ΟΔΗΓΟΣ – ΑΦΙΕΡΩΜΑ Η επανάσταση της γλυκόζης και ο ρόλος της στο αδυνάτισμα

«Η επανάσταση της γλυκόζης και ο ρόλος της στην απώλεια βάρους», «Η
επανάσταση της γλυκόζης και η καρδιά σας», «Η επανάσταση της γλυκόζης και η
αθλητική διατροφή», «Η επανάσταση της γλυκόζης και ο διαβήτης»: Τέσσερις
ιατρικοί «οδηγοί τσέπης» που παρέχουν χρήσιμες συμβουλές σε θέματα διατροφής
και αποσκοπούν στη βελτίωση της υγείας και της σωματικής αντοχής και στην
καταπολέμηση, ή τον αποτελεσματικότερο έλεγχο, παθήσεων όπως ο διαβήτης, οι
καρδιαγγειακές νόσοι και η παχυσαρκία. Παράγοντας-κλειδί, ο περίφημος
«γλυκαιμικός δείκτης» των τροφίμων. Το πρώτο μέρος δημοσιεύθηκε χθες Δευτέρα
21 Αυγούστου με τίτλο «Η επανάσταση της γλυκόζης και οι πάσχοντες από
διαβήτη». Συνεχίζουμε σήμερα και για δυό ημέρες ακόμη.

Των Kaye Foster – Powell, Dr. Jennie Brand Miller, Dr Stephen Colagiuri

Εάν έχετε παραπάνω κιλά απ’ ό,τι πρέπει (ή και απ’ ό,τι θέλετε), θα έχετε κατά
πάσαν πιθανότητα διαβάσει αμέτρητα βιβλία, φυλλάδια και περιοδικά που σας
υπόσχονται κάποια “θαυματουργή δίαιτα” για να χάσετε τα περιττά κιλά.

Και είναι αλήθεια ότι νέες δίαιτες ή άλλες θαυματουργές λύσεις για την απώλεια
βάρους “εύκολα και γρήγορα” εμφανίζονται κάθε εβδομάδα! Και είναι φανερό ότι
αυτή η πληθώρα από δίαιτες και “μαγικές” διατροφικές συμβουλές ωφελεί
οικονομικά αυτούς και μόνον αυτούς που τις παρουσιάζουν και τις πουλάνε. Και
αυτό συμβαίνει επειδή για την πλειονότητα των ανθρώπων που είναι υπέρβαροι,
αυτές οι “θαυματουργές λύσεις” δεν έχουν κανένα αποτέλεσμα εάν δεν έχουν
αρνητικές συνέπειες.

Και η απόδειξη αυτού του γεγονότος είναι πάρα πολύ απλή: δεν θα αυξάνονταν
κάθε χρόνο τόσο πολύ οι παχύσαρκοι άνθρωποι, εάν οι δίαιτες αυτές είχαν κάποιο
αποτέλεσμα.

Στην καλύτερη περίπτωση (και μονάχα εάν ακολουθήσετε κατά γράμμα τη δίαιτα και
την τηρείτε με ευλάβεια) μία τέτοια “θαυματουργή δίαιτα” μπορεί να σας μειώσει
την καθημερινή λήψη θερμίδων.

«Καίνε» τον μυϊκό ιστό

Στη χειρότερη όμως περίπτωση, μια τέτοιου είδους δίαιτα μπορεί (και συνήθως
αυτό συμβαίνει) να αλλάξει τη σύνθεση των συστατικών του σώματός σας επί τα
χείρω: δηλαδή, να αυξήσει τα ποσοστά λίπους μειώνοντας τα ποσοστά μυϊκού
ιστού. Και αυτό συμβαίνει επειδή στις περισσότερες δίαιτες τέτοιου τύπου
χρησιμοποιείται ως τρόπος πολύ γρήγορης απώλειας βάρους η δραστική μείωση της
καθημερινής λήψης υδατανθράκων.

Το βάρος όμως που χάνετε με τέτοιου είδους δίαιτες είναι κυρίως νερό (που ήταν
εγκλωβισμένο μέσα στο σώμα μας ή ήταν ενωμένο με υδατάνθρακες που είχαν
αποθηκευτεί) και έπειτα, σταδιακά, μυϊκός ιστός. Διότι για να αντεπεξέλθει ο
οργανισμός σε αυτές τις στερητικές δίαιτες που του δίνουν ελάχιστους
υδατάνθρακες – άρα ελάχιστη γλυκόζη, και ελάχιστη ενέργεια – διασπά τον μυϊκό
ιστό για να μπορέσει έτσι να παράγει την πολυπόθητη και απολύτως αναγκαία
γλυκόζη.

