Το δελτίο πυρκαγιών, κρυφό όπλο για τη σωτηρία των δασών

«Δύσκολο» φαίνεται ότι θα είναι το φετινό καλοκαίρι για τα δάση όλης της
χώρας. Αυτή την πρόβλεψη κάνει ο κ. Γαβριήλ Ξανθόπουλος, διδάκτωρ δασολόγος
και συνεργάτης του υπουργού Δημόσιας Τάξης, ο οποίος είναι υπεύθυνος για την
καθημερινή έκδοση του χάρτη πρόγνωσης κινδύνου πυρκαγιάς στο αρχηγείο του
Πυροσβεστικού Σώματος.

«Περιμένουμε ένα δύσκολο καλοκαίρι όσον αφορά την πιθανότητα εκδήλωσης
πυρκαγιών σε όλη τη χώρα. Και αυτό προκύπτει αν λάβουμε υπόψη τα μέχρι στιγμής
δεδομένα, σε σύγκριση με τα περυσινά. Για παράδειγμα, τον Ιούνιο σημειώθηκαν
δύο περιστατικά με ανέμους που έφθασαν ακόμα και τα εννέα Μπωφόρ σε ένταση.
Αυτό μαζί με όλους τους μετεωρολογικούς και άλλους παράγοντες μάς οδηγεί στην
πρόβλεψη για αυξημένες πιθανότητες πυρκαγιών», είπε στα «ΝΕΑ» ο κ.
Ξανθόπουλος.

Αισιοδοξία

Ο ίδιος πάντως εμφανίζεται αρκετά αισιόδοξος ως προς την αντιμετώπιση εκτάκτου
ανάγκης. «Αυτήν τη στιγμή μπορούμε να πούμε πως έχουν βελτιωθεί αρκετά
πράγματα στις δασικές υπηρεσίες, άλλα σε μικρό και άλλα σε μεγαλύτερο βαθμό»,
αναφέρει ο κ. Ξανθόπουλος. Η δραστηριοποίηση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης
Εγκλημάτων Εμπρησμού θα συμβάλλει, όπως λέει, στην αντιμετώπιση τέτοιων
καταστάσεων. «Ήδη έχουν ξεκινήσει σεμινάρια εκπαίδευσης των αξιωματικών του
πυροσβεστικού σώματος σε θέματα διερεύνησης πυρκαγιών. Σίγουρα αυτό θα είναι
ένα ακόμη όπλο για την αντιμετώπιση των κινδύνων που κρύβει για τα δάση μας η
περίοδος του καλοκαιριού».

Παράγοντας πρόληψης

Παράλληλα, οι χάρτες πρόγνωσης κινδύνου πυρκαγιάς αποτελούν παράγοντα για την
πρόληψη ή την έγκαιρη αντιμετώπιση της εκδήλωσης πυρκαγιάς σε οποιοδήποτε
σημείο της Ελλάδας. Ο χάρτης αυτός εκδίδεται καθημερινά περί τις 12 το
μεσημέρι και φθάνει άμεσα σε όλα τα πυροσβεστικά γραφεία της χώρας, καθώς και
σε διάφορους άλλους φορείς, όπως είναι η Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας και οι
Νομαρχίες. Πέντε αριθμοί είναι τα «κλειδιά» στον προγνωστικό αυτό χάρτη. Η
κλίμακα από το ένα έως το πέντε δείχνει αντίστοιχα και τον βαθμό
επικινδυνότητας των διαφόρων περιοχών της χώρας. Έτσι, αν μία περιοχή έχει
σημειωθεί με 1, αυτό σημαίνει ότι για τη συγκεκριμένη ημέρα δεν υπάρχει
μεγάλος κίνδυνος για εκδήλωση πυρκαγιάς στο δασικό κομμάτι της περιοχής.
Αντίθετα, αν στην περιοχή αναγράφεται ο αριθμός 5, η περιοχή θα πρέπει να
τεθεί σε κατάσταση συναγερμού. Πάντως, όπως αναφέρει ο κ. Γαβριήλ Ξανθόπουλος,
«μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει πρόγνωση που να δίνει για κάποια περιοχή
αριθμό 4 ή 5, δηλαδή τις μεγαλύτερες πιθανότητες για εκδήλωση πυρκαγιάς».

