Εκτοπίζει τη βαριά βιομηχανία το Ίντερνετ στη Γερμανία

Η βιομηχανική περιοχή του Ρουρ και το λιμάνι της ήταν κάποτε ο κινητήρας της μεταπολεμικής ανοικοδόμησης της Γερμανίας. Τώρα, είναι η πύλη για την είσοδο της χώρας στην εποχή της νέας οικονομίας

Μια φορά και έναν καιρό ο παππούς δούλευε στην Κρουπ ­ τη μεγαλύτερη γερμανική
εταιρεία παραγωγής χάλυβα ­, ο μπαμπάς δούλευε στην Κρουπ και αν και ο γιος
δεν δούλευε στην Κρουπ, τότε θα ήταν η εξαίρεση του κανόνα. Εδώ, στο Ρουρ,
στην καρδιά της βαριάς γερμανικής βιομηχανίας, οι μεγάλες επιχειρήσεις
πρόσεχαν τους εργαζομένους τους και η ισόβια απασχόληση ήταν εγγυημένη. Και
τώρα; Η βιομηχανική περιοχή τού Ρουρ ­ άνθρακας, χάλυβας, καπνοδόχοι,
εργοστασιακές εγκαταστάσεις, μολυσμένα ποτάμια, σύμβολο της μεταπολεμικής
γερμανικής ισχύος και ανάπτυξης ­ δεν είναι πλέον αυτό που ήταν στο παρελθόν.
Πολλά από τα εργοστάσια και τις εγκαταστάσεις έχουν μετατραπεί σε μουσεία
«βιομηχανικής κουλτούρας», όπου στη θέση των μηχανών υπάρχουν πλέον μοντέρνα
καφέ.

Στο μέρος όπου οι εργαζόμενοι στις βιομηχανίες άνθρακα και χάλυβα ίδρωναν,
μετατρέποντας την κοιλάδα του Ρουρ σε βιομηχανικό θρύλο, συναντάμε τον 37χρονο
Γιόζεφ Μπρούινγκ. Είναι επικεφαλής μιας επιχείρησης που ονομάζεται Κέντρο
Ηλεκτρονικού Εμπορίου και αυτή την περίοδο είναι απασχολημένος προσπαθώντας να
μετατρέψει μία έκταση 40 εκταρίων, η οποία κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου
ήταν στρατόπεδο, σε πόλο της «νέας οικονομίας». «Αυτή θα είναι η μεγαλύτερη
κοινοπραξία εταιρειών ηλεκτρονικού εμπορίου στη Γερμανία», λέει ο Μπρούινγκ.
«Ανοίξαμε το πρώτο κτίριο πριν από περίπου ένα χρόνο και ήδη έχουμε 17
εταιρείες με 300 εργαζομένους που προσφέρουν τα πάντα, από συμβουλές σχετικές
με το Ίντερνετ μέχρι και ανάπτυξη λογισμικού. Σε τρία χρόνια υπολογίζουμε ότι
εδώ θα εργάζονται περισσότεροι από 3.000 άνθρωποι».

Φυσικά, δεν είναι εύκολο μια βιομηχανική περιοχή να μετατραπεί σε κέντρο
ιντερνετικών εταιρειών μέσα σε μια νύχτα. Ωστόσο, η επανάσταση που συντελείται
στο Ντόρτμουντ αντανακλά μία ευρύτερη επανάσταση που πραγματοποιείται στη
Γερμανία. Η γη της συναίνεσης μεταξύ της κοινωνίας και της αγοράς ανοίγει
πλέον τον δρόμο για νέους επιχειρηματίες, οι οποίοι σπεύδουν να πετύχουν στη
βιομηχανία των νέων τεχνολογιών.

Αν βρεθείτε στη Γερμανία και ανοίξετε την τηλεόραση, το πιθανότερο είναι να
πέσετε πάνω σε έναν νέο Γερμανό πολυεκατομμυριούχο επιχειρηματία, όπως τον
Γκέρχαρντ Σμιτ της εταιρείας Μόμπιλκομ, ο οποίος περιγράφει πώς έγινε
πλούσιος. Τα χρηματιστηριακά ρεπορτάζ καλύπτουν ολοένα και περισσότερες
σελίδες στις γερμανικές εφημερίδες και οι συζητήσεις για χρηματιστηριακές
ευκαιρίες και «σίγουρα χαρτιά» πληθαίνουν στα τραπέζια των γερμανικών καφέ και
εστιατορίων.

Η μετοχική ιδέα εξαπλώνεται

Πέρυσι, ο αριθμός των Γερμανών που κατείχαν μετοχές εκτινάχθηκε στο 11%,
δηλαδή περίπου στα πέντε εκατομμύρια. Και η τάση είναι ξεκάθαρα ανοδική. «Οι
πλούσιοι δεν χρειάζεται πλέον να κρύβονται σε αυτήν τη χώρα, αφού δεν
αποτελούν πλέον παραδείγματα αλαζονείας και απληστίας», λέει ο Μίκαελ Βόλγκατ,
οικονομολόγος της Ντόιτσε Μπάνκ. «Η Γερμανία αλλάζει με ταχύτατους ρυθμούς,
καθώς η μετοχική ιδέα εξαπλώνεται ραγδαία. Οι φοιτητές φαίνεται ότι
ενδιαφέρονται πλέον λιγότερο για την πολιτική και περισσότερο για τα
οικονομικά στοιχεία των εισηγμένων επιχειρήσεων».