Αυτό που συμβαίνει στη συνέχεια είναι ότι αφού ολοκληρώσετε – με επιτυχία όπως
νομίζετε – τη “θαυματουργή δίαιτα”, επιστρέφετε στον προγενέστερο τρόπο
διατροφής. Τότε λοιπόν και χωρίς να τρώτε κατά τρόπο ώστε να παχύνετε θα
ξαναπάρετε λίγα κιλά, που όμως θα απαρτίζονται εξ ολοκλήρου σχεδόν από λίπος.

Και με κάθε απελπισμένη πλέον επανάληψη της “θαυματουργής δίαιτας” ή κάποιας
παρεμφερούς, θα χάνετε και άλλο μυϊκό ιστό. Ενώ κάθε φορά θα σας είναι ακόμα
πιο δύσκολο να επαναλάβετε την δίαιτα, επειδή δεν θα αντέχετε στη συνεχή πείνα
και στέρηση.

Έτσι, με το πέρασμα του χρόνου, θα έχετε αλλάξει τελείως τη φυσιολογική
σύνθεση του σώματός σας: θα έχετε δηλαδή ελάχιστο μυϊκό ιστό – και κατ’
επέκταση ελάχιστη δύναμη – και πάρα πολύ μεγάλη ποσότητα λίπους αποθηκευμένη
και παγιδευμένη στο σώμα σας, θα είστε δηλαδή παχείς.

Και το ότι θα έχετε πλέον αυτήν την σύνθεση σώματος θα σας δυσκολεύει ολοένα
και περισσότερο να χάνετε βάρος. Έως ότου δεν θα μπορείτε να χάσετε σχεδόν
καθόλου βάρος, όσο κι αν επιχειρείτε.

Τα καύσιμα και η «αποθήκη»

Όταν επομένως φθάνουμε στο επίμαχο θέμα τι πρέπει να τρώμε, για να χάσουμε
βάρος που θα είναι αληθινό λίπος και να μην ξαναπάρουμε τα χαμένα κιλά, τα
πράγματα δεν είναι και τόσο απλά. Και αυτό επειδή δεν πρόκειται να χάσουμε
βάρος απλώς εάν μειώσουμε την ποσότητα της τροφής που καταναλώνουμε
καθημερινά.

Μακροχρόνιες έρευνες στη Βρετανία και την Αυστραλία έχουν αποδείξει ότι το
είδος της τροφής που ο καθένας μας δίνει στον οργανισμό του είναι ο
αποφασιστικός παράγοντας που θα κρίνει εάν θα είμαστε λεπτοί ή όχι. Κάποια
είδη τροφής, ο οργανισμός τα χρησιμοποιεί ως καύσιμα για να έχει ενέργεια και
θερμότητα (υδατάνθρακες, πρωτεΐνες), κάποια άλλα τα αποθηκεύει ως λίπος για το
σώμα (λίπη, αλκοόλ). Οι έρευνες αυτές έχουν επίσης αποδείξει ότι κάποια είδη
τροφής είναι πολύ πιο χορταστικά από άλλα.

Τα είδη τροφής που το σώμα μας καίει και δεν αποθηκεύει ως λίπος είναι ακριβώς
εκείνα που είναι ταυτοχρόνως και τα πιο χορταστικά! Και αυτές οι τροφές είναι
εκείνες που έχουν μικρό δείκτη γλυκόζης (G.Ι.). Όταν δηλαδή η καθημερινή σας
διατροφή αποτελείται κυρίως από αυτές τις τροφές, αισθάνεσθε πλήρεις και
ικανοποιημένοι και δεν πεινάτε – άρα δεν τσιμπολογάτε. Αν μπορείτε να
κρατήσετε αυτό το διατροφολόγιο εφ’ όρου ζωής, δεν θα ξαναπάρετε τα κιλά που
χάσατε. Επίσης, οι τροφές αυτές σας βοηθούν να κάψετε το παραπάνω λίπος που
έχει αποθηκεύσει το σώμα σας, χωρίς όμως να χάνετε ταυτοχρόνως και μυϊκό ιστό
– όπως δυστυχώς συμβαίνει συνήθως με τις περισσότερες δίαιτες.

