ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Ο κρίσιμος παράγων

Είναι φανερό, τόσο από τις δημοσκοπήσεις όσο και από την εμπειρία όσων
τυχαίνει να έχουν ακόμη δεσμούς με την επαρχία, ότι οι εκλογές θα κριθούν σε
μεγάλο βαθμό από τη στάση του αγροτικού κόσμου απέναντι στην ανάγκη για
εκσυγχρονισμό και αλλαγή των δομών της ελληνικής οικονομίας που συνεπάγεται η
ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.

Να τονίσουμε ακόμη ότι η κρίσιμη θέση που κατέχει ο γεωργικός τομέας στην
οικονομία και την παραγωγή, με συμμετοχή στο 10% του ΑΕΠ και 20% στην
απασχόληση, τον καθιστά παράγοντα-κλειδί και στις μετεκλογικές εξελίξεις. Και
τούτο γιατί η πραγματικότητα που διαγράφει η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική δεν
φαίνεται να έχει γίνει ακόμη κτήμα της πλειοψηφίας των αγροτών, με αποτέλεσμα
να αναμένονται ακόμη μεγαλύτερες εκπλήξεις (και πιθανόν εκρήξεις) τη στιγμή
της αλήθειας και των μεγάλων αποφάσεων που τοποθετείται στα μέσα της ερχόμενης
τετραετίας. Όποιος κι αν είναι ο νικητής των εκλογών, θα έχει να αντιμετωπίσει
το τέλος της εποχής των επιδοτήσεων και την είσοδό μας σε καθεστώς
ανταγωνισμού, χωρίς μεγάλα περιθώρια ελιγμών και παρατάσεων.

Η σημερινή κυβέρνηση πέτυχε μια μεγάλη νίκη στις Βρυξέλλες με τη σημαντική
αύξηση των κονδυλίων του Γ’ ΚΠΣ. Ο τομέας της γεωργίας θα απορροφήσει τη
μερίδα του λέοντος από τους πόρους των διαρθρωτικών ταμείων και το Ταμείο
Εγγυήσεων. Όμως τα χρήματα αυτά θα δοθούν πλέον με διαφορετικά κριτήρια. Το
στοιχείο της ποιότητας θα είναι καθοριστικό. Ο εκσυγχρονισμός της ελληνικής
αγροτικής οικονομίας θα είναι πλέον συνυφασμένος με την παραγωγή επιλεγμένων
προϊόντων ικανών να αντεπεξέλθουν στο περιβάλλον μιας αγοράς με δυνατότητες
βιωσιμότητας. Οι γεωργικές, κτηνοτροφικές και αλιευτικές επιχειρήσεις θα
πρέπει να αποδείξουν ότι είναι συμβατές τόσο με τις αρχές της
ανταγωνιστικότητας, όσο και με τις αρχές της αειφορίας. Η μέριμνα για τη
βιο-ποικιλότητα, η μείωση των χημικών εισροών, η διατήρηση του αγροτικού
τοπίου, η προστασία των εδαφών και των υπόγειων υδροφορέων και, φυσικά, η
διασφάλιση της υγείας των καταναλωτών θα είναι τα βασικά κριτήρια με τα οποία
θα υπολογίζονται οι επιδοτήσεις στο μέλλον.

Βεβαίως η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική αναγνωρίζει τις δυσκολίες εφαρμογής του
προγράμματος αυτού, κυρίως στην πρώτη περίοδο της εφαρμογής του. Έτσι
προβλέπει, για παράδειγμα, ειδικές χρηματοδοτήσεις μέσα από το Σχέδιο
Αγροτικής Ανάπτυξης (ΣΑΑ) που θα αφορούν τα λεγόμενα Αγροπεριβαλλοντικά Μέτρα,
τις εξισωτικές αποζημιώσεις για τις ορεινές και τις μειονεκτικές περιοχές, την
πρόωρη συνταξιοδότηση και τη δάσωση γεωργικών εδαφών. Κοντά σ’ αυτά,
αναγνωρίζεται η σημασία της γεωργίας ως συμπληρωματικής δραστηριότητας
συνδυασμένης με δυνατότητες αγρο-τουριστικής ανάπτυξης και ανάδειξης των
πολιτιστικών ιδιαιτεροτήτων. Τα μέτρα προβλέπουν επίσης την αρμονική συνύπαρξη
της γεωργίας με τις περιοχές προστασίας της φύσης (Natura 2000).

Όμως τα μέτρα αυτά ­ και κατ’ επέκτασιν οι ενισχύσεις ­ δεν μπορούν να
προχωρήσουν χωρίς την ενεργό συμμετοχή των αγροτών και των συλλογικών τους
οργάνων. Όσο όμως οι Έλληνες αγρότες παραμένουν προσκολλημένοι σε ξεπερασμένα
σχήματα βασισμένα στις άμεσες και τις έμμεσες επιδοτήσεις (αυτές δηλαδή που
θεωρούσαν τους φυσικούς πόρους, όπως είναι το νερό, δωρεάν και ανεξάντλητους)
θα βρεθούν γρήγορα μπροστά σε αδιέξοδα. Το ίδιο θα ισχύσει και για όσους δεν
χρησιμοποίησαν ή δεν πρόκειται να χρησιμοποιήσουν τις εγγυήσεις για
αναδιάρθρωση των καλλιεργειών, διοχετεύοντάς τες σε άλλες, άσχετες με τη
γεωργία, παραγωγικές ή μη δραστηριότητες. Με άλλα λόγια, όσοι από τους αγρότες
δυσανασχετούν σήμερα για την περιορισμένη στήριξη τιμών σε προϊόντα που δεν
μπορεί να απορροφήσει πλέον η ευρωπαϊκή αγορά (είτε λόγω ποιότητας, είτε λόγω
πλεονασμάτων), αύριο κινδυνεύουν να βρεθούν σε πολύ δυσκολότερη θέση. Αν
δηλαδή πιστέψουν όσους (από δεξιά και αριστερά) κάνουν εύκολη κριτική
μοιράζοντας αφειδώς υποσχέσεις και επιταγές χωρίς αντίκρυσμα.

Υπάρχει λοιπόν ένας τουλάχιστον λόγος για την ελληνική περιφέρεια προκειμένου
να στηρίξει στις μεθαυριανές εκλογές όσους δεν της έκρυψαν την αλήθεια, κι
όταν χρειάστηκε πήραν το ρίσκο της καθόλου εύκολης αντιπαράθεσης με
συντηρητικές και κατεστημένες αντιλήψεις. Η επιλογή βρίσκεται στα χέρια τους.
Με γνώση όμως των συνεπειών, τόσο για το πολιτικό μέλλον της χώρας, όσο και
για το αύριο της ελληνικής γεωργίας.

Υστερόγραφο: 32 δισ. καλείται να επιστρέψει η χώρα μας στην Ε.Ε. λόγω των
υπερβάσεων στις ποσοστώσεις του βαμβακιού. Κάποιοι δηλαδή εισέπραξαν
επιδοτήσεις ενώ δεν τις εδικαιούντο. Ο κ. Καραμανλής, μιλώντας στη Λάρισα,
άφησε να εννοηθεί ότι, αν γίνει κυβέρνηση, θα το διαπραγματευθεί το ζήτημα.
Πράγμα που σημαίνει ότι η Νέα Δημοκρατία συνυπογράφει την παρανομία, αρνείται
τον γεωργικό εκσυγχρονισμό και χτίζει πάνω σε αθέμιτες προσδοκίες.