Πουθενά αλλού αυτή η μεταμόρφωση της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης δεν
είναι τόσο εμφανής όσο στο Ρουρ, την πιο συγκεντρωμένη βιομηχανική περιοχή της
Γηραιάς Ηπείρου και το μέρος όπου τα δολάρια του Σχεδίου Μάρσαλ άναψαν τις
πρώτες σπίθες του μεταπολεμικού οικονομικού θαύματος της Γερμανίας.

Τα προβλήματα ξεκίνησαν πριν από πολλά χρόνια, επειδή ο γερμανικός άνθρακας
δεν μπορούσε να ανταγωνιστεί αυτόν της Νότιας Αφρικής, του οποίου η εξόρυξη
είναι φθηνότερη. Την τελευταία δεκαετία είκοσι ορυχεία έβαλαν λουκέτο. Στην
περιοχή του Ντόρτμουντ η ανεργία βρίσκεται στο 16%, πολύ υψηλότερα από τον
μέσο όρο (10%) της Γερμανίας. Οι ελάχιστες παραγωγικές μονάδες άνθρακα που
έχουν παραμείνει, δέχονται τεράστιες κρατικές επιχορηγήσεις και πιθανότατα
είναι καταδικασμένες στη χρεοκοπία. Και η αλλαγή της κουλτούρας είναι εμφανής
και απτή. Πράγματι, επειδή πολλοί πίστεψαν ότι είναι ικανός να διαχειριστεί
καλύτερα αυτήν την επανίδρυση του Ρουρ ο Βόλφγκανγκ Κλέμεντ, ο
σοσιαλδημοκράτης Πρωθυπουργός της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, κέρδισε στις
τοπικές εκλογές τον χριστιανοδημοκράτη αντίπαλό του Γιούργκεν Ρίτγκερς.

Τα ξενοφοβικά μηνύματα του Ρίτγκερς βρήκαν λίγους ακροατές σε μια περιοχή της
Γερμανίας όπου ο ρεαλισμός τού Κλέμεντ, του οποίου η προσέγγιση δεν κατάφερε
ακόμη να διορθώσει τα κοινωνικά πλήγματα από το κλείσιμο των επιχειρήσεων,
βρήκε μεγάλη απήχηση. Ο Κλέμεντ υποστηρίζει ότι η «νέα οικονομία» μπορεί να
φέρει ευημερία εκεί που κάποτε ήκμαζαν οι βιομηχανίες Κρουπ και Τίσεν. Ακόμη
και αυτές οι δύο εταιρείες έχουν πάρει τα μηνύματα των καιρών και έχουν
συγχωνευθεί δημιουργώντας μία μικρή και ευέλικτη εταιρεία, η οποία έχει
υιοθετήσει τις μεθόδους πώλησης χάλυβα μέσω του παγκόσμιου Δικτύου.

Πληροφορική

Ένας εκπρόσωπος αυτής της αλλαγής είναι ο 38χρονος Ράινερ Ρούντολφ. Πριν από
δύο χρόνια έστησε την Αντέσο, τη δική του επιχείρηση ανάπτυξης λογισμικού και
συμβούλων πληροφορικής. Ήδη, ο όγκος δουλειάς είναι πολύ μεγαλύτερος από
εκείνον που μπορεί να κουμαντάρει.

Σε πραγματική αντιδιαστολή με τον συντηρητισμό της γερμανικής αγοράς εργασίας
των περασμένων δεκαετιών, οι 72 εργαζόμενοι στην εταιρεία φορούν μακό
μπλουζάκια και ξεκούμπωτα πουκάμισα. Η Αντέσο, η οποία εδρεύει στο νέο κέντρο
ηλεκτρονικού εμπορίου του Ντόρτμουντ, εργάζεται κατά κόρον με ασφαλιστικές
εταιρείες που επιθυμούν να πωλούν ασφαλιστικές υπηρεσίες αυτοκινήτων και άλλων
κλάδων μέσω του Διαδικτύου, αλλά δεν γνωρίζουν τον τρόπο.

Αυτή η δραστηριότητα αντανακλά μια κρίσιμη αλλαγή που συντελείται στη
Γερμανία. Οι εταιρείες της λεγόμενης παλιάς οικονομίας έχουν αντιληφθεί ότι
πρέπει να υιοθετήσουν τις τεχνικές τής νέας οικονομίας. Πρόκειται για μια χώρα
που χρειάζεται πολύ χρόνο για να κινηθεί. Όταν όμως αρχίσει να κινείται, οι
αλλαγές είναι σαρωτικές. Ο τρόπος με τον οποίο η γερμανική οικονομία και η
κοινωνία αγκαλιάζουν το Ίντερνετ, είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα.

«Μέχρι πριν από έναν χρόνο το ηλεκτρονικό εμπόριο γινόταν αντιληπτό ως
ηλεκτρονικές αγορές προϊόντων», λέει ο Μπρούινγκ. «Τους τελευταίους μήνες,
όμως, πολλοί επιχειρηματίες κατάλαβαν ότι πρόκειται για έναν τρόπο
εξορθολογισμού των επιχειρήσεών τους και ένα νέο δρόμο για νέους πελάτες».

Στο κέντρο ηλεκτρονικού εμπορίου του Ντόρτμουντ εργάζονται ήδη 25.000 άνθρωποι.