Τι είναι ο δείκτης γλυκόζης

Ο δείκτης γλυκόζης των τροφών (G.Ι.) είναι κατ’ ουσίαν ταξινόμηση όλων των
τροφών βάσει της άμεσης επίδρασης αλλά και των μακροχρόνιων συνεπειών που έχει
η κατανάλωση της καθεμιάς τροφής στα επίπεδα γλυκόζης στο κυκλοφοριακό μας
σύστημα.

Ο δείκτης γλυκόζης είναι ένα επιστημονικό εργαλείο που οι ειδικοί
χρησιμοποιούν για την κατάρτιση διατροφολογίων για διαβητικούς, πρωταθλητές,
αλλά και ανθρώπους που απλά θέλουν να χάσουν τα περιττά κιλά τους.

Αρχικά, οι έρευνες γύρω από τον δείκτη γλυκόζης των διαφόρων τροφών που
καταναλώνουμε ξεκίνησαν από την επιθυμία των γιατρών και των άλλων ειδικών
επιστημόνων να ανακαλύψουν τις καλύτερες δυνατές τροφές για τους ανθρώπους που
πάσχουν από διαβήτη. Αλλά τώρα πλέον, οι επιστήμονες έχουν ανακαλύψει ότι ο
δείκτης γλυκόζης μάς αφορά όλους άμεσα και καταλυτικά.

Κατ’ αρχάς, σε κάθε περίπτωση, οι τροφές που έχουν χαμηλό δείκτη γλυκόζης,
συμβάλλουν στην καλή υγεία του οργανισμού. Αλλά επίσης, όταν, με σκοπό να
χάσουμε κιλά, ακολουθούμε ένα διαιτολόγιο που απαρτίζεται κυρίως από τροφές με
χαμηλό δείκτη γλυκόζης, αφενός δεν πεινάμε, και αφετέρου, κατορθώνουμε με
αυτόν τον τρόπο να χάσουμε όλο το περιττό λίπος που το σώμα μας έχει
αποθηκεύσει – και όχι να χάσουμε ελάχιστο λίπος και πολύ νερό και μυϊκή μάζα,
όπως συμβαίνει αλλιώς.

Να χάσουμε λίπος

Όταν θέλουμε να χάσουμε βάρος, ο αληθινός σκοπός μας είναι όχι απλώς να
χάσουμε κιλά, αλλά κυρίως να χάσουμε το λίπος που έχει αποθηκεύσει το σώμα
μας. Και αυτό συμβαίνει μονάχα όταν τρώμε τροφές με χαμηλό δείκτη γλυκόζης.
Έτσι χάνουμε το περιττό λίπος του οργανισμού. Και ίσως θα ήταν καλύτερα να μη
λέμε “χάνουμε λίπος”, αλλά “απελευθερώνουμε λίπος”, επειδή η απώλεια
παραπέμπει συνήθως σε κάτι που χάνουμε, αλλά συνήθως ελπίζουμε να ξαναβρούμε –
κάτι που σίγουρα δεν συμβαίνει με το περιττό λίπος του σώματος!

Οι τροφές με χαμηλό δείκτη γλυκόζης

Ποιες είναι λοιπόν αυτές οι θαυματουργές τροφές, με χαμηλό δείκτη γλυκόζης;
Είναι οι υδατάνθρακες που διασπώνται δύσκολα και αργά, απελευθερώνοντας έτσι,
σταδιακά, τη γλυκόζη στο κυκλοφοριακό σύστημα.

Δεν έχουν όμως όλοι οι υδατάνθρακες χαμηλό δείκτη γλυκόζης. Υπάρχουν και
υδατάνθρακες που διασπώνται πάρα πολύ γρήγορα κατά την διάρκεια της πέψης και
απελευθερώνουν αμέσως στο αίμα και σε μεγάλη ποσότητα την γλυκόζη που
περιέχουν (βλ. πίνακα).

Ένα σημαντικό στοιχείο που πρέπει να έχετε οπωσδήποτε υπόψη σας για να χάσετε
βάρος αποτελεσματικά και να διατηρήσετε την καλή σας διάθεση και υγεία είναι
ότι η διατροφή σας πρέπει να απαρτίζεται κυρίως από τις τροφές αυτές που
παρατίθενται στον πίνακα, οι οποίες έχουν πολύ χαμηλό δείκτη γλυκόζης,
ελάχιστες θερμίδες και από ελάχιστο – εάν όχι μηδενικό – λίπος.

Δεν πρέπει να καταναλώνετε καθόλου ή όσο το δυνατόν λιγότερο τροφές που
ανήκουν στην κατηγορία του λίπους και στην κατηγορία του αλκοόλ.