Συνδυασμός παραγόντων

Για να εκδοθεί ο καθημερινός αυτός χάρτης, η αρμόδια υπηρεσία μελετά και
συνδυάζει πολλούς διαφορετικούς παράγοντες. «Υπάρχουν δύο στοιχεία τα οποία
λειτουργούν ως αφετηρία για να φτιάξουμε τον χάρτη. Αρχικά είναι η πιθανότητα
εκδήλωσης πυρκαγιάς σε κάθε περιοχή και η αναμενόμενη δυσκολία για την
αντιμετώπισή της», εξηγεί ο κ. Ξανθόπουλος. Και προσθέτει: «Οι μετεωρολογικές
συνθήκες που επικρατούν κάθε ημέρα είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες της
πρόγνωσης. Ταυτόχρονα υπολογίζονται και πολλά άλλα στοιχεία». Η βλάστηση της
κάθε περιοχής και η κατάσταση στην οποία βρίσκεται είναι ένα ακόμη στοιχείο
που απασχολεί τους ειδικούς έκδοσης του χάρτη. Παράλληλα, γίνεται και ιστορική
ανάλυση των στοιχείων που υπάρχουν για κάθε περιοχή, καθώς και παράγοντες
όπως, για παράδειγμα, η απόσταση της δασικής περιοχής από αεροπορικές βάσεις,
οι εκάστοτε κοινωνικές, ακόμα και πολιτικές, καταστάσεις.

«Λαμβάνουμε υπόψη, για παράδειγμα, το γεγονός ότι τη συγκεκριμένη ημέρα
κλείνουν τα σχολεία. Επιπλέον στη συγκεκριμένη πρόγνωση θα συνυπολογίσουμε και
ότι είναι 15 Αυγούστου. Γενικά, η ανθρώπινη παρουσία σε δασικές περιοχές είναι
ένας παράγοντας που μας απασχολεί», λέει ο κ. Ξανθόπουλος, ενώ επισημαίνει ότι
«κρίνουμε και την επιτυχία που είχαν οι προγνωστικοί χάρτες των προηγουμένων
ημερών».

Με ευρύτερες γνώσεις

Το βέβαιο πάντως είναι ότι η δημιουργία ενός τέτοιου χάρτη δεν είναι και τόσο
απλή υπόθεση. «Είναι απαραίτητη μια ευρύτερη γνώση για τον ελληνικό χώρο και
τα ιδιαίτερα κατά τόπους χαρακτηριστικά του. Χρησιμοποιείται μια σειρά από
στοιχεία και πληροφορίες από επίσημες πήγες, οι οποίες διασταυρώνονται και
επαληθεύονται».

Η επιτυχημένη χρησιμοποίηση των χαρτών πρόγνωσης το περυσινό καλοκαίρι
φαίνεται ότι «δίδαξε» αρκετά τους υπευθύνους. «Οι χάρτες δίνουν τη δυνατότητα
στην Πυροσβεστική να ξέρει από πριν πώς πρέπει να δράσει. Όλη η προετοιμασία
χτίζεται με βάση την καθημερινή πρόγνωση και σίγουρα αποτελεί έναν από τους
παράγοντες που συνέβαλαν στον καλό χειρισμό της περυσινής περιόδου και τα
αποτελέσματα σίγουρα μας επιβεβαίωσαν», αναφέρει ο κ. Ξανθόπουλος. Την ίδια
στιγμή, ωστόσο, ο συνεργάτης του υπουργού Δημόσιας Τάξης υποστηρίζει πως «αυτό
είναι η αρχή για να εδραιωθεί μια διαφορετική διάσταση στην αντιμετώπιση των
πυρκαγιών. Χρειάζεται να δούμε το ζήτημα σε ένα διαφορετικό επίπεδο οργάνωσης
και να προσεγγίσουμε την πυροπροστασία της χώρας με επιστημονικό τρόπο. Και
αυτό θα γίνει αν υπάρξει ένα ολοκληρωμένο και αντικειμενικό σύστημα πρόγνωσης
και προστασίας».