20 ερωτήσεις και απαντήσεις για τη ζωή με το νέο νόμισμα

Από σήμερα η Ελλάδα συμμετέχει ουσιαστικά στην ευρωζώνη. Η ένταξη αυτή
πρόκειται να ολοκληρωθεί και τυπικά την 1-1-2001. Πρόκειται για την ομάδα των
12 χωρών-μελών της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης της Ευρώπης (ΟΝΕ), στην
οποία το ευρώ θα είναι το μοναδικό νόμισμα συναλλαγών από το 2002. «ΤΑ ΝΕΑ» με
20 ερωτήσεις και απαντήσεις εξηγούν πότε θα μπει το νέο νόμισμα στη ζωή των
Ελλήνων ­ αλλά και των άλλων πολιτών των χωρών-μελών της ΟΝΕ ­ καθώς και όλες
τις αλλαγές που θα φέρει στις συναλλαγές, στις τιμές, στα επιτόκια, στους
μισθούς και στις συντάξεις, στους φόρους, στα κέρδη καθώς και σε όλους τους
τομείς της οικονομικής ζωής.

ΟΙ ΔΗΛΩΣΕΙΣ

Από το 2002 και οι φορολογικές δηλώσεις θα υποβάλλονται σε ευρώ. Στο
υπουργείο Οικονομικών εξετάζεται να δοθεί η δυνατότητα κυρίως σε επιχειρήσεις
να υποβάλλουν τις φορολογικές τους δηλώσεις σε ευρώ από το 2001.

1 Πότε θα μπει στη ζωή μας το ευρώ;

Το ευρώ θα μπει στη ζωή μας την 1-1-2001. Από την ημερομηνία αυτή θα
κυκλοφορεί σε λογιστική μορφή. Δηλαδή οι τιμές των προϊόντων και υπηρεσιών
καθώς και οι λογαριασμοί θα απεικονίζονται και σε ευρώ.

2 Πότε το ευρώ θα αντικαταστήσει τα νομίσματα των 12 χωρών-μελών της
ΟΝΕ και θα αποτελεί το μοναδικό νόμισμα συναλλαγών σ’ αυτές;

Η διάρκεια της λογιστικής κυκλοφορίας του ευρώ θα ολοκληρωθεί την 31-12-2001.

Από 1-1-2002 που το ευρώ θα τεθεί σε πραγματική κυκλοφορία μέχρι και την
τελευταία ημέρα του Φεβρουαρίου του 2002 το κοινό νόμισμα θα κυκλοφορεί
παράλληλα με τα νομίσματα των χωρών-μελών. Από 1-3-2002 θα κυκλοφορεί μόνο το
ευρώ. Τα άλλα νομίσματα θα αποσυρθούν και θα περάσουν μια για πάντα στην
ιστορία.

3 Πότε οι μισθοί και οι συντάξεις θα καταβάλλονται σε ευρώ; Από πότε
θα υποβάλλονται οι φορολογικές δηλώσεις σε κοινό νόμισμα;

Από το 2002, όταν το ευρώ θα τεθεί σε πραγματική κυκλοφορία, θα ξεκινήσει και
η καταβολή των μισθών σε ευρώ από τις επιχειρήσεις και των συντάξεων από τα
Ταμεία. Το τελευταίο δεκαπενθήμερο του Δεκεμβρίου του 2001 η Τράπεζα της
Ελλάδος θα προμηθεύσει όλες τις τράπεζες με το ευρωπαϊκό νόμισμα προκειμένου
να ξεκινήσουν σε συναλλαγές.

Υπάρχει η σκέψη στο διάστημα αυτό να προμηθευτούν με ευρώ και οι μεγάλες
επιχειρήσεις προκειμένου να διευκολυνθεί η εισαγωγή του ενιαίου νομίσματος.
Στο διάστημα του πρώτου διμήνου του 2002 όλοι οι Έλληνες θα μπορούν να
απευθύνονται στις τράπεζες ή στα κεντρικά υποκαταστήματα της Τραπέζης της
Ελλάδος και να ανταλλάσσουν τις δραχμές τους ­ που θα καταστρέφονται ­ με
ευρώ.

