Οι παρεμβάσεις στο ευρώ

Ο Κωνσταντίνος Β. Καρατζάς είναι Αντιπρόεδρος Δ.Σ. και γενικός διευθυντής Ομίλου Ασπίς

Τα συνεχιζόμενα προβλήματα του ευρώ σε σχέση με το δολάριο αλλά και τα άλλα
νομίσματα, όπως το γιέν και το ελβετικό φράγκο, έχουν οδηγήσει τις διεθνείς
χρηματαγορές στα πρόθυρα μιας νομισματικής κρίσης. Από τον Ιανουάριο του 1999
που δημιουργήθηκε το ευρώ, έχει χάσει το 30% της αξίας του σε σχέση με το
δολάριο και αντιστοιχεί πλέον μόνο σε 83 σεντς.

Η πτώση αυτή από τη μια πλευρά λειτουργεί αρνητικά για την οικονομία, καθώς
καθιστά τις προμήθειες πρώτων υλών (πετρέλαιο, εμπορεύματα) ακριβότερες και
αυξάνει τα επιτόκια και τον πληθωρισμό, αλλά από την άλλη έχει ευεργετικά
αποτελέσματα για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, καθώς το αδύνατο ευρώ καθιστά τα
προϊόντα τους περισσότερο ανταγωνιστικά, ώστε να αυξηθούν σημαντικά οι
εξαγωγές τους.

Παρ’ όλα αυτά όμως, η πτώση του ευρώ στο χαμηλότερο σημείο συνοδεύεται και με
μεγαλύτερη αύξηση της αβεβαιότητας της ισοτιμίας του με τα άλλα νομίσματα.
Καθώς κύριος λόγος της υιοθέτησης του ευρώ είναι η μείωση του συναλλαγματικού
κινδύνου ενδοευρωπαϊκά, η αύξηση του συναλλαγματικού κινδύνου με το δολάριο
και το γιέν, στο πλαίσιο της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας, επαναφέρει τους
ίδιους παράγοντες αβεβαιότητας που αρχικά επιδιώχθηκε να εξαλείψει.

Η αδυναμία του ευρώ να διατηρήσει κάποια σεβαστή ισοτιμία με το δολάριο
πρωτίστως και το γιέν δευτερευόντως, μεταξύ άλλων οφείλεται πρώτον, στο ότι η
Ευρώπη δεν έχει κοινή εξωτερική πολιτική που θα ενισχύει τους κοινούς
οικονομικούς στόχους, αλλά διατηρεί μια πολιτική πολυμορφία που την καθιστά
ανίσχυρη σε σχέση με τις ΗΠΑ και, δεύτερον, η Ευρωπαϊκή Ένωση παρά την
οικονομική της ευμάρεια, υπολείπεται σε παραγωγικότητα και δυναμισμό και
κυρίως ευελιξία στην αγορά εργασίας. Είναι επομένως εύλογο οι διαφορές αυτές
στην οικονομία να απεικονίζονται στη σχετική αξία των νομισμάτων τους.

Από την αντίδραση των χρηματαγορών μέχρι σήμερα μπορούμε να υποθέσουμε ότι η
σημερινή ισοτιμία δεν είναι διατηρήσιμη. Ένας λόγος είναι ότι παρά την αύξηση
των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και παρά την ενορχηστρωμένη
παρέμβαση της Ομάδας των Επτά, η ισοτιμία δεν σταθεροποιήθηκε, αλλά υποχώρησε
ακόμη περισσότερο. Ήδη, για πολλούς συμμετέχοντες στις χρηματαγορές η νέα τιμή
ισορροπίας προσδιορίζεται στα 80 σεντς.

Η μόνη ίσως αντίρροπη δύναμη που θα αποτρέψει μια τέτοια κατάσταση θα είναι η
παρέμβαση από τις ΗΠΑ, οι επιχειρήσεις των οποίων αντιμετωπίζουν μειωμένη
ζήτηση στη διεθνή αγορά και θα μπορούσαν να επωφεληθούν από ένα λιγότερο
ισχυρό δολάριο. Βέβαια, κάτι τέτοιο είναι λιγότερο πιθανό να γίνει πριν από
τις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ, που παραδοσιακά ευνοούν την ύπαρξη ισχυρού
δολαρίου.

Πέρα από το γεγονός αυτό, που θα εκλείψει σε δυόμισι εβδομάδες, μια ισοτιμία
του ευρώ στα 80 σεντς είναι πολύ πιθανόν να πυροδοτήσει μια ευρείας κλίμακας
παρέμβαση από Ευρώπη, ΗΠΑ και Ιαπωνία, ώστε να μην οδηγηθεί σε χαμηλότερη
ισοτιμία, γεγονός που θα έθετε σε κίνδυνο την κατάσταση στη διεθνή οικονομία.
Η προοπτική αυτή ενισχύεται και από την άνοδο της τιμής του πετρελαίου, που
ήδη έχει σημαντικές επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία.