Ευρώπη με ανθρώπινο πρόσωπο

Την ατζέντα κοινωνικής πολιτικής για την επόμενη πενταετία υιοθέτησε στη
χθεσινή της συνεδρίαση η Κομισιόν, ύστερα από δίωρη «μάχη» της αρμοδίας
επιτρόπου Άννας Διαμαντοπούλου.

Επιβεβαιώνοντας την τάση της Ευρώπης για όλο και μεγαλύτερο συντονισμό των
κρατών-μελών και στους τομείς της κοινωνικής πολιτικής – με πρώτιστο στόχο την
πλήρη απασχόληση – η ατζέντα προδιαγράφει μια στρατηγική που έχει στόχο τον
«εκσυγχρονισμό» του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου, την επένδυση στο ανθρώπινο
δυναμικό και την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού.

Όπως σημειώνεται στο κείμενο που υιοθετήθηκε από τους επιτρόπους, «στο μέλλον,
ο εκσυγχρονισμός του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου και η επένδυση στο
ανθρώπινο δυναμικό θα είναι κρίσιμοι παράγοντες για τη διατήρηση των
ευρωπαϊκών κοινωνικών αξιών, της αλληλεγγύης και της δικαιοσύνης, με παράλληλη
βελτίωση των οικονομικών επιδόσεων». Και δίδει ιδιαίτερη έμφαση στην
«επιζήτηση της συγκράτησης των μισθών από τους κοινωνικούς εταίρους»,
προκειμένου «να διατηρηθεί ένα θετικό μακροοικονομικό περιβάλλον».

Γενικότερη φιλοσοφία του κειμένου είναι ένας συνδυασμός… καρότου και
μαστιγίου: οι χώρες-μέλη, αλλά και οι εταίροι, παροτρύνονται να προχωρήσουν σε
πολιτικές ευελιξίας στην αγορά εργασίας (ευέλικτα ωράρια, μερική απασχόληση,
κινητικότητα, διεύρυνση των αντικειμένων των συλλογικών διαπραγματεύσεων), να
διασφαλίσουν τη βιωσιμότητα των ασφαλιστικών τους συστημάτων και να ακολουθούν
τα πρότυπα που αποδείχθηκαν αποτελεσματικά. Από την άλλη μεριά, η κατάργηση
της φτώχειας, που συχνά συνδέεται και με τα υψηλά ποσοστά ανεργίας, τίθεται
επίσης ως στόχος – χωρίς να αποκλείονται ακόμη και μέτρα όπως το ελάχιστο
κοινωνικό επίδομα για όλους τους μη «έχοντες».

Ωστόσο, με τη χθεσινή της απόφαση η Κομισιόν υιοθετεί και ένα δοκιμασμένο από
το Μάαστριχτ – και την ΟΝΕ – μοντέλο: αυτό της πολιτικής παρακολούθησης των
επιδόσεων των κρατών-μελών στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής – και ιδιαίτερα
της καταπολέμησης της ανεργίας. Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα κράτος που δεν
βελτιώνει τις επιδόσεις του θα υφίσταται κυρώσεις, αλλά θα είναι τρόπον τινά
«δακτυλοδεικτούμενο».

Ήδη στο χθεσινό κείμενο, ενώ αναγνωρίζεται πως στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχει
πρόοδος και έχει αυξηθεί η απασχόληση, επισημαίνεται ότι η ανεργία παραμένει
υψηλή (9%).

Και τονίζεται ότι υπάρχουν «περιφερειακές ανισότητες τόσο στην Ευρώπη όσο και
μεταξύ των κρατών-μελών – η ανεργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι συγκεντρωμένη
στην Ανατολική Γερμανία, τη Γαλλία, τη Νότια Ιταλία, την Ισπανία και την
Ελλάδα».

Σύμφωνα με πληροφορίες, άλλωστε, από τις πρώτες χώρες που πρόκειται να
«δακτυλοδειχθούν» από την Ένωση για τις κακές τους επιδόσεις στη δημιουργία
απασχόλησης και την καταπολέμηση της ανεργίας θα είναι η Ελλάδα.

Η Κομισιόν προειδοποιεί στο χθεσινό της κείμενο – το οποίο θα συζητηθεί και
στο άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Εργασίας, αλλά και στη σύνοδο κορυφής της Νίκαιας
– πως «εάν δεν προσαρμοσθούν και εκσυγχρονισθούν τα συστήματα κοινωνικής
προστασίας, τότε θα αυξηθεί ο κίνδυνος περισσότερης ανεργίας, φτώχειας και
κοινωνικού αποκλεισμού».

Σύμφωνα με την κ. Διαμαντοπούλου, η κοινωνική πολιτική είναι συντελεστής
παραγωγής και όχι ένα «συμπλήρωμα» της οικονομικής πολιτικής – με την έννοια
αυτή, είναι οικονομική πολιτική. Γι’ αυτό και δίδεται έμφαση σε ένα «τρίγωνο»,
αυτό της οικονομικής πολιτικής, της κοινωνικής πολιτικής και της πολιτικής
απασχόλησης.

Η ατζέντα που υιοθετήθηκε χθες ξεχωρίζει πέντε προκλήσεις για τα επόμενα
χρόνια: την απασχόληση, την κοινωνία της πληροφορίας, την καταπολέμηση του
κοινωνικού αποκλεισμού, τη διεύρυνση και την παγκοσμιοποίηση.