Σημαντική αφετηρία για τα επόμενα βήματα

Ο Γιώργος Προβόπουλος είναι Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών – Οικονομικός σύμβουλος της Alpha Bank

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η είσοδος της Ελλάδος στη ζώνη του ευρώ αποτελεί μία
μεγάλη επιτυχία για τη χώρα που πιστώνεται σε όλες τις κυβερνήσεις που
οδήγησαν τον τόπο στη δεκαετία του ’90. Το έργο που ολοκληρώθηκε στη δεκαετία
αυτή είναι πολύ σημαντικό, εάν λάβει κανείς υπόψη την κατάσταση στην οποία
είχαν φέρει την οικονομία οι αποτυχημένες πολιτικές της δεκαετίας του ’80. Η
δυσκολία του εγχειρήματος της ονομαστικής σύγκλισης με την Ευρωπαϊκή Ένωση
ήταν ιδιαίτερα μεγάλη, αφού όλες οι ενδεδειγμένες πολιτικές για την προώθηση
των διαρθρωτικών αλλαγών, την απελευθέρωση των αγορών, τη δημοσιονομική
εξυγίανση και τον εκσυγχρονισμό των θεσμών είναι εξ ορισμού «εμπροσθοβαρείς»
ως προς το κόστος, ενώ τα οφέλη γίνονται ορατά σε μακρύτερο χρονικό ορίζοντα.
Το γεγονός αυτό καθιστούσε ιδιαίτερα δυσχερή την έγκαιρη υλοποίηση των
αναγκαίων προσαρμογών.

Ένα μεγάλο ερωτηματικό που απασχόλησε έντονα τους σχεδιαστές οικονομικής
πολιτικής και τους οικονομολόγους στη δεκαετία του ’90 ήταν εάν θα έπρεπε να
δοθεί προτεραιότητα στη σταθεροποίηση ή την ανάπτυξη. Κατά την εκτίμησή μου
αυτό ήταν ένα ψευδοδίλημμα. Η διαδικασία σταθεροποίησης της οικονομίας είναι
λιγότερο επώδυνη και περισσότερο αποτελεσματική, αν συνοδεύεται από υψηλούς
αναπτυξιακούς ρυθμούς. Παρά το γεγονός ότι όλο αυτό το διάστημα η πορεία της
οικονομίας δεν ήταν πάντοτε ευθύγραμμη, καταφέραμε τελικώς να ικανοποιήσουμε
τα κριτήρια για την ονομαστική σύγκλιση. Στο περιβάλλον πλέον της ζώνης του
ευρώ θα πρέπει να αποκλειστεί η επανεμφάνιση δημοσιονομικών ανισορροπιών, όπως
άλλωστε προβλέπει το Σύμφωνο Σταθερότητας. Τούτο προϋποθέτει την εξάλειψη όλων
εκείνων των χαρακτηριστικών που ευθύνονται για τη χρόνια παθογένεια της
κρατικής μηχανής. Η Ελλάδα καλείται εφεξής να επιβεβαιώσει ότι δικαιολογημένα
έχει βρεθεί σε ένα club σταθερότητας μαζί με άλλες ισχυρές χώρες του πλανήτη.
θα ήθελα εδώ να θυμίσω ότι, μετά τις σχετικές εισηγήσεις του Γερμανού υπουργού
Εξωτερικών, έχουν ζωηρέψει στην Ευρώπη οι συζητήσεις για την ομοσπονδιοποίηση
ενός πυρήνα χωρών ως ένα βήμα προς την Πολιτική Ένωση.

Το νέο μεγάλο όραμα για τη χώρα θα πρέπει, κατά συνέπεια, να είναι η σύγκλιση,
σε πραγματικούς όρους, με τις χώρες της ζώνης του ευρώ. Η προοπτική φαίνεται
κατ’ αρχήν πολύ θετική. Και τούτο διότι οι ελληνικές επιχειρήσεις δεν θα
επιβαρύνονται πια από το δυσανάλογα υψηλό κόστος του χρήματος που
αντιμετώπιζαν τα τελευταία χρόνια εξαιτίας της προσπάθειας των Νομισματικών
Αρχών να συμπιεστεί ο πληθωρισμός. Η ισορροπία της οικονομίας σε χαμηλότερο
ύψος επιτοκίων θα δημιουργήσει νέα δεδομένα και προοπτικές για ολόκληρη την
οικονομία. Ο δημόσιος τομέας, από την πλευρά του, θα εξοικονομήσει ένα μεγάλο
ποσό που κατευθύνεται σήμερα στις δαπάνες εξυπηρέτησης του χρέους, ώστε να το
διοχετεύσει στη βελτίωση της εθνικής υποδομής που θα αυξήσει τη συνολική
παραγωγικότητα. Συνεπώς, η συμμετοχή στην ΟΝΕ αφεαυτή αποτελεί για την Ελλάδα
ένα μεγάλο αναπτυξιακό πλεονέκτημα και μία σημαντική αφετηρία για τα επόμενα
βήματα.

Το πλεονέκτημα αυτό είναι, όμως, απαραίτητο να συνδυαστεί με μία ευρεία
προσπάθεια ουσιαστικής αναδιάρθρωσης της οικονομίας μέσω τολμηρών και
πολυδιάστατων μεταρρυθμίσεων. Είναι αναγκαίος ο αναπροσανατολισμός της
οικονομικής πολιτικής με αλλαγή του μείγματος, ώστε η δημοσιονομική και η
διαρθρωτική πολιτική να αναλάβουν μεγαλύτερο ρόλο. Είναι πλέον επιτακτικό να
ασκηθεί μια διαρθρωτική πολιτική που θα αποσκοπεί στη σταθερή διεύρυνση των
παραγωγικών δυνατοτήτων της χώρας. Αυτό προϋποθέτει την πλήρη απελευθέρωση των
αγορών, τη συρρίκνωση μέσω εξυγιάνσεως του δημόσιου τομέα και τη θεσμοθέτηση
ενός σύγχρονου πλαισίου στους τομείς της παιδείας και των νέων τεχνολογιών,
που θα επιτρέψουν στη χώρα να αντεπεξέλθει αποτελεσματικά στον ανταγωνισμό στο
δύσκολο στίβο της αναδυόμενης κοινωνίας των πληροφοριών.