Ώρα για θαρραλέες κινήσεις

Η προσπάθεια επίτευξης μιάς ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ Ισραηλινών και
Παλαιστινίων βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο.

«Ειρήνη τώρα». Νεαροί Ισραηλινοί διαδηλώνουν στην Ιερουσαλήμ

Στις 13 Σεπτεμβρίου συμπληρώθηκαν επτά χρόνια από την υπογραφή της «Διακήρυξης
του Όσλο». Αυτή η ιστορική διακήρυξη, που έδωσε πνοή στην επονομαζόμενη
διαδικασία του Όσλο, ήταν προϊόν της επιθυμίας για ειρήνη βάσει αμοιβαίων
υποχωρήσεων και αμοιβαίας κατανόησης. Ήταν μία απόφαση που απαιτούσε ιδιαίτερη
τόλμη και από τις δύο πλευρές.

Η 13η Σεπτεμβρίου ήταν επίσης η ημέρα που είχαν ορίσει οι Παλαιστίνιοι για την
ανακήρυξη ενός ανεξάρτητου κράτους ­ είτε μέσω συμφωνίας είτε μονομερώς. Το
Ισραήλ βλέπει την παλαιστινιακή απόφαση να μην προχωρήσει σε ένα τέτοιο
μονομερές βήμα, το οποίο θα είχε προδικάσει την έκβαση των διαπραγματεύσεων,
ως θετικό σημάδι. Ένα τέτοιο μονομερές βήμα θα είχε οδηγήσει σε ζοφερές και
ανεπιθύμητες συνέπειες.

Τώρα, έχει έλθει η ώρα να καρποφορήσουν οι εντατικές προσπάθειες που έχουν
καταβάλει όλες οι πλευρές τα τελευταία επτά χρόνια, και ιδιαίτερα τους
τελευταίους μήνες, προτού χαθεί η ευκαιρία. Αυτό προϋποθέτει το ίδιο θάρρος
που επέδειξαν ο πρώην πρωθυπουργός Ράμπιν και ο Σιμόν Πέρες, καθώς και ο
πρόεδρος Αραφάτ, πριν από επτά χρόνια: την προθυμία να αναγνωρίσουν οι μεν τις
ανάγκες των δε, και να κάνουν συμβιβασμούς.

Η διαπραγματευτική διαδικασία ανέδειξε τα πολύ βασικά θέματα της διαμάχης: την
Ιερουσαλήμ, τους οικισμούς εποίκων, τα σύνορα, τους πρόσφυγες. Στο Καμπ
Ντέιβιντ, ο πρωθυπουργός Μπαράκ έδειξε ότι διαθέτει το απαιτούμενο θάρρος, την
ευλυγισία και την έλλειψη προκαταλήψεων με την προθυμία του να ενστερνιστεί
πολλές από τις ιδέες που εισηγήθηκε ο πρόεδρος Κλίντον.

Δυστυχώς, δεν επέδειξε την ίδια ευλυγισία και ο πρόεδρος Αραφάτ. Ουσία κάθε
διαπραγμάτευσης είναι η διαλλακτικότητα. Ουδεμία συμφωνία μπορεί να επιτευχθεί
όταν η μία πλευρά παραμένει οχυρωμένη στις αρχικές της θέσεις. Ουδεμία
διαπραγματευτική διαδικασία μπορεί να στεφθεί με επιτυχία όταν κάποια από τις
δύο πλευρές προσδοκά να πραγματοποιήσει όλα τα όνειρά της.

Η στάση τού «όλα ή τίποτα» μπορεί να έχει μόνο μία έκβαση, η οποία θα είναι
χειρότερη από το τίποτα.

Η εξίσωση

Μέχρι σήμερα, η παλαιστινιακή τραγωδία έχει βασιστεί σε μία εξίσωση που έχει
προκαλέσει μόνο πόνο και στους δύο λαούς. Για δεύτερη φορά στην Ιστορία,
προσφέρεται στον παλαιστινιακό λαό η ευκαιρία να δώσει τέλος σε έναν αιώνα
άσπονδων συγκρούσεων. Η ευκαιρία δεν πρέπει να χαθεί. Σήμερα, το Ισραήλ έχει
φθάσει στα έσχατα όρια της δυνατότητάς του για συμβιβασμό, ιδιαίτερα σε ό,τι
αφορά την Ιερουσαλήμ, την πρωτεύουσά του. Η συμφωνία, όμως, μπορεί να
επιτευχθεί μόνον εφ’ όσον αυτό είναι αμοιβαίο.

Είναι τώρα η σειρά των Παλαιστινίων να δείξουν ανάλογη προθυμία να
πραγματοποιήσουν τους δύσκολους συμβιβασμούς που απαιτεί η επίτευξη της
ειρήνης.

Η απόφαση που έλαβαν οι Παλαιστίνιοι να αναβάλουν μία μονομερή ανακήρυξη
ανεξάρτητου κράτους ενδέχεται να υποδηλώνει ότι είναι έτοιμοι να συνεχίσουν
τις διαπραγματεύσεις. Αλλά αυτό δεν αρκεί. Προκειμένου να ολοκληρωθεί η
πρόοδος που ξεκίνησε στο Όσλο, θα πρέπει να δείξουν για μία ακόμα φορά ότι
έχουν το θάρρος να αλλάξουν κάποιες μακροχρόνιες θέσεις τους, όπως έκαναν πριν
από επτά χρόνια. Ειδάλλως, δεν θα κατορθώσουν να επιτύχουν μία συμφωνία που θα
επιτρέψει στον παλαιστινιακό λαό να απολαύσει μία ζωή γεμάτη ειρήνη, ασφάλεια,
αξιοπρέπεια και ευημερία πλάι στον λαό του Ισραήλ.

Τα ζωτικά συμφέροντα των δύο πλευρών πρέπει να προστατευθούν και να
περιφρουρηθούν. Οι λοιπές ελπίδες και φιλοδοξίες πρέπει να είναι ανοιχτές στη
διαπραγμάτευση, και τελικά στον συμβιβασμό. Είναι ώρα να ληφθεί μία απόφαση. Η
αναβολή της ουδένα εξυπηρετεί. Είναι ώρα να ολοκληρωθεί η πρόοδος του Όσλο.
Είναι ώρα για θαρραλέες κινήσεις. Το «μπαλάκι» βρίσκεται στην πλευρά του
Αραφάτ.

Ο Ran Curiel είναι πρεσβευτής του Ισραήλ στην Αθήνα.