Στις φθηνότερες αγορές του κόσμου η Σοφοκλέους

Όπως προκύπτει από τον λόγο τιμής προς κέρδη (Ρ/Ε) της Σοφοκλέους σε σύγκριση
με τους αντίστοιχους δείκτες των διεθνών Χρηματιστηρίων, το ελληνικό
Χρηματιστηρίο ανήκει πλέον μεταξύ των φθηνότερων του κόσμου. Αν μάλιστα
ληφθούν υπόψη η προσδοκώμενη αύξηση των κερδών των εισηγμένων επιχειρήσεων στη
Σοφοκλέους το 2000 και οι μεγαλύτερες προοπτικές ανάπτυξης των ελληνικών
εταιρειών και της οικονομίας, τότε το ελληνικό Χρηματιστήριο εμφανίζεται ακόμη
πιο ελκυστικό.

Υπενθυμίζεται ότι κατά το 1998 το ελληνικό Χρηματιστήριο ήταν ένα από τα
ακριβότερα του κόσμου, με βάση τον λόγο τιμής προς κέρδη, ενώ στις αρχές του
2000 παρουσίαζε σύγκλιση με τις τιμές των ευρωπαϊκών αγορών. Σήμερα
εμφανίζεται ακόμη φθινότερο. Σημειώνεται πως όσο πιο μικρός είναι ο δείκτης
τιμής προς κέρδη (Ρ/Ε) τόσο πιο ελκυστική είναι μια μετοχή ή μια αγορά,
αντίστοιχα. Στη βελτίωση της εικόνας της Σοφοκλέους και στην ελκυστικότητά της
συνέβαλαν τρεις κυρίως παράγοντες:

Πρώτον, η σημαντική πτώση των τιμών των μετοχών από τα μέσα Σεπτεμβρίου
μέχρι σήμερα.

Δεύτερον, η σημαντική αύξηση των τιμών των μετοχών στα ευρωπαϊκά και
στα άλλα διεθνή Χρηματιστήρια.

Τρίτον, στη μεγαλύτερη αύξηση των κερδών των ελληνικών εισηγμένων
εταιρειών από εκείνη των ξένων επιχειρήσεων.

Έτσι, ενώ ο λόγος τιμής προς κέρδη του ελληνικού Χρηματιστηρίου το 1998 ήταν
50,51 και κυμαινόταν σε υψηλότερα επίπεδα από εκείνα των ευρωπαϊκών
Χρηματιστηρίων με εξαίρεση της Φρανκφούρτης, στις αρχές του 2000 το Ρ/Ε του
ελληνικού Χρηματιστηρίου μειώθηκε σε 30,1 και εκινούντο περίπου στα επίπεδα
των ευρωπαϊκών αγορών, ενώ σήμερα βρίσκεται στο 25,43. Δηλαδή, εξακολουθεί να
βρίσκεται στα επίπεδα των ευρωπαϊκών Χρηματιστηρίων με τους μικρότερους λόγους
τιμής προς κέρδη, ενώ συναγωνίζεται και αγορές των ΗΠΑ και της Ασίας.

Πέραν, όμως, των λογιστικών συγκρίσεων, οι ειδικοί πιστεύουν ότι η Σοφοκλέους
είναι σήμερα μία από τις ελκυστικότερες αγορές διεθνώς, όχι μόνον επειδή έχει
μικρό λόγο τιμής προς κέρδη, αλλά επειδή έχει περισσότερα περιθώρια ανάπτυξης
στην οικονομία, στις επιχειρήσεις και στους κλάδους. Ενδεικτικά αναφέρουν ότι
στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκαν λιγότερες και μικρότερου μεγέθους εξαγορές και
συγχωνεύσεις σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες πριν από την ένταξή τους
στην ΟΝΕ. Οι προοπτικές μάλιστα φαίνονται καλύτερες και από εκείνες των
Χρηματιστηρίων της Λισαβώνας και της Μαδρίτης, για παράδειγμα, που παρουσίασαν
παρόμοια συμπεριφορά με το Χρηματιστήριο της Αθήνας πριν από την ένταξη των
οικονομιών τους στην ΟΝΕ.