Από το 2002 και οι φορολογικές δηλώσεις θα υποβάλλονται σε ευρώ.

Στο υπουργείο Οικονομικών εξετάζεται να δοθεί η δυνατότητα κυρίως σε
επιχειρήσεις να υποβάλλουν τις φορολογικές τους δηλώσεις σε ευρώ από το 2001.

4 Σε ποια ισοτιμία θα γίνει η αντικατάσταση της δραχμής με το ευρώ;

Στις 31 Δεκεμβρίου 2000 η δραχμή θα προσεγγίσει την κεντρική της ισοτιμία των
340,75 δρχ. ανά ευρώ, η οποία οριστικοποιήθηκε χθες από το Ευρωπαϊκό
Συμβούλιο. Αυτή θα είναι η ισοτιμία με την οποία θα αντικατασταθεί το εθνικό
νόμισμα από το ευρώ.

5 Το ευρώ θα επηρεάσει την αξία των μετοχών ή των ομολόγων σε δραχμές
που κατέχουν σήμερα οι αποταμιευτές και οι επενδυτές;

Όχι. Η αξία των μετοχών και των ομολόγων ή των αποταμιεύσεων στις τράπεζες θα
παραμείνει η ίδια. Όμως, από το 2001 θα εκφράζεται και σε ευρώ μέχρι την
απόσυρση των εθνικών νομισμάτων των χωρών-μελών (το 2002). Η αξία των
αποταμιεύσεων, των ομολόγων, των μετοχών και των άλλων επενδυτικών προϊόντων
θα εκφραστεί σε ευρώ με βάση την προκαθορισμένη κεντρική ισοτιμία των 340,75,
στην οποία θα βρίσκεται η δραχμή την 31-12-2000.

6 Τι αλλαγές προβλέπεται ότι θα υπάρξουν στην εξυπηρέτηση των δανείων
που είχαν ήδη συναφθεί;

Από την 1η Ιανουαρίου 2002 όλα τα δάνεια θα εξυπηρετούνται σε ευρώ. Το
ανεξόφλητο υπόλοιπο των δανείων (στεγαστικών, καταναλωτικών κ.ά.) θα
μετατραπεί σε ευρώ με βάση την κεντρική ισοτιμία των 340,75 δρχ. Μέχρι τότε τα
δάνεια θα αποπληρώνονται και σε δραχμές. Πάντως η μετατροπή των δανείων σε
ευρώ που θα ξεκινήσει ουσιαστικά από το 2001, αφού θα δοθεί αυτή η δυνατότητα
σε όσους το επιθυμούν, δεν θα επηρεάσει την αξία ή το κόστος εξυπηρέτησης των
δανείων. Αφενός η μετατροπή των δανείων θα γίνει βάσει της κεντρικής
ισοτιμίας, αφετέρου δεν προβλέπεται ότι θα αλλάξουν οι συμβάσεις μεταξύ
τραπεζών και δανειοληπτών που καθορίζουν το επιτόκιο και τους άλλους όρους
εξυπηρέτησής τους.

7 Τι επιπτώσεις θα έχει η εισαγωγή του ευρώ στη λήψη των αποφάσεων για
επενδύσεις;

Η ένταξη της Ελλάδας στην ΟΝΕ από 1-1-2001 και η εισαγωγή του κοινού
νομίσματος αναμένεται να κάνει πιο προσιτές στον Έλληνα τις επενδύσεις σε
μετοχές ή σε άλλα επενδυτικά προϊόντα στις χώρες της ευρωζώνης. Έτσι θα
διευρυνθούν οι επενδυτικές επιλογές των Ελλήνων.

8 Ποια επίπτωση θα έχει η εισαγωγή του ευρώ στις τιμές των προϊόντων
και των υπηρεσιών;

Η κυκλοφορία του ενός και μοναδικού νομίσματος στην αγορά των 12 χωρών-μελών
αναμένεται να καταστήσει πιο εύκολη τη σύγκριση των τιμών των προϊόντων και
των υπηρεσιών από τους Ευρωπαίους καταναλωτές.

Αυτό σημαίνει ότι θα αυξηθεί ο ανταγωνισμός και έτσι οι τιμές θα διατηρούνται
σε χαμηλό επίπεδο. Παράλληλα, η υποχρέωση που θα έχουν οι 12 χώρες-μέλη να
εφαρμόζουν αυστηρή, αντιπληθωριστική οικονομική πολιτική θα συμβάλλει στη
διατήρηση της σταθερότητας στο επίπεδο των τιμών. Όμως δεν αποκλείεται κατά
την πρώτη φάση εισαγωγής του νομίσματος οι τιμές σε ορισμένα προϊόντα και
υπηρεσίες να «τσιμπήσουν» λόγω της στρογγυλοποίησης που θα επιβάλει η ίδια η
αγορά στις νέες τιμές που θα απεικονίζονται σε ευρωλεπτά.

9 Τι επιπτώσεις θα έχει το ευρώ στη λειτουργία των επιχειρήσεων;

Η αύξηση του ανταγωνισμού που θα φέρει η εισαγωγή του κοινού νομίσματος στην
αγορά των 12 χωρών-μελών της ευρωζώνης θα αναγκάσει τις επιχειρήσεις να
κινηθούν με πιο γρήγορα βήματα στην κατεύθυνση του εκσυγχρονισμού τους.
Προϋπόθεση γι’ αυτό είναι ο εξοπλισμός τους με νέες τεχνολογίες. Με τον τρόπο
αυτό θα αυξήσουν την ανταγωνιστικότητα των προϊόντων τους, η οποία θα αποτελεί
κυρίαρχο στόχο στη νέα εποχή.

Παράλληλα οι επιχειρήσεις θα μπορούν να προγραμματίζουν καλύτερα τις κινήσεις
τους και να θέτουν στόχους μακροπρόθεσμους, αφού η εισαγωγή του ευρώ θα
εξαλείψει τους συναλλαγματικούς κινδύνους στην ευρωζώνη.

10 Τι σημαίνει για τα επιτόκια η έλευση του ευρώ;

Η διατήρηση του πληθωρισμού σε χαμηλά επίπεδα στις χώρες-μέλη του ευρώ
σημαίνει ότι και τα επιτόκια θα διατηρούνται χαμηλά. Αυτό συμβαίνει ήδη στις
11 χώρες-μέλη ενώ προς την κατεύθυνση αυτή κινείται και η Ελλάδα.

Στις 31-12-2000 εκτιμάται ότι τα επιτόκια για δάνεια (στεγαστικά, κίνησης,
καταναλωτικά) στην Ελλάδα θα έχουν προσεγγίσει τα ευρωπαϊκά. Δηλαδή μέχρι τότε
θα μειωθούν περίπου 4 μονάδες.

Το ίδιο θα γίνει και στα επιτόκια των καταθέσεων, αν και στον τομέα αυτόν
απαιτούνται λίγα βήματα ακόμη για να ολοκληρωθεί η σύγκλιση.

11 Ποιες θα είναι οι επιπτώσεις από την εισαγωγή του ευρώ στις
συναλλαγές καθώς και στα ταξίδια εντός της ευρωζώνης από τους κατοίκους των 12
χωρών-μελών;

Η κυκλοφορία του ενός και μοναδικού νομίσματος στην ευρωζώνη θα μηδενίσει τον
συναλλαγματικό κίνδυνο, αφού δεν θα υπάρχουν μεταβολές στις ισοτιμίες των
νομισμάτων. Έτσι όλοι οι συναλλασσόμενοι θα συναλλάσσονται σε ένα σταθερό
περιβάλλον και δεν θα αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο ενδεχόμενου επιπλέον κόστους
από αλλαγή στην ισοτιμία του νομίσματος της χώρας με την οποία συναλλάσσονται.
Αυτό ισχύει και για όσους ταξιδεύουν εντός της ευρωζώνης, οι οποίοι επιπλέον
δεν θα επιβαρύνονται τις προμήθειες που επιβάλλουν σήμερα οι τράπεζες για την
αγορά και την πώληση συναλλάγματος.

