Δρόμοι

Η Όπερα…

… του Όκλαντ έγινε στόχος επικρίσεων επειδή σε διαφημιστικές αφίσες η
«Κάρμεν» του Μπιζέ είχε πολύ τολμηρό ντεκολτέ. Τις απέσυρε, λοιπόν. Στις νέες
αφίσες, η Κάρμεν ήταν σκεπασμένη έως τον λαιμό. Για μερικούς, όμως, το έργο
του Προσπέρ Μεριμέ δεν παύει να αντιμετωπίζει «απρεπώς» ορισμένα ευαίσθητα
ζητήματα, όπως οι σχέσεις των δύο φύλων, τα δικαιώματα των ζώων και το
κάπνισμα. Για όσους θεωρούν προσβλητικά και ξεπερασμένα αυτά τα στερεότυπα, ο
Ντένις Ντάτον, καθηγητής της Φιλοσοφίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο
Καντέρμπουρι της Νέας Ζηλανδίας, προτείνει μερικές «διορθώσεις»: μια «Κάρμεν»
για τον καιρό μας…

Πράξη πρώτη…

… Σκηνή σε μια πλατεία της Σεβίλλης. Σε μια ανάπαυλα από τη δουλειά,
νεαροί εργάτες ξεχύνονται στους δρόμους για την πρωινή τους πορτοκαλάδα. Μια
εργάτρια, η τσιγγάνα Κάρμεν, τραγουδάει μια «χαβανέρα» για να μας θυμίσει πως
ο έρωτας είναι ίδιος για όλα τα φύλα, τις φυλές και τους σωματικούς τύπους.
Προτού επιστρέψει στο εργοστάσιο, η Κάρμεν πετάει ένα ρόδο στον Βάσκο
στρατιώτη Δον Χοσέ. Δύο νεαροί εργάτες πιάνονται στα χέρια, και εκεί που η
Κάρμεν προσπαθεί να τους πείσει για τη ματαιότητα της βίας, συλλαμβάνεται. Ο
Δον Χοσέ ορίζεται φρουρός της, μα εκείνη τον πείθει να την απολύσει, εξηγώντας
του πως όλοι οι άνθρωποι είναι θύματα της πατριαρχικής καταπίεσης.

Πράξη δεύτερη…

… Σκηνή σε ένα εστιατόριο χορτοφάγων, όπου απαγορεύεται το κάπνισμα.
Η Κάρμεν και φίλοι της από διάφορες εθνότητες τρώνε ψωμί ολικής αλέσεως, όταν
τους διακόπτει ο κακός Εσκαμίγιο, ένας πλούσιος και διάσημος ταυρομάχος. Ο
Εσκαμίγιο τραγουδάει μια άρια για το κρασί, τα πούρα, τις μπριζόλες και τις
γυναίκες. Οι νεαροί αηδιάζουν, αλλά η Κάρμεν νιώθει γι’ αυτόν μια παράξενη
έλξη. Μπαίνει ο Δον Χοσέ, και ­ επιτέλους, μόνοι ­ αυτός και η Κάρμεν
ορκίζονται να ζήσουν μαζί την υπόλοιπη ζωή τους, να τηρούν τους κανόνες του
ασφαλούς σεξ και να αναγνωρίζουν τις πολιτιστικές τους ιδιαιτερότητες. Ο Δον
Χοσέ θα κάνει το σιδέρωμα.

Πράξη τρίτη…

… Σκηνή σε ένα απάτητο βουνό. Η Κάρμεν, ο Δον Χοσέ και άλλα μέλη της
Οργάνωσης για την Απελευθέρωση των Ζώων συνωμοτούν για να τερματίσουν την
εκμετάλλευση των ταύρων. Ο Δον Χοσέ εξοργίζεται όταν η Κάρμεν προσφέρεται
ευγενώς να σαγηνέψει τον Εσκαμίγιο, ώστε να τον εξαντλήσει για να μην μπορεί
να ταυρομαχήσει. Υπομονετικά, η Κάρμεν τού εξηγεί πως διακυβεύεται η ζωή
πολλών ταύρων, καθώς και η ικανοποίηση των αγελάδων. Μπαίνει ο Εσκαμίγιο και
αρχίζει να μονομαχεί με τον Δον Χοσέ, αλλά παρεμβαίνει η Οργάνωση επιμένοντας
να βρουν οι δύο άνδρες μη βίαια μέσα για να λύσουν τη διαφορά τους. Ο ζηλιάρης
Δον Χοσέ πρέπει να αναζητήσει τη συνδρομή ειδικών. Φινάλε. Στη Σεβίλλη. Η
πολύχρωμη κουστωδία του Εσκαμίγιο μπαίνει στην αρένα. Ένας έξαλλος Δον Χοσέ
μαλώνει με την Κάρμεν. Πάσχει από έλλειψη αυτοπεποίθησης. Οι συμβουλές των
ειδικών χειροτέρεψαν τον θυμό του, ξυπνώντας μέσα του καταπιεσμένες παιδικές
μνήμες από σατανικές τελετές, όταν τον υποχρέωναν να πίνει αίμα, να τρώει μωρά
και να καπνίζει φθηνά τσιγάρα χωρίς φίλτρο. Η Κάρμεν καταλαβαίνει το «τραύμα»
του. Οι δύο εραστές αγκαλιάζονται και κάνουν σχέδια να δίνουν μαθήματα για τις
πολιτιστικές ιδιαιτερότητες. Ο ταύρος κερδίζει (εις πείσμα του «δαίμονα των
κομπιούτερ» που χθες τον αφαίρεσε από το κείμενο).