Χρηματιστηριακοί αναλυτές δίνουν επίσης μεγάλη έμφαση στη σύγκριση μεταξύ των
κλάδων και των εταιρειών της ίδιας δραστηριότητας μεταξύ των αγορών. Δεν
παραμένουν δηλαδή στη σύγκριση μεταξύ των Χρηματιστηρίων, καθώς η νέα
επενδυτική τάση είναι η δημιουργία χαρτοφυλακίων με μετοχές εταιρειών που
επιλέγονται ανά κλάδο σε πανευρωπαϊκό ή διεθνές επίπεδο. Αυτό πρακτικά
σημαίνει ότι εάν για παράδειγμα μια ελληνική εταιρεία έχει μεγαλύτερο δείκτη
Ρ/Ε σε σύγκριση με μια ευρωπαϊκή, αυτό δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι η ελληνική
είναι πιο ακριβή. Κι αυτό διότι έχει μεγαλύτερα περιθώρια ανάπτυξης από ό,τι
έχει η αντίστοιχη ευρωπαϊκή.

Για τους λόγους αυτούς, οι αποτιμήσεις των ελληνικών εισηγμένων εταιρειών δεν
είναι απολύτως συγκρίσιμες με τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά δεδομένα. Κι αυτό
οφείλεται κυρίως στη διαφορά φάσης μεταξύ της ελληνικής οικονομίας και της
ευρωπαϊκής.

Το ελληνικό Χρηματιστήριο αντανακλά τη μεγάλη διαφορά στον ρυθμό αύξησης του
ΑΕΠ της χώρας μας σε σύγκριση με εκείνο της Ευρώπης. Η μεν ελληνική οικονομία
βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης, ενώ οι άλλες σε φάση ωρίμανσης. Από την άλλη, σε
μικροοικονομικό επίπεδο, η ανάπτυξη των κλάδων και των εισηγμένων ελληνικών
επιχειρήσεων όπως επηρεάζεται για παράδειγμα από την αύξηση του τζίρου, της
κερδοφορίας και την υλοποίηση των επενδυτικών προγραμμάτων από τα κεφάλαια που
αντλήθηκαν από το Χρηματιστήριο, είναι αρκετές φορές μεγαλύτερη σε σύγκριση με
το ονομαστικό ΑΕΠ των αντίστοιχων ευρωπαϊκών αγορών.

Ο Αλ. Χρηστάκης

Ο διευθυντής Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών της Εθνικής Χρηματιστηρικής κ.
Αλέξανδρος Χρηστάκης μιλώντας στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» επεσήμανε ότι «η διαφορά φάσης
ανάπτυξης είναι ιδιαίτερα εμφανής στους κλάδους των τηλεποικοινωνιών, των
τραπεζών και της πληροφορικής, οι οποίοι απέχουν στην ελληνική αγορά πολύ από
το σημείο κορεσμού τους.

Το γεγονός αυτό δίνει ιδιαίτερες δυνατότητες εκμετάλλευσης των προοπτικών των
κλάδων αυτών από τους αντίστοιχους ευρωπαϊκούς. Επίσης, στην Ελλάδα υπάρχει
σημαντική διαφορά στο κόστος κεφαλαίου μεταξύ τραπεζικού δανεισμού και
άντλησης κεφαλαίων από την κεφαλαιαγορά, γεγονός που ενισχύει την
ανταγωνιστικότητα του ελληνικού Χρηματιστηρίου».

Η σύγκλιση

Μήπως, όμως, τελικά η σύγκλιση των ευρωπαϊκών οικονομιών οδηγεί και στη
σύγκλιση των τιμών των μετοχών και για τον λόγο αυτό παρατηρείται προσαρμογή
του δείκτη Ρ/Ε της Σοφοκλέους με εκείνους των ευρωπαϊκών Χρηματιστηρίων; Οι
αναλυτές προβληματίζονται, αν και οι περισσότεροι εκτιμούν ότι θα υπάρξει
σύγκλιση μέχρι ενός βαθμού εν όψει της ενιαίας αγοράς, αλλά δεν πρόκειται να
υπάρξει πλήρης ταύτιση. Την εκτίμησή τους αυτή τη στηρίζουν στη διαφορετική
φάση και δυναμική της ελληνικής οικονομίας σε σύγκριση με τις υπόλοιπες
ευρωπαϊκές.

