ΔΡΟΜΟΙ

Το ευρώ…

… όταν ήρθε στον κόσμο, πριν από δεκαέξι μήνες, οι ενθουσιώδεις υποστηρικτές
του περίμεναν να γίνει ένας ισχυρός αντίπαλος του δολαρίου. Αυτό δεν έγινε. Με
αρχική ισοτιμία 1,17 δολάρια, πέφτει έκτοτε συνεχώς ­ χθες βρέθηκε κάτω από τα
90 σεντς. Πολλοί Αμερικανοί έβλεπαν πάντα με δυσπιστία την ευρωπαϊκή
νομισματική ένωση. Έτσι, θα είχαν σήμερα κάθε λόγο να επιχαίρουν για την
αδυναμία του ευρώ. Ο οικονομολόγος Πολ Κρούγκμαν δεν είναι ένας από αυτούς. Σε
άρθρο του στους «Τάιμς της Νέας Υόρκης» υποστηρίζει πως η πτώση του ευρώ δεν
είναι ένδειξη οικονομικής αδυναμίας. Οι ευρωπαϊκές οικονομίες τα πάνε σήμερα
καλύτερα από ό,τι αναμενόταν.

Τα τρία…

… κυριότερα προβλήματα της Ευρώπης, που σύμφωνα με τον Κρούγκμαν (φωτό) η
νομισματική ενοποίηση έδωσε στους Ευρωπαίους την πρόφαση να τα αγνοήσουν,
είναι: η ανεργία, η ανεργία, η ανεργία. Το ανέκδοτο είναι γνωστό μεταξύ των
οικονομολόγων. Ποιος είναι ο ευρωπαϊκός ορισμός της οικονομικής απογείωσης;
«Μια χρονιά κατά την οποία η ανεργία αυξάνεται λιγότερο από το συνηθισμένο».
Πίσω από την ευρωπαϊκή ανεργία, οι Αμερικανοί βλέπουν ­ τι άλλο; ­ το
φαινόμενο της «ευρωσκλήρωσης»: μια νομοθετημένη αγορά εργασίας στην οποία οι
ευρωπαϊκές επιχειρήσεις έχουν ελάχιστα κίνητρα για να δημιουργήσουν νέες
θέσεις εργασίας, σαν τις χαμηλά αμειβόμενες νέες θέσεις εργασίας που
δημιουργούν οι Αμερικανοί. Μάλιστα οι Ευρωπαίοι είναι ιδιαίτερα καυστικοί για
το αμερικανικό μοντέλο.

Αν κοιτάξει…

… όμως κανείς τι συμβαίνει πραγματικά στην Ευρώπη, θα διαπιστώσει πως τα
τελευταία δύο τρία χρόνια δημιουργούνται πολλές νέες θέσεις εργασίας. Πώς;
Όπως στην Αμερική. Χαμηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας, δηλαδή, στις οποίες οι
ευρωπαϊκές κυβερνήσεις υποτίθεται πως είναι αντίθετες. Αυτό που οι αφελείς
Αμερικανοί ­ παραδέχεται ο Κρούγκμαν ­ δεν μπορούν να καταλάβουν, είναι το
ταλέντο των Ευρωπαίων στη «δημιουργική υποκρισία». Η γαλλική κυβέρνηση, ας
πούμε, δεν παύει να μιλάει για το βάρβαρο μοντέλο του αμερικανικού
καπιταλισμού. Στην πραγματικότητα, την ώρα που η γαλλική κυβέρνηση εφαρμόζει
πολιτικές που φαινομενικά είναι κατά της ελεύθερης αγοράς, όπως η μείωση των
ωρών εργασίας, επιτρέπει σιωπηρά στις επιχειρήσεις να εκμεταλλεύονται τις
«τρύπες» του συστήματος ­ με την καταστρατήγηση των ωραρίων εργασίας, με τη
μερική απασχόληση και άλλα.

Το αποτέλεσμα…

… είναι ότι ενώ η ανεργία στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης παραμένει πολύ
υψηλή σε σύγκριση με την αμερικανική ­ και ιδιαίτερα μεταξύ των νέων ­ έχει
ήδη αρχίσει να μειώνεται. Τι σημαίνει λοιπόν αυτή η αδυναμία του ευρώ; Μήπως
είναι αδικαιολόγητη; Σύμφωνα με τον Πολ Κρούγκμαν δεν έχει σχέση με την πορεία
της ευρωπαϊκής οικονομίας. Είναι ένα από εκείνα τα πράγματα που κάθε τόσο
συμβαίνουν στις αγορές ­ κάτι εντελώς προσωρινό. Μπορεί το ευρώ να γεννήθηκε
με έναν αναστεναγμό, αλλά αυτό έχει πιο πολύ να κάνει με το ευρωπαϊκό
νομισματικό πείραμα παρά με την πραγματική ευρωπαϊκή οικονομία.