολογίας ισχυρίζονται ότι χρειάζονται την κατοχύρωση των
γονιδίων για να αποσβέσουν τις επενδύσεις τους. Η τρελή αυτή κούρσα, όμως,
σημαίνει ότι οι επιστήμονες που θα θέλουν πλέον να κάνουν μια σοβαρή έρευνα
είτε για ιδιωτικά είτε για κρατικά εργαστήρια θα είναι αναγκασμένοι να
απευθύνονται σε αυτούς τους «καταληψίες των γονιδίων» και να τους πληρώνουν
μεγάλα ποσά πριν μπορέσουν να συνεχίσουν. Ο ένας θα κάνει τη δουλειά κι ο
άλλος θα παίρνει τα λεφτά. Κι όποιος νομίζει ότι όλα αυτά ενδιαφέρουν τις
ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, πλανάται. Η σύνοδος που αρχίζει τη Δευτέρα στο Μόναχο
με αντικείμενο την αναθεώρηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τις κατοχυρώσεις
δεν πρόκειται να ασχοληθεί με τα γονίδια. Ίσως αυτό να γίνει του χρόνου. Αν
χρειαστεί, φυσικά.