Όπως εξηγούν, η πλήρης σύγκλιση των τιμών δεν είναι δυνατή, κι αυτό διότι οι
τιμές αλλά και ο ρυθμός αύξησης των μετοχών των ελληνικών εταιρειών που
ανήκουν στους κλάδους, οι οποίοι πρόκειται να ευνοηθούν από την έλευση του
ευρώ και την ενιαία αγορά, θα είναι υψηλότερες από εκείνες των αντίστοιχων
ευρωπαϊκών. Ωστόσο, οι ίδιες πηγές διευκρινίζουν ότι οι προοπτικές ανάπτυξης
και κερδοφορίας των ελληνικών εταιρειών είναι μεγαλύτερες από εκείνες των
ευρωπαϊκών. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι ο τζίρος των ελληνικών εταιρειών
αυξάνεται κατά 3-3,5 φορές σε σύγκριση με το ονομαστικό ΑΕΠ της ελληνικής
οικονομίας. Ο αντίστοιχος ρυθμός αύξησης στην Ευρώπη κυμαίνεται μεταξύ 1 με
1,5 φορές. Επομένως, δεν μπορούν να ταυτιστούν οι λόγοι τιμής προς κέρδη (Ρ/Ε)
και τιμής προς εσωτερική αξία (Ρ/BV) μεταξύ των ελληνικών και των ευρωπαϊκών
εταιρειών.

Τι δείχνει ο λόγος τιμής προς κέρδη

Ένας από τους δείκτες που χρησιμοποιούν οι αναλυτές για να μετρήσουν πόσο
φθηνή ή ακριβή είναι μια μετοχή είναι ο λόγος τιμής προς κέρδη (Ρ/Ε).
Πρόκειται για μια διαίρεση της τιμής της μετοχής με τα κέρδη προ φόρων της
εταιρείας ανά μετοχή.

Όσο πιο μικρός είναι ο δείκτης αυτός τόσο πιο ελκυστική θεωρείται μια μετοχή,
καθώς δείχνει πόσες φορές διαπραγματεύεται η χρηματιστηριακή τιμή τα κέρδη της
εταιρείας. Αυτό πρακτικά δείχνει πόσες δραχμές είναι διατεθειμένος ένας
επενδυτής να πληρώσει κάθε δραχμή κέρδους της εταιρείας ή πόσα χρόνια πρέπει
να περιμένει για να αποσβέσει την αγορά της μετοχής.

Αυτό βέβαια προϋποθέτει ότι τα κέρδη παραμένουν σταθερά, ενώ για να γίνουν
συγκρίσεις θα πρέπει οι εταιρείες να έχουν μεταξύ τους τον ίδιο αριθμό
μετοχών.

Η σύγκριση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη όταν αφορά την εξέταση των λόγων τιμής
προς κέρδη μεταξύ Χρηματιστηρίων, καθώς θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τα
διαφορετικά λογιστικά σχέδια κάθε χώρας.

Ωστόσο, ο δείκτης τιμής προς κέρδη (Ρ/Ε) παραμένει ένα από τα βασικά εργαλεία
για τους αναλυτές, προκειμένου να προχωρήσουν με μια πρώτη ματιά σε
συμπεράσματα για το πόσο ακριβή ή φθηνή είναι μια μετοχή.

Κατ’ επέκταση, ο ίδιος δείκτης μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να συγκριθούν
μεταξύ τους διάφορα Χρηματιστήρια. Από την άλλη, όπως επισημαίνουν αναλυτές, ο
μεγάλος δείκτης Ρ/Ε δεν είναι πάντα «κακός», καθώς δείχνει ότι έχουν
«επενδυθεί» μεγάλες προσδοκίες.