12 Ποιες επιπτώσεις θα έχει στην απασχόληση και στην ανεργία η
εισαγωγή του κοινού νομίσματος;

Γενικά οι σταθεροί κανόνες παιχνιδιού που θα επικρατούν στην ευρωζώνη και η
προσπάθεια για αύξηση της ανταγωνιστικότητας αναμένεται ότι θα οδηγήσουν στην
ενίσχυση της απασχόλησης. Από την άλλη πλευρά, όμως, η μάχη της
ανταγωνιστικότητας θα έχει και «χαμένους», ενώ ο εξοπλισμός των επιχειρήσεων
με νέες τεχνολογίες εκτιμάται ότι θα προκαλέσει απώλειες θέσεων εργασίας. Η
εκτίμηση που επικρατεί είναι ότι στο περιβάλλον της ευρωζώνης θα εκδηλώνονται
πιέσεις για αύξηση της ανεργίας.

13 Το ευρώ θα φέρει αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις;

Ο κίνδυνος της ανεργίας έχει εντείνει τις συζητήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο για
την υιοθέτηση ενός πλαισίου μεγαλύτερης ευελιξίας στην αγορά εργασίας (μερική
απασχόληση κ.ά.). Οι άλλες χώρες-μέλη της ΟΝΕ έχουν προχωρήσει σε μέτρα
απελευθέρωσης της αγοράς εργασίας ­ σε μεγαλύτερο βαθμό απ’ ό,τι η Ελλάδα. Οι
εξελίξεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο στο θέμα αυτό αναμένεται να επηρεάσουν και την
Ελλάδα.

14 Ποιες επιπτώσεις θα έχει το ευρώ στη φορολογία;

Ο έντονος ανταγωνισμός που θα αναπτυχθεί μέσα στην ευρωζώνη και η ανάγκη των
κυβερνήσεων να προσελκύσουν επενδυτικά κεφάλαια για να ενισχύσουν την ανάπτυξη
των οικονομιών τους αναμένεται να εντείνει τον φορολογικό ανταγωνισμό μεταξύ
τους. Οι κυβερνήσεις εκτιμάται ότι θα προχωρούν σε μειώσεις φόρων για τις
επιχειρήσεις δημιουργώντας έτσι ευνοϊκότερο περιβάλλον για ανάπτυξη
επιχειρηματικών πρωτοβουλιών και για τη διενέργεια επενδύσεων. Επίσης τα
πλεονάσματα που θα υπάρχουν στους προϋπολογισμούς των κρατών-μελών θα δίνουν
τα περιθώρια για μειώσεις φόρων και στους φορολογουμένους. Όμως θα πρέπει να
σημειωθεί ότι στα ευρωπαϊκά όργανα συζητείται η επιβολή φόρων στις
αποταμιεύσεις (20%) καθώς και στην ενέργεια, στο πλαίσιο της φορολογικής
εναρμόνισης.

15 Πώς θα επηρεάσει η έλευση του ευρώ τις αυξήσεις στους μισθούς και
στις συντάξεις;

Στην «υπηρεσία» της αντιπληθωριστικής πολιτικής που θα εφαρμόζουν οι
χώρες-μέλη στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας θα υπακούει και η μισθολογική
πολιτική. Οι αυξήσεις στους μισθούς και στις συντάξεις θα είναι συγκρατημένες
για να μη δημιουργούνται πληθωριστικές πιέσεις, όπως προβλέπει το Σύμφωνο
Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Δηλαδή οι αυξήσεις αυτές αναμένεται να καλύπτουν
την αύξηση του πληθωρισμού συν ποσοστό από την αύξηση της παραγωγικότητας.

