Ώρες εργασίας: Τι ισχύει στην Ελλάδα και τι στην Ευρώπη

Η χώρα μας έχει τη μεγαλύτερη διάρκεια εργάσιμης εβδομάδας (44 ώρες, με μέσο
όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση τις 38,8 ώρες), ένα υψηλό ποσοστό υπερεργασίας και
ένα χαμηλό ποσοστό εργαζομένων με μειωμένο ωράριο, σύμφωνα με μελέτη του
Εθνικού Ινστιτούτου Εργασίας.

Επίσης η συχνότητα των υπερωριών είναι υψηλή, ενώ η έκταση της μερικής
απασχόλησης, της 4ης βάρδιας και άλλων μορφών ευελιξίας παραμένει περιορισμένη
παρά την ύπαρξη ευνοϊκού θεσμικού πλαισίου.

Στην Ελλάδα

Στην ίδια μελέτη τονίζεται ότι κατά την περίοδο 1983-1993 ο πραγματικός μέσος
εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας στην Ελλάδα αυξήθηκε από τις 38,5 στις 40,6 ώρες.
Αντιθέτως στην Ε.Ε. υποχώρησε κατά μέσο όρο 3%. Εξάλλου τα στοιχεία της
μελέτης του Εθνικού Ινστιτούτου Εργασίας δείχνουν ότι:

* Ένα 35% των εργαζομένων στην Ελλάδα απασχολείται συστηματικά πάνω από 46
ώρες την εβδομάδα.

* Μόλις οι μισοί από τους εργαζομένους εργάζονται επί πενθήμερο, ενώ μειοψηφία
αποτελούν όσοι εργάζονται το συμβατικό ωράριο των 36-40 ωρών την εβδομάδα.
Ειδικότερα μόνο το 53% των γυναικών και το 47% των ανδρών απασχολούνται 5
ημέρες την εβδομάδα.

* Ένα αξιόλογο ποσοστό, περίπου 1 στους 3, εργάζεται 6 ημέρες την εβδομάδα,
ενώ δεν είναι αμελητέο και το ποσοστό αυτών που εργάζονται και τις 7 ημέρες
της εβδομάδας (13%).

* Το 63,8% των απασχολουμένων εργάζεται μερικές φορές ή συνήθως και το
Σάββατο, ενώ τις Κυριακές (μερικές φορές ή συνήθως) εργάζεται το ένα τρίτο του
συνόλου των εργαζομένων.

Στην Ευρώπη

Διαδεδομένο φαινόμενο είναι στην Ευρώπη οι μορφές ευέλικτης οργάνωσης του
χρόνου εργασίας. Χαρακτηριστικά, μπορεί να αναφερθούν τα εξής:

* Παρέχεται η δυνατότητα ετήσιας ρύθμισης του χρόνου εργασίας με εφαρμογή
αυξομειούμενων ωραρίων κατά περιόδους. Ως βάση υπολογισμού αποδεικνύεται το
ετήσιο σύνολο των ωρών εργασίας, π.χ. οι 1.750 ώρες αντί για το εβδομαδιαίο
π.χ. 40 ώρες.

* Υπάρχει το ελαστικό ωράριο (καθυστερημένη προσέλευση και αποχώρηση, ωράρια
κορμού και ωράρια επιλογής).

* Παρατηρείται η εργασία κατά τη διάρκεια των σχολικών τριμήνων καθώς και η
συμπιεσμένη εβδομάδα ή 15ήμερο (π.χ. εβδομάδα 24 ωρών κατά το Σαββατοκύριακο
με πλήρεις αποδοχές), εβδομάδα 4 ημερών και 15ήμερα 9 ημερών, 5η βάρδια
μειωμένου ωραρίου κ.ά.

Εντυπωσιακό είναι το παράδειγμα της γερμανικής πολυεθνικής εταιρείας
αεροναυπηγικής και στρατιωτικής τεχνολογίας Dragerwerk AC (η οποία πήρε το
πρώτο βραβείο κοινωνικής καινοτομίας το 1995) που εφαρμόζει 50 διαφορετικά
συστήματα ευέλικτων ωραρίων, τα κυριότερα από τα οποία είναι: η εβδομάδα των 4
ημερών, η εβδομάδα των 32 ωρών, η δυνατότητα απασχόλησης μεταξύ 7 το πρωί και
7 το βράδυ με ωράριο κορμού μεταξύ 10.00-13.30, η δυνατότητα μερικής
απασχόλησης μιας ημέρας κ.ά.