16 Σε ποιους κανόνες θα πρέπει να υπακούει η οικονομική πολιτική της
κυβέρνησης στο καθεστώς της ευρωζώνης;

Η ελληνική κυβέρνηση, όπως και οι άλλες κυβερνήσεις των χωρών-μελών της ΟΝΕ,
θα πρέπει να εφαρμόζει οικονομική πολιτική η οποία θα διασφαλίζει τη
σταθερότητα των τιμών. Αυτό σημαίνει ότι η οικονομική πολιτική που θα
εφαρμόζεται θα πρέπει να επιτυγχάνει τη διατήρηση του πληθωρισμού στο 2% σε
μεσοπρόθεσμη βάση. Αυτό ορίζεται στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το
οποίο θα είναι το «ευαγγέλιο» της οικονομική πολιτικής. Στο πλαίσιο αυτό
προβλέπεται ότι το έλλειμμα του προϋπολογισμού σε κάθε χώρα-μέλος δεν θα
πρέπει να υπερβαίνει το 3% του ΑΕΠ προκειμένου να διασφαλίζεται η σταθερότητα
των τιμών.

17 Ποιες επιπτώσεις θα έχει η Ελλάδα, εάν δεν τηρεί τους όρους του
Συμφώνου Σταθερότητας;

Στην περίπτωση που το έλλειμμα του προϋπολογισμού τείνει να υπερβεί το 3% του
ΑΕΠ, οι χώρες-μέλη υποχρεούνται να επιβάλλουν πρόσθετα μέτρα οικονομικής
πολιτικής για τη μείωση του ελλείμματος. Στην περίπτωση που δεν το κάνουν, θα
τιμωρούνται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με πρόστιμο ίσο με το 2% του ΑΕΠ.

18 Ποιος θα είναι ο νέος ρόλος της Τραπέζης της Ελλάδος στο καθεστώς
της ευρωζώνης;

Η άσκηση της νομισματικής πολιτικής στο νέο καθεστώς θα φύγει από τα χέρια των
εθνικών κρατών. Η νομισματική πολιτική θα ασκείται με βάση τις κατευθύνσεις
της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία θα είναι επιφορτισμένη με την
επίτευξη του δύσκολου στόχου για τη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών στο
ευρωσύστημα. Από την πλευρά της η Τράπεζα της Ελλάδος θα πρέπει να ακολουθεί
αυτές τις κατευθύνσεις (δηλαδή να αυξάνει ή να μειώνει ανάλογα τη νομισματική
κυκλοφορία) και παράλληλα με τις κατάλληλες παρεμβάσεις στην αγορά
συναλλάγματος να συμβάλλει μαζί με τις υπόλοιπες 11 κεντρικές τράπεζες των
χωρών-μελών στη διαμόρφωση της συναλλαγματικής ισοτιμίας του ευρώ.

19 Τι ρόλο θα παίζει η «ευρωομάδα» των 12 υπουργών Οικονομικών των
χωρών-μελών της ΟΝΕ;

Σ’ αυτήν την ομάδα θα συμμετέχουν οι υπουργοί Οικονομικών των 12 χωρών-μελών
της ευρωζώνης. Μέχρι τώρα ­ πριν από την ένταξη της Ελλάδας ­ συμμετείχαν οι
υπουργοί Οικονομικών των 11 χωρών-μελών. Παρ’ ότι αυτή η ομάδα είναι
θεσμοθετημένη, δεν έχει εξουσίες όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων. Ο στόχος είναι
η ομάδα αυτή να αποκτήσει ουσιαστικότερο ρόλο στο μέλλον ως «αντίβαρο» στην
αυστηρά τεχνοκρατική άποψη που διέπει την πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής
Τράπεζας. Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι σ’ αυτήν την ομάδα μετουσιώνεται η
«πρώτη ταχύτητα» της Ευρώπης.

20 Ποιες είναι οι υποδιαιρέσεις του νέου νομίσματος;

Τα νέα χαρτονομίσματα που θα μπουν στη ζωή των Ελλήνων και συνολικά των 300
εκατομμυρίων καταναλωτών της ευρωζώνης θα είναι των 500 ευρώ, των 200, των
100, των 50, των 20, των 10 και των 5 ευρώ. Από την άλλη πλευρά, οι
υποδιαιρέσεις των κερμάτων θα είναι του 1 και των 2 ευρώ, των 50 λεπτών ή
ευρωσέντς, των 20, των 10, των 5, των 2 και του 1 λεπτού.

Άρθρο του υποδιοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Νικ. Γκαργκάνα για τις νέες
προκλήσεις στη

σελίδα 48